Tibetan
་མ་སྤྱད་དེ། ད་ལྟར་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་ལ། དུས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་དུ་ཡོད་དོ། །དེས་གཞག་ན་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་བ་ཡང་གདགས་སུ་རུང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ད་ལྟ་ལ་སྟོས་ནས་འདས་ལ་གཞག་པ་ན་འདས་པ་ལས་ཀྱང་ད་ལྟ་ལྟོས་སུ་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་དང་པོར་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པ་འགྲུབ་སྟེ། མེད་པ་ཡོད་པའི་གཞི་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ རྗེས་སུ་དཔག་ནས་མེད་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། མེད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མེད་ཅེས་ཡོད་པས་འཇོག་གོ །མེད་པ་ནི་ལུང་དེ་དག་ལས་བརྗོད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་རྟོགས་ན་དེས་ཡོད་པ་ལྟག་ལ་གྲུབ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་བཤད་པ་ནི་ཡོད་པས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ནམ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན་དེ་སྔར་མ་བྱུང་བ་ཞེས་གདོད་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཀྱང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མེད་པས་གཞག་ཏུ་མི་ནུས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་མངོན་དུ་ཡང་བྱས་སོ། །དེས་གཞག་ན་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་འགྲུབ་པོ། དེའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དབང་གིས་གཞག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དགོས་པའི་དབང་དེ་ཉིད་ལ་འདིར་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ནི་དུས་ཉིད་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་དུས་ནི་དངོས་པོའི་དུས་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པའི་དོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དགག་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་བཞི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡུལ་ནི་མེད་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །སྔ་ན་མེད་དང་ཞིག་ནས་མེད། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་ཤིན་ཏུ་མེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དགག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་བཞི་པོ་དག་དགག་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་བསྙད་ནས། གོ་བར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོ་བྱེད་སྐབས་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཆེ་ལོང་དང་ནི་རྒྱས་པར་རོ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཆེ་ལོང་ནི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང་ བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆེ་ལོང་གི་དབང་ལ་བརྩམས་ནས་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཕྱེ་བ་ནི། ཞིག་ནས་མེད་དང་ཤིན་ཏུ་མེད། །མེད་པར་དགག་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལྷག་མ་མ་ཡིན་དགག་པར་ནི། །ཆེ་ལོང་དབང་གིས་འདོད་པ་སྟེ། །ཡུལ་ན་མེད་དང་ཡོད་པ་ཡི། །དབང་ཙམ་དག་ཏུ་འདོད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ཞིག་སྟེ་མེད་པ་ཡང་ཡུལ་གང་ན་ཡང་བུམ་པའི་ངོ་བོ་མེད་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡུལ་གང་ན་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་མེད་པར་དགག་པར་བསྡུའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང༌། གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་ངོ་བོར་ཡོད་དེ། སྔ་ན་མེད་པའི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ཡང་རྟ་ནི་རྟའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ལ། བ་ལང་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། འདི་གཉི་ག་ཡང་ད་ལྟར་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་གཉིས་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བ་ཞེས་གང་གི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མེད་པ་གཞི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐུན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྟེན་བརྗོད་ན་ཀུན་ཀྱང་ཡིན་པ་ལས་སྒྲ་བརྗོད་པ་ན་སྔ་མ་གཉིས་ནི་མི་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ན་བརྗོད་ལ་གཞན་ནི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་དུས་ན་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་དབང་ཙམ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ན་ནི་དེ་བཞི་ཆར་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་དགག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བརྒྱུད་ནས་གཞན་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་པས་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དེར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ནས། མེད་པ་བཞི་ཉེད་མི་ཤེས་པ་འམ། །གལ་ཏེ་ཡོད་སོགས་འདོད་པ་ལ། །མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ན། །མེད་པར་དགག་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིར་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མེད་པ་བཞིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ མི་ཤེས་པ་འམ། ཡོད་དམ་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང༌། འདི་ལྟར་ཡོད་པར་རྟོགས་
Chinese
没有使用，就存在于现在的体性中，那个时间本身是可以那样说的。如果那样确定，那么过去和未来也可以安立。如果有人问，依赖于现在而安立过去，那么过去也可以依赖于现在吗？比如，有和无也是首先依赖于有而成立无，如同无依赖于有的基础一样，无不是那样的，比如，显现的有，在显现之后推测而成立无，那个无也是说“那个有的事物不存在”，以有来确定。无不是从那些教证中，任何能说的意识也没有显现的，如果连无本身也没有领悟，那么它怎么能反过来成立有呢？因此，说有和无互相依赖，是以有来确定的。从先前没有产生而产生的事物，也是在显现何时产生的事物时，才首先安立为“那个先前没有产生”。同样，时间和过去、未来也只是假立，是无本身，不能以无来确定。现在的法是存在的，而且也已经显现。如果以它来确定，那么过去和未来就能成立。因此，应当了知三时是以现在的力量来确定的。处境也是需要理解的意义，需要的力量本身，在这里称为处境，一般而言，时间本身就是处境。然而，这里的时间是事物的时，处境是说话者的意愿的意义的处境。现在，为了显示能使理解否定的声音和意识的对境是四种不存在，所以说： 能使理解否定的， 对境是不存在四种： 先前不存在和坏灭后不存在， 一对他不存在和极不存在。 说了一切否定都是成立不存在，不同事物的全部不存在也包含在那四种之中，因此，如果一切成立否定的声音和意识的实际成立的所立是不存在，那么四种不存在就是能使理解否定的对境。那样陈述了能使理解的对境后，为了显示能使理解的处境，
English
Without being used, it exists in the nature of the present. That time itself can be spoken of in that way. If it is established in that way, then the past and the future can also be established. If someone asks, if the past is established in reliance on the present, then can the present also rely on the past? For example, existence and non-existence are also established in reliance on existence first. Just as non-existence relies on the basis of existence, non-existence is not like that. For example, existence that has become manifest is inferred after it has been manifested, and non-existence is established. That non-existence is also established by saying, "That existing thing does not exist." Non-existence is not manifested from those scriptures by any consciousness that can speak. If even non-existence itself is not understood, then how can it establish existence in return? Therefore, saying that existence and non-existence are mutually dependent is established by existence. Things that arise from what did not arise before are also first established as "that which did not arise before" when the thing that arose is manifested. Similarly, time and the past and future are merely imputed; they are non-existent in themselves, and cannot be established by non-existence. The present thing is existent and has also been manifested. If it is established by that, then the past and the future can be established. Therefore, it should be known that the three times are established by the power of the present. Circumstance is also a meaning to be understood. The power of need itself is called circumstance here. In general, time itself is circumstance. However, here time is the time of things, and circumstance is the circumstance of the meaning of the speaker's intention. Now, in order to show that the object of the sound and consciousness that makes one understand negation is the four non-existences, it is said: That which makes one understand negation, The object is the four non-existences: Non-existence before, and non-existence after destruction, Mutual non-existence and utter non-existence. It is said that all negations establish non-existence, and all non-existences of different things are also included in those four. Therefore, if the object to be actually established by all sounds and consciousnesses that establish negation is non-existence, then the four non-existences are the objects that make one understand negation. Having stated the object that makes one understand in that way, in order to show the circumstance that makes one understand,
Chinese
如是说“概括和广说”。其中，概括是指未详细区分的差别，意为仅见一隅。广说意为能见一切。为了阐述这些，基于概括的层面，将不存在分为四种：坏灭不存在和彻底不存在，被称为“不存在的否定”。剩余的非是之否定，依概括的层面而认为，是对境中不存在和存在的事物，仅是略微的执著。这是因为，比如瓶子坏了之后的不存在，在任何地方都没有瓶子的本体，这就是不存在。又如兔角等，在任何地方都不存在。因此，这两者都归于不存在的否定。剩余的是先前不存在和一者对他者不存在。先前不存在，现在以本体存在，比如先前不存在的瓶子。一者对他者不存在，比如马以马的自性存在，牛以牛的自性存在。这两者现在都在对境中存在，所以称为“非是”。然而，这只是它们的一方面，并非完全不存在。前两者是完全不存在。如果完全不存在，为何说仅见一隅呢？这是因为，虽然不存在在无基础的层面上是相同的，但在陈述所依时，一切都是如此。但在言说声音时，前两者是在不显现之时陈述，而后者是在显现之时陈述。在那时，仅能见到对境中显现和不显现的一方面，这就是一隅。广说而言，这四者都是不存在，因此是不存在的否定的分类。通过它来显示其他，也是非是的否定。它们在对境中存在，自己的本体在那里被证实。想要阐述广说之义，如是说：如果不知道四种不存在，或者对存在等有所希求，仅仅证实不存在，就被认为是四种不存在的否定。等等，如是阐述。此处是不存在的否定的差别分类，即如前所说的四种不存在的自性，要么不了解，要么对存在与否犹豫不定，或者像这样认为存在。
English
Thus it is said, "In brief and in detail." Wherein, 'in brief' refers to distinctions not elaborated, meaning seeing only a part. 'In detail' means being able to see everything. In order to explain these, based on the level of summarization, non-existence is divided into four types: destruction non-existence and utter non-existence, which are called "negation of non-existence." The remaining non-affirming negation, is considered according to the level of summarization, as the mere clinging to things that are non-existent and existent in the object. This is because, for example, the non-existence after a vase is broken, there is no essence of the vase anywhere, this is non-existence. Also, like rabbit horns, they do not exist anywhere. Therefore, these two are grouped into the negation of non-existence. The remaining are prior non-existence and one not being the other. Prior non-existence exists now in its essence, like a vase that did not exist before. One not being the other, for example, a horse exists in its own nature as a horse, and a cow exists in its own nature as a cow. Both of these exist in the object now, so they are called "non-affirming." However, this is only one aspect of them, not complete non-existence. The first two are complete non-existence. If it is complete non-existence, why say seeing only a part? This is because, although non-existence is the same on the level of having no basis, when stating the support, everything is like that. But when speaking of sound, the first two are stated at the time of non-appearance, while the latter is stated at the time of appearance. At that time, only one aspect of appearance and non-appearance in the object can be seen, this is a part. In detail, all four are non-existent, therefore it is a classification of the negation of non-existence. Through it, others are shown, and it is also a non-affirming negation. They exist in the object, and their own essence is proven there. Wanting to explain the meaning of detail, it is said: If one does not know the four non-existences, or if one desires existence, etc., merely proving non-existence is considered the negation of the four non-existences. And so on, it is explained. Here is a differential classification of the negation of non-existence, that is, the nature of the four non-existences as mentioned before, either not understanding, or hesitating about existence or non-existence, or thinking like this that it exists.