Tibetan
་གཅིག །བླ་མས་སློབ་མ་ལ་བྱིན་ན། །གང་ཞིག་བཏང་ནས་ཤོག་གཏོང་བའི། །ནོར་ནི་ས་སྟེངས་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེད་པར་བྱེད་དང་ལེགས་སློབ་དང༌། །གང་ཞིག་རིག་པ་སྟེར་བ་དང༌། །ཟས་སྟེར་བ་དང་མི་འཇིགས་སྦྱིན། །ལྔ་པོ་འདི་དག་ཕ་རུ་བཤད། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོའི་ཆུང་མ་དང༌། །དེ་བཞིན་མཛའ་བོའི་ཆུང་མ་དང༌། །སྤུན་ཟླའི་ཆུང་མ་མ་ཉིད་དེ། །ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་རུ་བཤད། །བླུན་པོ་རྣམས་ལ་གདམས་པ་ནི། །འཁྲུག་པར་འགྱུར་གྱི་ཞི་མི་འགྱུར། །སྦྲུལ་ལ་འོ་མ་བླུད་པ་ནི། །དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །མངོན་སུམ་པ་ཡི་རྐང་གཉིས་ཕྱུགས། །བླུན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །མ་མཐོང་ཚེར་མ་ཇི་ལྟ་བར། །ཚིག་གི་ཟུག་རྔུས་གནོད་པར་བྱེད། །བླུན་པོས་བླུན་པོ་མཐོང་གྱུར་ན། །ཙན་དན་བས་ཀྱང་བསིལ་ བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་མཁས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །ཕ་གསོད་པ་ནི་ལྟ་བུར་སེམས། །སྐྱེ་བོ་ངན་ལ་ཕན་པ་དག །བྱས་ཀྱང་གང་ལའང་བྱས་མི་གཟོ། །དམ་པ་ཅུང་ཟད་བཀུར་ན་ཡང༌། །ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་རང་དབང་འགྱུར། །བླུན་པོ་ཆུ་ཡི་རི་མོ་ལྟར། །གང་ཞིག་བྱས་པ་དེ་མྱུར་འཇིག །དམ་པ་རྡོ་ཡི་རི་མོ་ལྟར། །ཤིན་ཏུ་ཆུང་དུ་འང་བརྟན་པར་གནས། །སྐྱེ་བོ་ནང་པ་སྙན་སྨྲ་ཡང༌། །འདི་ལ་ཡིད་བརྟན་རུང་མ་ཡིན། །རྨ་བྱ་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས་ན་ཡང༌། །ཟས་སུ་དུག་ཆེན་ཟ་བ་ཡིན། །ཨེ་མ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དང༌། །བད་ཀན་དག་གི་རང་བཞིན་མཚུངས། །འཇམ་པོ་ཡིས་ནི་འཁྲུག་འགྱུར་ལ། །རྩུབ་པོ་ཡིས་ནི་ཞི་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་གསེར་དང་རྔ། །མི་སྲུན་རྟ་དང་བུད་མེད་དྲེགས། །བརྡུངས་ནས་དུལ་བ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་ལེགས་བྱས་སྣོད་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །དགྲར་གྱུར་མཛའ་བའང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱིམ་ནི་རྩེ་བར་བྱེད་པའམ། །ལྷག་པའང་མཛེས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །སྤྲུལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་སྲུན་གདུག །སྦྲུལ་གདུག་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱིས་ཞི། །མི་སྲུན་ཅིས་ཀྱང་ཞི་མི་བྱེད། །མི་སྲུན་པ་ཡི་ཉེས་པ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་ལ། །གང་ཞིག་མི་སྲུན་དང་འདྲེས་དེ། །མི་སྲུན་ལས་ཀྱང་མི་སྲུན་འགྱུར། །ཕ་ཡི་སྤྱོད་པ་མ་མཐོང་ཡང༌། །བུ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དེ། །ཀེ་ཏ་ཀ་ཡི་ཤིད་ལས་ནི། །སྐྱུ་རུ་ར་འབྲས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཕ་དང་མ་དང་དེ་བཞིན་སྤུན། །ཆུང་མ་རྗེས་མཐུན་འཇུག་པ་རྣམས། །དེ་ཡིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་གང༌། །དེ་ནི་མི་དེས་བྱས་དང་མཚུངས། །ས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང༌། །རི་བོར་བཅས་པ་ཁུར་མིན་གྱི། །གང་ཞིག་བྱས་པ
Chinese
第一，上师赐予弟子时，任何送出去的东西，世上没有比这更有价值的。给予养育和良好的教导，以及给予智慧，给予食物和给予无畏的，这五者被称为父亲。国王、大臣的妻子，同样，朋友的妻子，兄弟的妻子，这五者被称为母亲。对愚人劝诫，只会争吵不会平息。给蛇喂奶，只会增加毒性。显而易见的双足牲畜，应当完全远离愚人。就像没看到的荆棘一样，会被言语的刺痛所伤害。愚人见到愚人，比旃檀木还要凉爽。如果见到智者，感觉就像杀了父亲一样。对恶人行善，做了也得不到任何回报。稍微尊敬圣者，终生都会获得自主。愚人像水上的痕迹一样，所做之事很快消失。圣人像石头上的痕迹一样，即使很小也能稳固存在。内心险恶却甜言蜜语的人，不能信任。孔雀发出美妙的声音，却以剧毒为食。唉，恶人和胆汁的本性相似。温柔会变得冲突，粗暴反而会平息。恶人和黄金、铜，不驯服的马和傲慢的女人，鞭打后才会驯服，他们不是行善的器皿。与恶人在一起，结仇或交友都不美好。房屋是用来玩乐的，多余的装饰也不会变得美好。用幻术也无法驯服恶毒，毒蛇可以用药物和咒语来平息，但恶人无论如何也无法平息。恶人的罪过，本质上就是跟随。任何与恶人混在一起的人，会比恶人更恶。即使没看到父亲的行为，儿子也会跟随。从诃梨勒的种子中，不会长出余甘子的果实。父亲和母亲以及兄弟，妻子等跟随者们，他们所做的罪恶，就等同于那个人所做的一样。这片土地连同大海和山脉，都不是负担，任何所作所为
English
First, when a lama bestows upon a disciple, any wealth that is sent forth is unmatched in value on this earth. Giving nurture and good teachings, as well as giving wisdom, giving food, and giving fearlessness, these five are said to be fathers. The wives of kings and ministers, likewise, the wives of friends, the wives of brothers, these five are said to be mothers. Advice to fools only leads to conflict and does not bring peace. Feeding milk to a snake only increases its venom. The two-legged livestock that is obvious, one should completely avoid fools. Like a thorn that is not seen, one is harmed by the sting of words. When a fool sees another fool, it is cooler than sandalwood. If one sees a wise person, it feels like killing one's father. Doing good to an evil person, one receives no reward for what is done. Even a little respect for a holy person brings freedom as long as one lives. A fool is like a mark on water, whatever is done quickly disappears. A holy person is like a mark on stone, even if very small, it remains firm. A person with an evil heart who speaks sweetly cannot be trusted. A peacock makes beautiful sounds, but eats great poison as food. Alas, the nature of evil people and bile is similar. Gentleness becomes conflict, while roughness brings peace. Evil people and gold and copper, untamed horses and arrogant women, are tamed by beating, they are not vessels for doing good. Being with evil people, enmity or friendship is not beautiful. A house is for playing, and extra decorations do not make it beautiful. Even with illusion, one cannot tame the wicked. A venomous snake can be calmed with medicine and mantras, but a wicked person cannot be calmed in any way. The fault of a wicked person is to follow by nature. Anyone who mixes with the wicked becomes more wicked than the wicked. Even if one does not see the father's actions, the son will follow. From the seed of a Ketaka tree, the fruit of Emblica will not grow. Fathers and mothers, as well as brothers, wives, and other followers, whatever sins they commit are the same as what that person has done. This earth, together with the great ocean and mountains, is not a burden, but whatever is done
Tibetan
་མི་གཟོ་བ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁུར་ལྕི་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཕན་པར་དགའ། །གཤིན་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །མཁས་པ་དང་ནི་དུལ་བ་དང༌། །ཆོག་ཤེས་བདེན་སྨྲ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བཙོན་རར་གནས་པའང་གནས་བླ་ཡི། །མི་སྲུན་ནང་གི་རྒྱལ་སྲིད་མིན། །དམ་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲིས། །མཁས་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བ་དང༌། །བརྐམ་མེད་ལྷན་ཅིག་མཛའ་བ་ཉིད། །བྱེད་པ་སྐྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུས་སུ་ཡང༌། །གང་གིས་ འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི། །གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མི་འཐོབ་པའི། །བློ་ནི་ཆོས་མཐུན་ཉིད་དུ་བྱ། །སེམས་ནི་དགའ་བར་བྱེད་ན་ཡང༌། །རྣམ་སྨིན་གནོད་བྱེད་ཅི་རུ་རུང༌། །གང་གིས་ཁམས་ནི་འཁྲུག་བྱེད་པའི། །ཁ་ཟས་ཞིམ་པོའང་ཅི་རུ་རུང༌། །གནོད་ཀྱང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནི། །མཁས་པས་སྨན་བཞིན་བཏུང་བྱ་སྟེ། །འདི་ཡི་འབྲས་བུ་རྗེས་ཐོབ་པ། །མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དོན་འདིར་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོས་བསྡུ་བ་བྱས་ན་ནི། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མ་རུ། །དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་འཇིག་པའི་དུས་སུ་ནི། །གཞུང་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གྲགས། །དམ་པ་འཆི་ནའང་གཞུང་ལུགས་ལས། །ནམ་ཡང་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་རྫོགས་སོ། །ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང༌། བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ། ཀླུ་སྒྲུབ།
Chinese
不调伏者，那是极其沉重的负担。与持戒者一同安住，喜欢利益一切众生。谁是阎罗的怖畏者，那是智者所赞叹的。与智者和调顺者，知足真实语者一同，住在监狱也是殊胜的住所，不是不驯服者内的王位。与圣者们一同交往，与智者一同谈论，与无贪者亲密，所作所为不会衰退。即使在极其长久的时间里，以何者在此世间和，在其他地方不会获得痛苦的，心应与法相合。即使心是快乐的，但成熟的损害又有什么用呢？以何者扰乱身体的，美味的食物又有什么用呢？即使有害也能转为有益的，智者应如药般饮用，此之果实随后获得，将成为无与伦比的。在此意义上，如果具有种姓的，国王进行摄受，在初始、中间和结尾，那也不会改变。据说在海洋毁灭之时，会超越经典，圣者即使死亡，也绝不会违背正理。律仪论典名为《智慧树》，导师龙树所造的第二品单独译出完毕。译师希连扎菩提和，班智达益西德翻译校订并确定。 律仪论典名为《智慧树》。龙树。
English
The untamed, that is an extremely heavy burden. Abiding together with those who hold vows, delighting in benefiting all beings. Whoever is the fear of Yama, that is praised by the wise. Together with the wise and the tamed, content, truthful speakers, even dwelling in prison is a superior dwelling, not a kingdom within the untamed. Associate with the holy ones, converse with the wise, befriend the non-greedy, actions will not decline. Even in an extremely long time, by what in this world and, in other places one will not obtain suffering, the mind should be in accordance with Dharma. Even if the mind is happy, what use is harmful ripening? By what agitates the body, what use is delicious food? Even if harmful, it can turn into beneficial, the wise should drink it like medicine, the fruit of this is subsequently obtained, it will become incomparable. In this meaning, if the king who possesses lineage, performs the gathering, in the beginning, middle, and end, that will not change. It is said that at the time of the ocean's destruction, it will transgress the scriptures, even if the holy one dies, he will never deviate from the principles. The treatise on ethics called "The Tree of Wisdom," the second chapter composed by the teacher Nagarjuna, is translated separately and completed. The translator Shilen Dra Bodhi and, the Pandit Yeshe De translated, revised, and finalized it. The treatise on ethics called "The Tree of Wisdom." Nagarjuna.