Tibetan
་པྲ་མཏྟ་པྲ་བུདྡྷ་པུ་རུ་ཥ་བཏ་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པས་ན་མི་གཉིད་སངས་བ་བཞིན་ཏེ། སངས་པ་ལ་སྙེགས། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། བུདྡྷཻ་ཏི་ཀཱ་ཤ་ནཱ་ད་བུདྡྷ་བི་བུདྡྷ་པདྨ་བཏ། བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་བས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་བཤད་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། ཚིག་གི་དོན་སྦྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུང་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་བྱ། བྷ་ག་བཱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ན། བྷ་ག་ན་མཱ་ར་ཙ་ཏུཥྚ་པ་ཏྭ་དྭ་བྷ་ག་བཱན། ཞེས་བྱ་སྟེ་བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་པ་ལ་བྱ། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བྷག་ནི་ལེགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་མིང་སྟེ། གཟུགས་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། དབང་ཕྱུག་དང༌། དཔལ་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། བརྩོན་པ་སྟེ་འདི་དྲུག་གི་སྤྱི་ལ་བྱ། བཱན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བྷག་སྱཱ་སྟཱི་ཏི་བྷ་ག་བཱན་ཞེས་ལྡན་བར་བཤད་དེ། དེ་རྣམ་གྲངས་འདི་སྐད་དུ་བྱ་བ་ལས་སྔར་བསྒྱུར་བའི་ཚིག་གྲགས་པ་བཙན་བར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མཚན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བས་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་བྷ་ག་བཱན་ལས་ཁྱད་བར་དུ་འདས་ཞེས་བླ་ཐབས་སུ་བསྣན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བཏགས། འཇིག་རྟེན་བའི་བྷ་ག་བཱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་བའི་གཞུང་ཉིད་ལས་ཀྱང་བཅོམ་པར་མི་འཆད་དེ། ལེགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འཆད་བས་འཇིག་རྟེན་བའི་བྷ་ག་བཱན་ནི་ལེགས་ལྡན་ཞེས་གདགས། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ཏ་ཐཱ་ནི་དེ་བཞིན་ག་ཏ་ནི་གཤེགས་བའམ་བྱོན་བའམ་མཁྱེན་བའམ་གསུངས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་ན་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཤེགས་ཤིང་ཕྱིན་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་གྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ཞིང་གསུངས་བ་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི། སྔར་གྲགས་བ་བཞིན་དེ་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་གདགས། ཨརྷན་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ན། པཱུ་ཛ་མར་ཧ་ཏཱི་ཏི་ཨརྷན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་མཆོད་འོས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན། ཀླེ་ཤ་ཨ་རི་ ཧ་ད་བཱན་ཨརྷན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་འདི་ལས་འདིར་ནི་དོན་བཙན་པར་བྱ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཏགས། སམྱཀྶཾ་བུདྡྷ་ཞེས་པ་སམྱཀ་ནི་ཡང་དག་པ། སམ་ནི་ས་མནྟཱམ། སམ་པཱུརྞྞ་སྟེ་མ་ལུས་པ་འམ་རྫོགས་པ། བུདྡྷ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྦྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི
Chinese
名为“pramatta prabuddha purusha bata”，因为愚痴的睡眠清醒了，就像人从睡眠中醒来一样，趋向于清醒。另一种说法是，“buddhi tikasha nadha buddha bibuddha padma bata”，因为智慧开放而增长，所以也说像莲花开放而增长一样，因此称为“佛”。总的来说，词义是指通达一切法并且完全证悟。名为“bhagavana”，一种说法是“bhagana mara catuh pata dva bhagavan”，因为战胜了四魔，所以称为“战胜”。另一种说法是，“bhag”是六种美好的名称，即：色、名声、权势、光辉、智慧和精进，这是这六者的总称。“van”的出现解释为“bhagasyasti iti bhagavan”，即具有。为了使先前翻译的词语广为人知，所以这样称呼。之所以称为“薄伽梵”，是因为经部中说，佛陀的功德是超越世间的。因此，为了区别于世间的“bhagavan”，特别加上了“超越”，称为“薄伽梵”。世间的“bhagavan”并不解释为战胜，而是解释为具有美好，因此世间的“bhagavan”称为“具德”。名为“tathagata”，“tatha”是如是，“gata”是逝去或到来或知晓或宣说。总的来说，词义是指如实知晓和宣说过去诸佛如何逝去和前往，以及一切法的自性如是。但按照先前的说法，称为“如来”。名为“arhan”，一种说法是“puja marhati iti arhan”，因为值得天人等一切众生的供养，所以也称为“应供”。另一种说法是“klesha ari hada van arhan”，也称为“断烦恼敌者”。从这种意义上说，这里强调的是“断烦恼敌者”，称为“阿罗汉”。“samyaksambuddha”中，“samyak”是真实，“sam”是samantam，sampurna，即无余或圆满，“buddha”是指成佛。总的来说，是指对于一切法的自性，没有错误地通达并且显现证悟的
English
It is called "pramatta prabuddha purusha bata," because the sleep of ignorance has awakened, just as a person awakens from sleep, striving for awakening. Alternatively, it is said, "buddhi tikasha nadha buddha bibuddha padma bata," because wisdom opens and increases, so it is also said to be like a lotus opening and increasing, therefore it is called "Buddha." Generally, the meaning of the word refers to comprehending all dharmas and completely attaining enlightenment. It is called "bhagavana," one explanation is "bhagana mara catuh pata dva bhagavan," because the four maras have been conquered, so it is called "conqueror." Another explanation is that "bhag" is the name for six kinds of excellence, namely: form, fame, power, splendor, wisdom, and diligence, which is the general term for these six. The appearance of "van" is explained as "bhagasyasti iti bhagavan," meaning possessing. In order to make the previously translated words well-known, it is called this way. It is called "Bhagavan" because the sutras say that the qualities of the Buddha are transcendent of the world. Therefore, in order to distinguish it from the worldly "bhagavan," "transcendent" is specially added, and it is called "Bhagavan." The worldly "bhagavan" is not explained as conquering, but as possessing goodness, therefore the worldly "bhagavan" is called "Possessing Goodness." It is called "tathagata," "tatha" is thus, "gata" is gone or come or known or spoken. Generally, the meaning of the word refers to truly knowing and speaking about how the Buddhas of the past went and proceeded, and the nature of all dharmas as they are. But according to the previous saying, it is called "Tathagata." It is called "arhan," one explanation is "puja marhati iti arhan," because it is worthy of offerings from all beings such as gods and humans, so it is also called "Worthy of Offerings." Another explanation is "klesha ari hada van arhan," also called "Conqueror of the Enemy of Afflictions." From this meaning, what is emphasized here is "Conqueror of the Enemy of Afflictions," called "Arhat." In "samyaksambuddha," "samyak" is true, "sam" is samantam, sampurna, meaning complete or perfect, "buddha" refers to becoming a Buddha. Generally, it refers to the nature of all dharmas, without error, comprehending and manifestly awakening
Tibetan
་མཚན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། བིདྱཱ་ཙ་ར་ཎ་སཾ་པནྣ་ཞེས་པ་བི་དྱཱ་ནི་རིག་པ། ཙ་ར་ཎ་ནི་རྐང་པ། སཾ་བནྣ་ནི་ལྡན་པའམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རིག་པ། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཁྲིམས་ནི་རྐང་པ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་སྦྱར་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིག་པ། ལྷག་མ་བདུན་ནི་རྐང་པ་སྟེ། རིག་པ་མིག་དང་འདྲ་བས་མཚོན་ནས་རྐང་པས་ཕྱིན་ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ། སུ་ག་ཏ་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ན། ཤོ་བྷ་ན་ག་ཏ་སུ་ག་ཏ་སུ་རཱུ་པ་བཏ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལེགས་པར་གཤེགས་པས་ན་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལེགས་པ་བཞིན། ཨ་པུ་ནར་པྲཏྱཱ་ག་ཏ་སུ་ནཥྚ་ཛྭར་བཏ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་བ་གཤེགས་པས་ན་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན། ཡཱ་བངྒ་ཏ་བྱག་མ་ནཱ་ཏ་སུ་ག་ཏ། སུ་པཱུརྞ་གྷཊ་བ་ཏ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པར་ཕྱིན་པས་ན་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བཞིན་པ་ཞེས་འབྱུང༌། ཡང་ན་གཅིག་ཏུ་ན། དྷརྨྨ་སྐནྡྷ་ལས་འབྱུང་བ་སུ་ག་ཏ་ཨི་ཏི་སུ་ཁི་ཏོ་བྷ་ག་བཱན། སྭརྒ་ཏ་ཨ་བྱ་ཐི་ཏ། དྷརྨྨ་ས་མ་ནྭཱ་ག་ཏ། ཏ་དུ་ཙྱ་ཏེ་སུ་ག་ཏ་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིང་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ། གནོད་བ་མི་མངའ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འམ་བདེ་བ་བརྙེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། འདིར་སྔར་གྲགས་བ་དང༌། དྷརྨྨ་སྐནྡྷ་ལས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་ཏེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བཏགས། ལོ་ཀ་བིད་ཅེས་བྱ་བ་ལོ་ཀ་ནི་འཇིག་རྟེན། བིད་ནི་བིད་ཛྙཱ་ན་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་གཟིགས་ཤིང༌། སྐལ་བ་ཡོད་བ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པར་མཁྱེན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ། ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་པུ་རུ་ཥ་ད་མྱ་སཱ་ར་ཐི་ཞེས་བྱ་བ། ཨ་ནུཏྟ་ར་ནི་བླ་ན་མེད་པ། པུ་རུ་ཥ་ད་མྱ་སཱ་ར་ཐི་ནི་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་སྟེ། སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་བ་ཞེ་སྡང་ཆེ་བ་དང༌། དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་དང༌། ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་གཏི་མུག་ཆེ་བའི་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྟ་རྒོད་དང་འདྲ་བ་འདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་འཇམ་པོས་འདུལ་བ་ཡང་འཇམ་པོས་བཏུལ། དྲག་པོས་འདུལ་བ་ཡང་དྲག་པོས་བཏུལ། གཉི་གས་འདུལ་བ་ཡང་གཉིགས་བཏུལ་ཏེ། ཐབས་བཟང་ཞིང་སླ་བས་ཐབས་
Chinese
其名称为：正等觉佛陀。梵文：Bidyā-carana-sampanna，其中Bidyā（梵文天城体：विद्या，梵文罗马拟音：vidyā，汉语字面意思：明）是明，Carana（梵文天城体：चरण，梵文罗马拟音：caraṇa，汉语字面意思：行）是足，Sampanna（梵文天城体：सम्पन्न，梵文罗马拟音：sampanna，汉语字面意思：具足）是具有或圆满的意思。如果与三学结合，增上慧是明，增上心和增上戒是足。如果与八支圣道结合，正见是明，其余七支是足。明就像眼睛一样，象征着通过足行走并获得成就，因此称为明行圆满。梵文：Sugata，有一种解释是：Shobhana-gata-sugata-surupa-bata，意思是善逝，因为他已善逝，就像美好的形象一样。梵文：Apunar-pratyāgata-sunashta-jvara-bata，意思是善逝，因为他已逝去不再返回，就像瘟疫已被彻底清除一样。梵文：Yā-bangata-byak-ma-nāta-sugata，Supurna-ghata-bata，意思是善逝，因为他已完成了所有应完成之事，就像一个装满的瓶子。另一种解释是，从《法蕴》中说：梵文：Sugata iti sukhito bhagavān，Svargata-abyathita，Dharma-samanvāgata，Tadu-cyate sugata，意思是世尊已获得安乐，并具有天界的安乐，没有损害，并具有无损之法，因此被称为善逝或获得安乐。这里结合了以前的说法和《法蕴》中的说法，称为善逝。梵文：Loka-vid，其中Loka（梵文天城体：लोक，梵文罗马拟音：loka，汉语字面意思：世）是世界，Vid是Vid-jnana，意思是如来日三次、夜三次观察所化有情之界，并了知有无根器，因此称为世间知。梵文：Anuttara-purusa-damya-sarathi，其中Anuttara（梵文天城体：अनुत्तर，梵文罗马拟音：anuttara，汉语字面意思：无上）是无上，Purusa-damya-sarathi是调御丈夫，意思是对于指鬘等嗔恨心重者，以及难陀等贪欲心重者，以及莲花色比丘尼等愚痴心重者，这些像烈马一样难以调伏的有情，以柔和的方式调伏的也以柔和的方式调伏，以强硬的方式调伏的也以强硬的方式调伏，以两者兼用的方式调伏的也以两者兼用调伏，因为方法巧妙且容易
English
Its name is: Perfectly Enlightened Buddha. Vidyā-carana-sampanna, where Vidyā (Sanskrit: विद्या, IAST: vidyā, literal meaning: knowledge) is knowledge, Carana (Sanskrit: चरण, IAST: caraṇa, literal meaning: conduct) is foot, and Sampanna (Sanskrit: सम्पन्न, IAST: sampanna, literal meaning: endowed) means having or being complete. If combined with the three trainings, higher wisdom is knowledge, higher mind and higher discipline are feet. If combined with the eightfold noble path, right view is knowledge, and the remaining seven are feet. Knowledge is like the eye, symbolizing that one walks and achieves through the feet, hence it is called Vidyā-carana-sampanna. Sugata, one explanation is: Shobhana-gata-sugata-surupa-bata, meaning well-gone, because he has gone well, like a beautiful form. Apunar-pratyāgata-sunashta-jvara-bata, meaning well-gone, because he has gone and will not return, like a plague that has been completely eradicated. Yā-bangata-byak-ma-nāta-sugata, Supurna-ghata-bata, meaning well-gone, because he has completed all that needs to be completed, like a perfectly filled vase. Another explanation is, from the Dharma-skandha it says: Sugata iti sukhito bhagavān, Svargata-abyathita, Dharma-samanvāgata, Tadu-cyate sugata, meaning the Blessed One has attained bliss and possesses the bliss of the heavens, without harm, and possesses the Dharma without harm, therefore he is called Sugata or one who has attained bliss. Here, combining the previous statement and the statement from the Dharma-skandha, it is called Sugata. Loka-vid, where Loka (Sanskrit: लोक, IAST: loka, literal meaning: world) is the world, and Vid is Vid-jnana, meaning the Tathagata observes the realms of sentient beings three times during the day and three times during the night, and knows whether they have the capacity or not, therefore it is called Knower of the World. Anuttara-purusa-damya-sarathi, where Anuttara (Sanskrit: अनुत्तर, IAST: anuttara, literal meaning: unsurpassed) is unsurpassed, Purusa-damya-sarathi is the tamer of men, meaning for those with strong hatred like Angulimala, and those with strong desire like Nanda, and those with strong delusion like Utpalavarna, these sentient beings who are difficult to tame like wild horses, those who are tamed gently are tamed gently, those who are tamed harshly are tamed harshly, and those who are tamed by both are tamed by both, because the method is skillful and easy.