Tibetan
ས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་སྟེ། དེས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་བ་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་གིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པའི་དཔེས་སྟོན་ཏེ། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་གིར་འཛིན་པས་བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་རྩོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པས་རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་པ་རྩོད་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པས་རྩོད་པ་མེད་དེ། རྩོད་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འཕགས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟག་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའམ། མོས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཡོད་པ་སེལ་བར་མོས་པ་དང༌། འདོད་པ་ལ་མོས་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མོས་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་དང༌། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པ་དག་གིས་རང་རིག་པའི་རོ་དང༌། ནང་གི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་དང༌། ནང་གི་མི་སྨྲ་བ་འཕགས་པའི་བདེ་བ་དང༌། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པ་དང༌། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པ་དང༌། འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང༌། རྩོད་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་དང༌། རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མདོར་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་བཅད་པ། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་དེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལྔ་དང་སྔར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལེའུ་གཉིས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཐ་དད་པ་དང༌། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་གསུམ་པ་འདི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་གསུམ་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ དབྱེ་ན་རྣམ
Chinese
所謂“執著”，是指對於長久以來所見之事物等名相的執著。正如由於這種執著，無法探究名相全部斷除的、能止息有身見的寂滅涅槃等等一樣，由於論師們具有增益的過失，也無法探究名相全部斷除的勝義諦等等。應當這樣理解。“能止息有身見的寂滅涅槃”，是指無餘涅槃的境界。所謂“長久以來以我所完全執持，而致力於爭論”等等，是以執著我所為例證。所謂“執著我所”，是指由於長久以來執著我所，而對自己的派別產生貪戀，對他人的派別產生嗔恨，從而引發爭論。正如由於北方啞人沒有我所執，因此無法探究沒有爭論等等一樣，由於論師們具有爭論的過失，也無法探究一切爭論止息的勝義諦等等。應當這樣理解。“北方啞人沒有我所執持，並且沒有爭論”，是指在那裡沒有我所執，因此沒有爭論，因為沒有爭論的基礎。法勝同樣地說，所有論師也無法探究、推測或信解勝義諦，即完全超越一切思維的自性。因此，像這樣，執著於破除人我存在、執著於欲望、執著於分別、執著於名相、執著於我所等等，正如他們無法探究自證的滋味、內在的寂靜之樂、內在的無言聖樂、名相全部斷除的能止息有身見的寂滅涅槃、北方啞人沒有我所執持以及沒有爭論等等一樣，由於論師們具有遍尋的過失、顯現的傲慢的過失、增益的過失以及爭論的過失，也無法探究勝義諦，即各自自證、無相的行境、不可言
English
The term "attachment" refers to the attachment to terms such as things seen for a long time. Just as, due to this attachment, one cannot investigate the complete cessation of terms, the peaceful Nirvana that prevents the view of the body, and so on, similarly, due to the fault of logicians who have the fault of addition, one cannot investigate the ultimate truth, the complete cessation of all terms, and so on. It should be understood in this way. "The peaceful Nirvana that prevents the view of the body" refers to the realm of Nirvana without remainder. The phrase "striving for argument by holding on to self for a long time" and so on, is shown as an example of attachment to self. "Attachment to self" means that due to holding on to self for a long time, one becomes attached to one's own side and angry with the other side, which leads to arguments. Just as the northern mutes do not have attachment to self, so they cannot investigate the absence of argument, and so on, similarly, due to the fault of logicians who have the fault of argument, they cannot investigate the ultimate truth, the cessation of all arguments, and so on. It should be understood in this way. "The northern mutes do not have attachment to self and do not have argument" means that there is no attachment to self there, so there is no argument, because there is no basis for argument. Dharma-superior similarly said that all logicians also cannot investigate, infer, or believe in the ultimate truth, which is the nature that completely transcends all thoughts. Therefore, in this way, attachment to eliminating the existence of person, attachment to desire, attachment to discrimination, attachment to terms, attachment to self, and so on, just as they cannot investigate the taste of self-awareness, the bliss of inner solitude, the inner unspeakable noble bliss, the peaceful Nirvana that prevents the view of the body by completely ceasing all terms, the absence of self-attachment and the absence of argument of the northern mutes, and so on, similarly, due to the fault of logicians who have the fault of pervasive search, the fault of manifest pride, the fault of addition, and the fault of argument, they cannot investigate the ultimate truth, which is the self-awareness of each individual, the realm of action without characteristics, the unutterable
Chinese
并且，所有言辞都完全断绝，所有争论都完全断绝，不能进行考察等等，这是以比喻来显示意义的结尾。这是以例子的特征来明显确立的方式进行安排的。在那之后，将要讲述归纳那些事物的实体的特征，明显确立的方式进行安排的词语的意义等等。所谓归纳那些事物的实体的特征，明显确立的方式进行安排，是指具有完全超越了胜义谛论师的行境的特征，先前所显示的那些词语的意义的实体，以偈颂来简要归纳的特征，明显确立的方式进行安排。因此，为了显示它，然后世尊在那时说了这些偈颂，等等，说了一个偈颂，即：各自自证无相行境。（藏文：སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།），（梵文天城体：स्वसंवेदनं अनिमित्त गोचरं），（梵文罗马拟音：svasaṃvedanaṃ animitta gocaraṃ），（汉语字面意思：各自自证无相行境）不可言说且言辞完全断绝。（藏文：བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་བཅད་པ།），（梵文天城体：अवाच्यं च सर्वव्यवहार विच्छेदं），（梵文罗马拟音：avācyaṃ ca sarvavyavahāra vicchedaṃ），（汉语字面意思：不可说且一切言语断绝）远离争论是胜义谛法性。（藏文：རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་དེ།），（梵文天城体：निर्विवादं परमार्थ धर्मता），（梵文罗马拟音：nirvivādaṃ paramārtha dharmatā），（汉语字面意思：无诤胜义法性）那是超越一切论理的特征。（藏文：དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད།），（梵文天城体：तद् तर्क सर्व अतिक्रान्त लक्षणं），（梵文罗马拟音：tad tarka sarva atikrānta lakṣaṇaṃ），（汉语字面意思：那是超越一切论理的特征）将所说的这五个意义与先前胜义谛的特征从高到低明显确立的方式五种显示，按照顺序结合起来。应当理解为显示了胜义谛具有完全超越论理行境的特征。第二品的词语的意义等等已经讲述完毕。如此，在显示了应当完全了解超越论理行境的特征的胜义谛的真如特征之后，现在将要讲述以完全超越了各异和非各异之性的特征来显示应当完全了解胜义谛的真如特征的词语的意义等等。因此，为了显示它，然后菩萨智慧极度清净向世尊禀告说，等等，说了圣者智慧极度清净的第三品。其中，第三品的总义，简而言之，是显示了完全超越了各异和非各异之性的特征。如果进行区分，则……
English
And, all speech is completely cut off, all disputes are completely cut off, and it is not possible to investigate, etc. This is to show the conclusion of the meaning by example. This is arranged as a way to clearly establish the characteristics of the example. After that, the meaning of the words, etc., of arranging the way to clearly establish the characteristics of summarizing the entities of those things will be explained. The so-called arranging the way to clearly establish the characteristics of summarizing the entities of those things refers to the characteristics of completely transcending the realm of the ultimate truth logicians, the entities of the meanings of those words previously shown, the characteristics of briefly summarizing with verses, and the way to clearly establish them. Therefore, in order to show it, then the Blessed One at that time spoke these verses, etc., and spoke one verse, namely: Each self-awareness is a realm of no characteristics. (Tibetan: སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།), (Sanskrit Devanagari: स्वसंवेदनं अनिमित्त गोचरं), (Sanskrit Romanization: svasaṃvedanaṃ animitta gocaraṃ), (Literal Chinese meaning: Each self-awareness is a realm of no characteristics) It is unspeakable and all speech is completely cut off. (Tibetan: བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་བཅད་པ།), (Sanskrit Devanagari: अवाच्यं च सर्वव्यवहार विच्छेदं), (Sanskrit Romanization: avācyaṃ ca sarvavyavahāra vicchedaṃ), (Literal Chinese meaning: It is unspeakable and all speech is completely cut off) Being free from dispute is the ultimate truth of Dharma nature. (Tibetan: རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་དེ།), (Sanskrit Devanagari: निर्विवादं परमार्थ धर्मता), (Sanskrit Romanization: nirvivādaṃ paramārtha dharmatā), (Literal Chinese meaning: Being free from dispute is the ultimate truth of Dharma nature) That is the characteristic of transcending all logic. (Tibetan: དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད།), (Sanskrit Devanagari: तद् तर्क सर्व अतिक्रान्त लक्षणं), (Sanskrit Romanization: tad tarka sarva atikrānta lakṣaṇaṃ), (Literal Chinese meaning: That is the characteristic of transcending all logic) Combine the five meanings that were spoken with the five ways of showing the characteristics of the ultimate truth from high to low in order. It should be understood that it shows that the ultimate truth has the characteristic of completely transcending the realm of logic. The meaning of the words of the second chapter, etc., has been explained. Thus, after showing that the characteristics of the ultimate truth should be fully understood as the characteristics of completely transcending the realm of logic, now the meaning of the words, etc., will be explained to show that the characteristics of the ultimate truth should be fully understood by the characteristics of completely transcending the nature of being different and not being different. Therefore, in order to show it, then the Bodhisattva Wisdom Extremely Pure reported to the Blessed One, etc., and spoke the third chapter of the Holy Wisdom Extremely Pure. Among them, the general meaning of the third chapter, in short, is to show the characteristics of completely transcending the nature of being different and not being different. If we distinguish, then...