Tibetan
ག །ནོར་རམ་རིག་པ་རྙེད་གྱུར་ན། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རྩྭ་སྙམ་སེམས། །བགས་པ་སྔོན་པོའི་ཝ་བཞིན་ནོ། །ནོར་རམ་རིག་པར་ལྡན་གྱུར་ན། །དམན་པ་རྣམས་ནི་དྲེགས་པར་འགྱུར། །གོ་འཕང་གཉིས་པ་དེ་དག་གིས། །མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་འགྱུར། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚོ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་བཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ལྔའོ། །རྨ་བྱ་སོ་གའི་ཚ་བས་གདུངས་གྱུར་ཀྱང༌། །མཁའ་དཀྱིལ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ལ་རེ་བླ་ཡིས། རྫིང་བུ་རྙོག་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་ངན་ལ། །དྲེགས་པས་བསྟོད་པའི་མགྲིན་པ་མ་གདུད་ཅིག །ཏི་ཏི་ར་ནི་ཟིལ་པ་ཡི། །ཐིགས་པས་སྲོག་ནི་འཛིན་བྱེད་ཀྱང༌། །བསླང་ན་གཏུགས་པའི་འཇིགས་པ་ཡིས། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡང་མི་སློང་ངོ༌། །དེ་ཉིད་ཤེས་ན་སློབ་དཔོན་ཅི། །ནད་སོས་སྨན་པ་ག་ལ་དགོས། །ཆུ་བོ་བརྒལ་ན་གྲུ་པས་ཅི། །ཆགས་བྲལ་བྱད་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ངན་པ་ཇི་སྲིད་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་རང་བཞིན་བཟང༌། །སྟོན་ཀ་ཡི་ནི་ཆུ་བོའི་ཆུ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པ་བླ། །གང་དུ་བྱི་བས་མཛོད་པ་བྱེད། །བྱི་ལས་མར་ནི་བསྲུང་བ་དང༌། །ཁྭ་ཡིས་ཕྱག་ཚང་བྱེད་པ་ཡི། །དངོས་དེ་ལ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། །གང་ན་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་མང༌། །ཐམས་ཅད་མཁས་པར་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཀུན་ཀྱང་གཙོ་བོ་བྱེད་འདོད་པ། །དེ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་འཇིགས་པར་འགྱུར། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉིན་ཉལ་དང༌། །ཆང་གསར་ཞོ་ནི་གཞོན་ནུ་འཐུང༌། །ཤ་སྐམ་བུད་མེད་རྒན་ཉལ་ཏེ། །འདི་དྲུག་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཕྲོག་པའོ། །གང་ཞིག་ཁྲོ་ནའང་འཇིགས་མེད་ལ། །དགའ་ནའང་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པ། །ཚར་གཅོད་བསྡུ་བ་མེད་འགྱུར་བའི། །དེ་ཁྲོས་པས་ནི་ཅི་བྱར་ཡོད། །ནད་དང་ཕངས་དུས་བྱུང་བ་དང༌། །མུ་གེའི་ཚེ་དང་དགྲས་འཇིགས་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་སྒོ་དང་གཤིན་རྗེའི་གནས། །དེ་རྣམས་ ཀུན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར། །དགོས་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྒྲུབ། །དམ་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་མིན། །བེའུས་འོ་མ་ཟད་མཐོང་ནས། །བ་ནི་རིང་དུ་སྤང་བ་བཞིན། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་རང་མིས་བརྙས་པ་དང༌། །བུ་འོན་མང་ཞིང་དན་པ་དག་ལ་བརྟེན། །དབུལ་པོར་མཐོང་ནས་མཛའ་བོས་སྤངས་པ་སྟེ། །མེ་མ་ཡིན་པས་ལུས་སྲེག་དེ་ལྔའོ། །མི་མཐུན་ཆུང་དུ་འཕེལ་བ་ལ། །མི་གང་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ། །སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་འཛག་པ་དང༌། །ཡུལ་འཁོར་འཇིག་པར་འགྱུར་པ་བཞིན། །གང་ཞིག་རིགས་ལྡན་དེ་བཞིན་བརྟེན་པ་དང༌། །དམ་པ་ཕངས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གཏོང་མི་བྱེད། །ཉི་མའི་རང་བཞིན་ཚ་བས་གདུངས་ཀྱང་ནི། །ཁ་བ་གྲང་བའི་རང་བཞིན་གཏོང་མི་བྱེད། །སྡིག་པ་ཟད་འདོད་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད། །སྐལ་བ་ཟད་འདོད་སྐྱེ་བོ་ངན་དང་བསྟེན། །རིགས་རྒྱུད་ཟད་འདོད་གླན་ཞིང་ལྐུགས་པ་སྐྱེ། །འབྲུ་རྣམས་ཟད་འདོད་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེ། །འདོད་པས་ལོང་བས་སྡིག་མི་མཐོང༌། །དམུས་ལོང་གིས་ནི་གཟུགས་མི་མཐོང༌། །དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་སྐྱོན་མི་མཐོང༌། །བདག་ལྟས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ༌། །རྒྱལ་པོ་ཡུར་ཆུ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། །བུད་མེད་དམུས་ལོང་ལྔ་པོ་ནི། །གཡོན་ཅན་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཁྲིད། །ཁྲིད་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར། །བདེ་བའི་རྗེས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ལ་བདེ་བ་ཡིན། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེ་སྡུག་དག །འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་བྱེད། །མ་མཐོང་བ་དག་མདུན་དུ་ལྷགས། །སླར་ཡང་མ་མཐོང་བ་རུ་སོང༌། །ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱང་ཅི། །དེ་ལ་མྱ་ངན་སུ་ཞིག་བྱེད། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིང་དག་ནི། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་མཉམ་འགྲོ་བ། །དབའ་རླབས་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་ཕྱེ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་སུ་ཞིག་བྱེད། །བློ་གྲོས་ཆེ་ལྡན་ཁྲོ་བས་ཤུགས་ལས་རྒྱལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁྲོ་བས་མོད་ལ་ཕམ། །ཕམ་པས་ཕམ་པར་བྱས་པའི་བློ་ངན་དག །བློ་ལྡན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅི་ཕྱིར་འགྲན། །ཕ་བོང་འབད་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །རི་ཡི་རྩེ་མོར་འདེགས་པར་ནུས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དེ་སྐུར་བ། །རང་གི་སྐྱོན་ཡོན་དེ་དང་མཚུངས། །མི་གང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་ལ་ནི་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེས་ནི་ངེས་པར་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ཁྱིའུ་འབྱིན་པའི་སྤྲེའུ་བཞིན། །རང་གི་ཕྱོགས་ནི་ཡོངས་སྤངས་ནས། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་གང༌། །དེ་ནི་ངེས་པར་བརླག་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་ པོ་རབ་དམར་ཇི་བཞིན་ནོ། །མཁའ་ལ་སྐར་མཁན་དག་གིས་རྩིས་བྱས་ན། །ཟླ་བ་དང་ནི་སྐར་མའི་ལམ་རྣམས་ཤེས། །ཁྱིམ་ན་མི་དང་ཁྱིམ་ཐབ་ལོག་པ་དག །སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མཐོང་མ་གྱུར། །རྙོག་མེད་ཆུ་ནང་ཟླ་ཚེས་སྣང་གྱུར་པ། །པདྨའི་རྩ་བ་ལེན་པར་ཁྱོད་བྱེད་གྱུར། །དང་པ་ཆུ་དང་འོ་མ་འབྱེད་ཤེས་པའི། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་དེ་རིང་གང་དུ་སོང༌། །མི་གང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གང༌། །ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འདོད་ན་ཡང༌། །དེ་ནི་བསྒྲིམས་ནས་རབ་བྱ་སྟེ། །སེང་གེའི་ལས་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱང་བ་དང༌། །བསྡོ་བའི་དགྲ་རྣམས་འདུལ་བ་དག །འབངས་ལ་རེ་བ་མ་འཇོག་པར། །ཞལ་བཞུགས་ཚེ་ན་སྨྱུར་ཏེ་མཛོད། །སྙིང་དུ་སྡུག་པའམ་གཞན་གང་ཞེས། །སེམས་ཡང་བ་དག་རྩེ་བར་བྱེད། །སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྡན་པ་དག །ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཉེར། །རྟག་ཏུ་སྙན་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡི། །རྒྱལ་པོས་སྐྱེ་དགུ་བྲིད་པར་སླ། །ཕན་ཚིག་སྨན་དང་འདྲ་བ་དེ། །ཉན་པ་བས་ཀྱང་སྨྲ་བ་དཀོན། །གལ་ཏེ་ཆོས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཞལ་ཆེ་ལམ་སྲང་སྐྱོན་ན་ནི། །འགྲོ་བ་བློ་ལྡན་གཅིག་གྱུར་ཀྱང༌། །དེ་ལས་བདག་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ། །ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང༌། །གནད་ཤེས་འབད་རྩོལ་ཆེ་བ་ཡི། །འཁོར་གྱིས་ངེས་པར་གནོད་འགྱུར་གྱི། །གང་དགྲས་མི་ཕུང་དེ་ཡིས་ཕུང༌། །ཆུ་ཡི་ནང་ནས་མེ་འབར་ན། །མེ་དེ་གང་གིས་ཞི་བར་བྱེད། །སྐྱོབ་པ་ལས་ནི་འཇིགས་པ་བྱུང༌། །འཇིགས་པ་དེ་ལས་སུ་ཡིས་སྲུང༌། །མ་བསྐུལ་མི་སྙན་དགྲ་སྟོན་ལ། །བསྐུལ་ནས་སྙན་པ་མི་སྒྲོགས་ལ། །འཇིག་རྟེན་རྔ་ཟླུམ་དང་འདྲ་ལ། །དེ་ལྟར་བསྐུལ་ཞིང་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས། །ས་བདག་འདོད་ལ་ཆགས་པས་ཕན་དང་གནོད་པ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རང་དགར་རང་སྤྱོད་མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །དེ་འོག་འགྱོད་པས་རབ་གདུངས་ཉམ་ངའི་མྱ་ངན་གཡང་སར་ལྷུང༌། །དེ་ཡིས་འཁོར་ལ་ཉེས་པ་བགོད་བྱེད་རང་གི་སྐྱོན་མ་རིག །རྩོད་དུས་རྒྱལ་པོ་ནོར་ཚོགས་ཐོབ་པ་ལས། །སྲོག་ནི་སྲུང་གི་ནོར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཤན་པས་ལུག་གི་བལ་བྲེགས་ནས། །སྲོག་ཐར་བྱས་པ་རྙེད་པ་ཆེ་བ་བཞིན། །རྩ་བ་བྲང་འགྲོ་རྩེ་མོ་མཁའ་ལྡིང་དང༌། །ཡལ་ ག་སྤྲེ་འཛེགས་མེ་ཏོག་བུང་བས་བསྐོར། །གང་ཞིག་གདུག་པའི་སེམས་ཅན་གནས་བཅས་པ། །ཙན་དན་ཤིང་དེ་ལ་ནི་བསྙེན་དུ་མེད། །གང་གིས་ཐབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོན། །ནུས་པས་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱིས་དེ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་གསེར་ཕྲེད་གི །སྦྲུལ་དག་གསད་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །གང་ལ་བློ་ཡོད་དེ་སྟོབས་ལྡན། །བློ་མེད་སྟོབས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅི་ཞིག་སེང་གེ་སྟོབས་དང་ལྡན། །རི་བོང་གིས་ནི་སྲོག་དང་ཕྲལ། །བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱེད་ན། །བློ་ལྡན་དག་ལ་དྲི་བར་བྱ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཕུང་གྱུར་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་སྤྱོད་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བཅོས་སུ་ག་ལ་རུང༌། །ཚ་ཞིང་དྲོད་ཆེ་རྩུབ་པས་བསྒྲུབས་པ་ཡི། །བད་ཀན་ནད་བཞིན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སྙིང་ལ་ཁོན་དུ་གཟུང་བྱ་ཡི། །དེ་ལ་ཚིག་གིས་མི་བསྐུལ་བར། །དགྲ་བོའི་རྐང་པ་ནས་གཟུང་ཞིང༌། །ཚིག་གི་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་བྱ། །ཇི་སྲིད་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བ། །དེ་སྲིད་འཇིགས་ལ་
Chinese
噶。财富或者智慧一旦获得，就把一切众生看作草一样。如同身披蓝色外皮的狐狸。一旦拥有财富或者智慧，卑劣之辈就会变得傲慢。拥有第二等地位的那些人，贤者却变得非常谦逊。靠着无利可图的买卖和拥有随从的人们生活。乞讨而且傲慢，没有财富却喜欢欲望。骑着女人而且说粗暴的话语，这五种是男人的邪恶行为。孔雀即使被夏天的炎热所煎熬，也宁愿仰望天空中的雨水。也不愿用那被傲慢所赞美的喉咙，去饮用池塘里浑浊的脏水。鹧鸪鸟即使靠着露珠的滴落来维持生命，宁愿面临被抓捕的恐惧，也不会向帝释天乞讨。如果知道了这些道理，要老师做什么？疾病痊愈了，要医生做什么？渡过了河流，要船夫做什么？远离了贪欲，美女又能做什么？恶人只要是弱小的时候，在那之前本性都是善良的。秋天的河水，是众人都可以轻易渡过的。哪里有老鼠储存东西，猫在那里守护着酥油，乌鸦在那里做清洁工作，对于这样的事物，还用说什么呢？哪里有很多说奉承话的人，所有人都自以为是地傲慢，所有人都想做首领，那样的集体就会变得可怕。白天行房事和白天睡觉，喝新酿的酒和酸奶，吃干肉和与老妇人同睡，这六件事会夺走身体的力量。对于那些即使生气也不会令人害怕，即使高兴也不能给予帮助的人，既不能惩罚也不能收服的人，他的愤怒又有什么用呢？疾病和贫困降临的时候，饥荒的年代和敌人带来的恐惧，国王的宫门和阎罗王的住所，这些都是一切的克星。为了必要的目的而经营世俗之事，但不是为了神圣的目的。小牛看到牛奶喝光了，就像母牛远远地被抛弃一样。与痛苦分离，被自己人轻视，依靠着众多的聋哑孩子和愚笨的人们。被看作是穷人而被朋友抛弃，这五种就像不是火却焚烧身体一样。对于逐渐增长的不和谐，如果有人不去平息它，就像蜂蜜的滴落，会导致国家和周围环境的毁灭。如果有人依赖那些有德行的人，即使是圣者也会感到遗憾。
English
Ga. Once wealth or wisdom is acquired, one thinks of all beings as grass. Like a fox with a blue outer skin. Once one possesses wealth or wisdom, the inferior ones become arrogant. Those with second-class status, the wise become very humble. Living by unprofitable trade and those who have retinues. Begging and being arrogant, having no wealth but delighting in desires. Riding women and speaking harsh words, these five are the evil deeds of men. Even though a peacock is tormented by the heat of summer, it would rather hope for the rain in the sky. It would not defile its throat, which is praised by arrogance, by drinking the dirty water of a muddy pond. Even though a partridge sustains its life with drops of dew, it would rather face the fear of being captured than beg from Indra. If one knows these principles, what is the need for a teacher? If the disease is cured, what is the need for a doctor? If one has crossed the river, what is the need for a boatman? If one is free from attachment, what can a beautiful woman do? As long as the wicked are weak, until then their nature is good. The water of the autumn river is easily crossed by all. Where mice store things, cats guard the butter there, crows do the cleaning work there, what need is there to say about such things? Where there are many who speak flattery, everyone is arrogantly self-righteous, everyone wants to be the leader, such a group becomes fearful. Engaging in sexual activity during the day and sleeping during the day, drinking newly brewed wine and yogurt, eating dried meat and sleeping with old women, these six things rob the body of its strength. For those who are not feared even when angry, and cannot help even when happy, who cannot be punished or subdued, what is the use of his anger? When disease and poverty occur, in times of famine and fear from enemies, the king's gate and the abode of Yama, these are all the enemies of everything. One engages in worldly affairs for necessary purposes, but not for sacred purposes. Seeing that the calf has drunk all the milk, it is like the cow being abandoned far away. Separated from suffering, despised by one's own people, relying on many deaf and dumb children and foolish people. Being seen as poor and abandoned by friends, these five are like burning the body without fire. If someone does not pacify the growing disharmony, just like the dripping of honey, it will lead to the destruction of the country and its surroundings. If someone relies on those who have virtue, even the holy ones will feel regret.
Chinese
功德不会舍弃，即使太阳的本性被热所炙烤，也不会舍弃冰雪寒冷的本性。想要罪恶耗尽，就信仰善逝；想要福分耗尽，就亲近恶人；想要血统耗尽，就娶哑女为妻；想要谷物耗尽，就生起腹部的火热。欲望蒙蔽双眼，看不到罪恶；瞎子看不到形色；傲慢看不到缺点；我执看不到真相。国王、水渠、蔓藤，以及盲女这五者，被奸诈的智慧如何引导，被引导者就会受他人支配。快乐之后是痛苦，痛苦之后是快乐。人们的快乐和痛苦，像轮子一样循环往复。未曾见到的，会在眼前显现；再次又会消失不见。你的那个是什么？你又是什么？谁会为之悲伤呢？就像那些树木，在大海中一同漂流，被波涛分开，谁会为之悲伤呢？智慧广大者以愤怒战胜力量，恶劣之人却因愤怒而迅速失败。被失败所击败的恶劣之念，为何要与具慧者相争呢？用巨大的努力，能够将巨石举到山顶，稍微一推就会使其滚落，这与自己的功过相同。如果有人从事不应从事之事，那他必定会毁灭，就像猴子为狗接生一样。完全抛弃自己的阵营，喜欢他人的阵营，那他必定会灭亡，就像红色的国王一样。在天空，星算家们进行推算，了解月亮和星星的运行轨迹，却看不到家中仆人和家庭的各种邪恶行为。清澈的水中显现出新月，你却想要去取莲花的根茎。当初能够分辨水和牛奶的你的智慧，今天到哪里去了呢？如果有人要做伟大的事业，即使只想做一点点，也要努力去做，据说这是狮子的作为。如何治理国家，如何降伏好斗的敌人，不要对臣民抱有期望，在世时就要迅速完成。
English
Merit does not abandon. Even though the nature of the sun is scorched by heat, it does not abandon the cold nature of snow. Wishing for sins to be exhausted, have faith in the Sugata. Wishing for fortune to be exhausted, associate with evil people. Wishing for lineage to be exhausted, marry a mute woman. Wishing for grains to be exhausted, generate heat in the stomach. Blinded by desire, one does not see sin. A blind person does not see forms. Arrogance does not see faults. Self-grasping does not see the truth. A king, a canal, a creeper, and a blind woman, these five, however they are led by cunning intelligence, those who are led become subject to others. After happiness comes suffering, and after suffering comes happiness. The happiness and suffering of people, like a wheel, turn around and around. Those unseen will appear in front, and again will disappear. What is that of yours? And what are you? Who will grieve for it? Just like those trees, floating together in the great ocean, separated by the waves, who will grieve for that? One with great intelligence overcomes strength with anger, but an evil person is quickly defeated by anger. Why should an evil thought, defeated by defeat, contend with those who possess wisdom? With great effort, one can lift a boulder to the top of a mountain, but with a slight push, it will roll down. This is similar to one's own merits and faults. If someone engages in actions that should not be done, then they will surely be destroyed, like a monkey delivering a puppy. Completely abandoning one's own side, and delighting in the side of others, then they will surely perish, like the red king. In the sky, astrologers calculate and understand the paths of the moon and stars, but they do not see the various evil deeds of servants and families in their own homes. The crescent moon appears in clear water, but you want to take the roots of the lotus. Where has your wisdom gone today, the wisdom that could initially distinguish water and milk? If someone wants to do a great deed, even if they only want to do a little, they should strive to do it, it is said to be the work of a lion. How to govern a kingdom, how to subdue contentious enemies, do not place expectations on subjects, but accomplish it quickly while you are alive. In the heart...