Tibetan
་བུ་ཡང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བས་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ཞར་ལ་སྐྱིགས་བུ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུད་པ་འཕེལ་བའམ་སྔར་ནད་གཞི། །འཁྲུགས་ལས་དབུགས་མི་བདེ་འབྱུང་འགྱུར། །མ་ཞུ་ཚད་འཁྲུ་སློན་དུག་འཐུངས། །སྐྱ་རྦབ་རིམས་བཏབ་ལས་ཀྱང་འབྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་འཕེལ་བ་ནི་ལུད་པ་ཤས་ཆེར་རྒྱས་པ་སྟེ། དེ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་ནད་གཞི་ཁ་བ་དང༌། ཚ་བ་དང་དྲོ་བའི་བག་ཟོས་པ་ལས་ནད་གཞི་འཁྲུགས་པས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྲན་ཚེགས་མུན་ཅན་ཆད་པ་དང༌། །ཆེན་པོ་གྱེན་འབྱུང་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དོ། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་ལམ་བཀག །རླུང་ནི་སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་པར་གནས། །སྲོག་དང་ཟས་སྐོམ་རྒྱུ་བའི་ལམ། །སྦུ་གུ་ནད་ཀྱིས་བཀག་པས་ན། །མ་ཞུའི་གནས་ནས་འབྱུང་བའི་དབུགས། །བྲང་གནས་དབུགས་མི་བདེ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གང་བད་ཀན་གྱི་རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་སྒོ་བཀག་ནས། རླུང་དེ་སྣ་ཚོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་རླུང་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་བུ་ག་ནད་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་བྱས་པས་མ་ཞུ་བའི་གནས་ནས་བྱུང་བའི་དབུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་བྲང་ན་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་དབུགས་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་སྙིང་རྩིབ་ལོགས། །གཟེར་ཞིང་སྲོག་རླུང་མི་མཐུན་རྒྱུ། །སྤོས་དང་མུར་ འགྲམ་ན་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་སྔོན་ཚུལ་ནི་དབུགས་དེ་སྔར་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་རྟགས་ནི་སྙིང་ལ་སོགས་པ་གཟེར་བ་དང༌། སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྟོ་སྦོས་པ་དང་མུར་འགྲམ་གཉིས་སུན་ཞིང་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་དྲག་ཤུལ་འགྲངས་དྲགས་པས། །བསྐྱོད་པའི་རྔམ་བ་ཕྲན་ཚེགས་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་ཉིད་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དབུགས་མི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྲན་ཚེགས་ནི་དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པའི་རླུང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲག་ཤུལ་ནི་ལུས་དུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཁུར་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲངས་དྲགས་པ་ནི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་མང་དུ་ཟོས་པའོ། །དེ་དག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི་ལྡང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྔམ་པ་ནི་ཕྲན་ཚེགས་ཡིན་ལ། ཆུང་ངུ་ཕྲན་ཚེགས་དེ་ནི་གསོ་བའི་སྨན་དཔྱད་བྱ་མི་དགོས་པར་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ངལ་བསོ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་གིས་རྩ་སྦུབས་ལོག་རྒྱུ་བྱེད། །བད་ཀན་སློངས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཀླད་པ་མགུལ་པའི་ནད་སོང་སྟེ། །བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་བར་བྱེད། །ལུད་པའི་ངར་སྒྲ་འཛེར་མི་དྲན། །ཆམ་པ་མི་བཟད་ཡི་ག་འཆུས། །མི་བཟད་ཤུགས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང༌། །དབུགས་མི་བདེ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས། །སྲོག་ལ་གནོད་འགྱུར་ལུད་པའི་མཐར། །སྐད་ཅིག་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཉལ་ཚེ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་ལ། །འདུག་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་བར་འགྱུར། །མིག་གདངས་དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ནི། །རྡུལ་འཛག་ཤིན་ཏུ་ན་བས་ཉེན། །ཁ་སྐམ་དབུགས་ནི་བསྟུད་མར་འབྱུང༌། །དྲོ་བ་འདོད་ཅིང་འདར་དང་བཅས། །ཆར་འབབ་གྲང་དང་སེར་བུས་ཕོག །བད་ཀན་སྐྱེད་པས་རྣམ་པར་འཕེལ། །མུན་ཅན་དེ་ནི་འཚོ་བྱ་ཙམ། །ཉམས་ལྡན་གསར་དུ་བཏབ་གསོ་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གིས་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་ཞིང་རྩའི་སྦུབས་སུ་ལོག་པར་རྒྱུ་བར་བྱེད། དེས་བད་ཀན་སློངས་ཤིང་སྟོད་དུ་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཀླད་པ་དང་ མགུལ་བའི་ནང་དུ་སོང་ཞིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། བྲང་དང་རྩིབ་ལོགས་ན་ཞིང་གཟེར་བར་བྱེད་ནས་ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤུགས་མི་བཟད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དབུགས་མི་བདེ་པ་ཡང་ཤུགས་མི་བཟད་པས་སྲོག་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ལ་གནོད་ཅིང་གཟེར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྲོག་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོའམ་སྟོབས་ལ་བྱ་ལ། དེ་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུད་པའི་མཐའ་ནི་བད་ཀན་དང༌། སྣབས་ལ་སོགས་པ་འདོར་བའི་མཐར་སྐད་ཅིག་གམ་ཐང་ཅིག་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་མལ་ན་གནས་ཤིང་ཉལ་བའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ལངས་ཏེ་ཙོག་ཙོག་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུག་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་ཞིང་ཤུགས་ངལ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་གདངས་པ་ནི་གྱེན་དུ་བལྟ་བའོ། །དཔྲལ་བའི་ཕྱོགས་ནས་རྡུལ་འཛག་པ་ནི་རྡུལ་འབྱུང་ཞིང་དྲི་མ་རླན་ཅན་དུ་འཛག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ན་བས་ཉེན་པས་ནི་བརྣག་པར་དཀའ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་སྐམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཁ་སྐམ་ཞིང་རླན་མེད་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དབུགས་བསྟུད་མར་འབྱུང་ཞིང་ཡང་ཡང་དུ་རྩེག་མར་འགྱུར་བ་དང༌། དྲོ་བའི་བག་ཡིད་ལ་འདོད་ཅིང་བསྟེན་པར་དགའ་བ་དང་ལུས་འདར་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཆར་མི་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་དཀྱེལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མུན་པ་ཅན་གྱི་དབུགས་མི་བདེ་བ་དེ་ནི་གསོ་བར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་གསར་དུ་བཏབ་པ་ཡིན་ན་ནི་གསོ་བླ་བ་ཡིན་ནོ། །རིམས་དང་བརྒྱལ་ལས་བྱུང་གྲང་བའི། །སྨན་གྱིས་ཞི་སྟེ་རབ་མུན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་མི་བདེ་བ་མུན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་རིམས་དང་བརྒྱལ་བ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གྲང་ཞིང་བསིལ་ བའི་སྨན་དང་བཟས་ཀྱིས་དེ་ཞི་ཞིང་བསལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་མུན་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་ཆད་དབུགས་འབྱིན་རྒྱུན་ཆད་བའི། །གནད་གཅོད་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བར་བྱེད། །རྡུལ་བཅས་བརྒྱལ་དང་སྤོས་དང་བཅས། །ལྒང་པ་ཚ་ཞིང་གཅིན་འགགས་བྱེད། །མིག་མི་སྡུག་ཅིང་ཐུར་དུ་བལྟ། །མིག་གཅིག་དམར་ཞིང་དྲན་པ་སྟོར། །ཁ་སྐམ་སྨྲེ་ཞིང་སྐད་གདངས་དམའ། །གཟི་མདངས་ཉམས་ཤིང་སེམས་བྲལ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབུགས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུགས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི། བར་མི་ཆད་པར་མི་བྱེད་པར་མི་འབྱིན་ཞིང་རྔུབ་པ་མ་ཡིན་བ་དང༌། གནད་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིར་ཞིང་ཉམ་ཐག་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྡུལ་དང་བཅས་པར་བརྒྱལ་ཞིང་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྟོད་སྨད་དུ་རླུང་རྒྱུ་བ་འགགས་པས་སྦོས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྒང་པ་ཚ་ཞིང་ཆུ་སོའི་ཕྱོགས་ལྷག་པར་ཚ་བ་དང༌། གཅིན་འགགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། མིག་མི་སྡུག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་སོང་མི་གནས་པར་གྱུར་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཐུར་དུ་བལྟ་ཞིང་ས་ལ་རྟོགས་པ་དང༌། མིག་གཅིག་དམར་བར་སྣང་བ་དང༌། དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་སེམས་ཤས་ཆེར་མི་གསལ་བ་དང༌། ཁ་སྐམ་པ་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང༌། སྐད་གདངས་དམའ་ཞིང་ཞུམ་པ་དང༌། མདོག་དང་གཟི་མདངས་ཉམས་ཤིང་ཡལ་བ་དང༌། སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ང་རོ་ཆེར་འབྱུང་ཞིང༌། །སྒྲ་ཆ་སྡུར་པ་དྲག་པ་དང༌། །བསྐྱོད་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །ཁྱུ་མཆོག་རྒྱགས་པའི་ང་རོ་འདྲ། །ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་རབ་ཉམས་ཤིང༌། །མིག་འཁྲུལ་བཞིན་ནི་གྱུར་པ་དང༌། །རོ་སྟོད་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། །བཤང་གཅི་འགགས་ཤིང་སྐད་གདངས་ཉམས། །མགུལ་
Chinese
因为呃逆也由此而生，所以在说呼吸不畅的同时也说了呃逆。如颂云：痰增或旧病，扰乱致气不畅。不消化热泻痢呕吐，服毒赤疹疫病亦生。意思是说，痰增多就是痰液成分过多增长，由此会发生呼吸不畅。或者在讲述所有疾病的病因时，由之前所说的病因寒症和冷热食物不适导致病因扰乱，从而发生呼吸不畅。同样，由不消化等疾病侵袭也会发生呼吸不畅。如颂云：微细昏厥断等，巨大上行五种。意思是说，呼吸不畅有微细等分类，共有五种。如颂云：粘液阻气道，气则遍布处处住。命与饮食行之道，管孔为病所阻故，不消化处所生之气，居于胸中致气不畅。意思是说，凡是粘液阻塞气运行的道路，那气就会遍布各处而升起。又，那气使生命等运行的道路的孔道受到疾病的扰乱，因此从不消化之处所产生的气停留在胸中，依附于胸中，导致呼吸不畅。如颂云：其先兆心肋痛，刺痛命气不调行，腤臌及颊肿。意思是说，其先兆是，呼吸不畅之前出现的疾病的症状或征兆是，心脏等部位刺痛，名为“命”的气不调顺地运行，颠倒错乱，腹部肿胀，两颊肿胀疼痛。如颂云：彼由剧烈饱食故，动之微细变，彼则自可息。意思是说，在这些呼吸不畅中，微细的呼吸不畅是由剧烈运动等因素引起的。剧烈运动是指使身体疲劳的搬运重物等活动。饱食是指超过限度地大量进食。这些因素的推动就是使其升起，即
English
Because hiccups also arise from this, hiccups are also mentioned while discussing difficulty in breathing. As the verse says: 'Increased phlegm or old illness, Disturbance leads to difficulty in breathing. Indigestion, heat, diarrhea, vomiting, poisoning, Red rash, epidemic also arise.' It means that increased phlegm is the excessive growth of phlegm components, which can lead to difficulty in breathing. Or, when discussing the causes of all diseases, the previously mentioned causes of cold diseases and improper consumption of hot and cold foods can disrupt the causes, leading to difficulty in breathing. Similarly, being afflicted by diseases such as indigestion can also lead to difficulty in breathing. As the verse says: 'Subtle, fainting, intermittent, Great, upward rising, five types.' It means that difficulty in breathing has five types, classified as subtle, etc. As the verse says: 'Mucus blocks the air passage, Air then pervades everywhere. The path of life and food, The tube is blocked by disease, The air arising from the place of indigestion, Resides in the chest, causing difficulty in breathing.' It means that when mucus blocks the path of air movement, that air will rise, pervading everywhere. Also, that air disturbs the passages of life, etc., with disease, so the air that arises from the place of indigestion stays in the chest, relying on the chest, causing difficulty in breathing. As the verse says: 'Its precursors are heart and rib pain, Stabbing pain, life-air moving disharmoniously, Bloating and cheek swelling.' It means that its precursors are the symptoms or signs of the disease that appear before difficulty in breathing, such as stabbing pain in the heart and other areas, the air called 'life' moving disharmoniously, going in reverse, abdominal swelling, and swelling and pain in both cheeks. As the verse says: 'It is due to intense overeating, The subtle changes of movement, It will subside on its own.' It means that among these difficulties in breathing, subtle difficulty in breathing is caused by intense exercise and other factors. Intense exercise refers to activities that cause physical fatigue, such as carrying heavy objects. Overeating refers to eating excessively beyond the limit. The impetus of these factors is to make it rise, that is,
Chinese
像ེ་这样的威势是微小的，小小的微细之处不需要治疗的医药，只需稍微休息片刻，自己就会逐渐平息。风使脉管逆行，使培根（བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，汉语字面意思：黏液）生起之后，脑和颈的疾病消退，胸和肋骨疼痛。痰的粗哑声音难以忍受，感冒难忍，食欲不振，产生难以忍受的力量，因那不适之气，危害生命，在痰的最后，瞬间感到舒适。躺卧时非常不适，坐着则稍微舒适。睁眼从额头的方向，流出液体非常危险。口干，呼吸持续不断，想要温暖，伴随颤抖，遭受下雨、寒冷和冰雹的侵袭，因培根（བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，汉语字面意思：黏液）的滋生而增长。黑暗者只需稍微照料，衰弱者需要重新建立和培养。如是说，风运行不调，在脉管中逆行。它使培根（བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，汉语字面意思：黏液）生起并向上运行，进入脑和颈中，普遍蔓延，胸和肋骨疼痛，从而产生痰等难以忍受的力量。不适之气也以难以忍受的力量危害和损害生命，损害和刺痛所谓的生命之气，这就是危害生命的不适之气。或者，生命是指生存的能力或力量，因不适之气的力量而受到损害，从而变得痛苦。痰的最后是培根（བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，汉语字面意思：黏液）和鼻涕等排泄物的最后，在片刻或短暂的时间内保持舒适。此外，当它位于床上并躺卧时，非常不适和痛苦，因此会呼吸。然后，站起来以蹲坐等姿势坐着，会稍微舒适并减轻疲劳。睁眼是向上看。从额头的方向流出液体是产生液体并流出潮湿的污垢。因非常疼痛而危险，会因难以忍受的疾病而变得虚弱。口干是特别口干且没有水分。同样，呼吸持续
English
Such a formidable force is trivial, and that small, minute thing does not require medical treatment. By resting for a short time, it will naturally subside. Wind causes the channels to flow in reverse. When phlegm (བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，meaning: phlegm) is stirred up, diseases of the brain and neck subside, causing pain in the chest and ribs. The harsh sound of phlegm is unbearable, the cold is unbearable, appetite is lost, and unbearable strength is generated. Due to the force of that discomforting breath, life is harmed, and in the end, phlegm brings momentary comfort. Lying down is very uncomfortable, but sitting up is somewhat comfortable. Opening the eyes and looking towards the forehead, dripping with moisture is very dangerous. The mouth is dry and breathing is continuous. One desires warmth and trembles. Being struck by rain, cold, and hail, it increases due to the generation of phlegm (བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，meaning: phlegm). The dark one only needs to be cared for a little, while the weakened one needs to be re-established and nurtured. It is said that wind flows in disharmony and reverses in the channels. It stirs up phlegm (བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，meaning: phlegm) and causes it to move upwards, entering the brain and neck, spreading everywhere, causing pain and piercing in the chest and ribs, thus generating unbearable strength such as phlegm. The uncomfortable breath also harms and injures life with unbearable force, harming and piercing the wind called life, which is called uncomfortable breath that harms life. Alternatively, life refers to the power or strength of survival, which is harmed by the force of uncomfortable breath, thus becoming painful. The end of phlegm is the end of discarding phlegm (བད་ཀན་，梵文：kapha，梵文罗马拟音：kapha，meaning: phlegm) and mucus, etc., and it remains comfortable for a moment or a short time. Also, when it is in bed and lying down, it is very uncomfortable and painful, so one breathes. Then, getting up and sitting in a squatting position, etc., it is somewhat comfortable and relieves fatigue. Opening the eyes is looking upwards. Dripping from the forehead is the production of moisture and the dripping of wet dirt. Being in danger of being very painful, one becomes exhausted by an unbearable disease. Dry mouth is especially dry and without moisture. Similarly, breathing continues