Tibetan
་པའི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་སྟེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འདིའི་ཆོས་འདིར་འགྱུར་གྱི། རང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་གང་ཞིག་གང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོས། འོ་ན་ནི་ངེས་པ་སྨོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་ཀྱེ་བསྟན་བཅོས་ལས་ངེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་མི་བྱ་དགོས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཐོང་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོ་བསངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད། སྔོ་བསངས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཙམ་གྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་ངེས་པ་སྨོས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། འདི་སྐད་དུ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འོལ་བྱི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དཀྱུས་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའ
Chinese
难道不是属于作用本质的觉知吗？如果是仅仅作为表相的法，那么，如果说是其他的本质，虽然是这样，但是依靠觉知，此法会转变成这样。不是依靠自身，就像这样，当觉知成为对境的时候，那时会变成它的法。否则就不是，凡是什么的法，那仅仅是从自己的因中产生的，之后就不是了。这里，对方说：那么就不需要说“确定”等等。如果不认为觉知本身是其他的本质，那么，唉！经论中所说的“确定”就没有必要说了。立宗者说：不是不需要说等等。那是仅仅为了他者的利益而做的。为了要显示他者的利益，说了“通过见到和未见到”等等。那些认为通过在顺品上见到和在违品上未见到就能了解理由的人，为了让他们知道见到和未见到不能成为理由的力量，所以才说了“确定”。就像这样，即使存在见到和未见到，也见到并非仅仅如此就能了解理由。因为即使是颠倒的觉知也是它的儿子。例如，对于“是蓝色的”等等，在顺品上也有见到，对于“不是蓝色的”在违品上也有未见到，但是仅仅凭此并不能了解理由。因此，为了要了解“通过在顺品上存在和在违品上不存在才能了解理由”的这个道理，应该理解在陈述自性时说“确定”的必要性。就像这样，对于顺品和违品，通过确定存在和不存在才能了解理由，而不是仅仅通过粗略的见到和未见到，为了要了解这个道理，所以才说了“加上确定的词语”。为了总结正文，所以说了“因此不是其他的本质的自性”，因为这个原因，所以才能了知其他。
English
Is it not the very knowledge of the nature of action? If it is only a characteristic of the sign, then, if it is said to be the nature of another, although it is so, yet by the power of knowledge, this dharma changes into this. It is not by itself, for example, when knowledge makes it an object, then it becomes its dharma. Otherwise, it is not; whatever is the dharma of something, that only arises from its own causes, and not later. Here, the opponent says: Then there is no need to mention 'certainty,' etc. If knowledge itself is not considered to be another nature, then, alas! There is no need to say what is said as 'certainty' in the scriptures. The proponent says: It is not that it is not necessary to say, etc. That is done only for the sake of others. In order to show that very benefit of others, it is said, 'By seeing and not seeing,' etc. Those who think that the reason can be known by seeing in the similar side and not seeing in the dissimilar side, in order to make them know that seeing and not seeing is not the power of the reason, therefore 'certainty' is mentioned. Like this, even though there is seeing and not seeing, it is seen that it is not just that one can understand the reason. Because even the wrong knowledge is its son. For example, for 'it is blue,' etc., there is seeing in the similar side, and for 'it is not blue,' there is not seeing in the dissimilar side, but just by that, one cannot understand the reason. Therefore, in order to understand the meaning that 'the reason is known by being present in the similar side and absent in the dissimilar side,' one should understand that it is necessary to mention 'certainty' when stating the definition. Like this, for the similar side and the dissimilar side, the reason is known by the certainty of being present and absent, but not just by rough seeing and not seeing. In order to understand this meaning, it is said that 'the word of certainty is added.' In order to conclude the main text, it is said, 'Therefore, it is not the definition of another nature,' because of this reason, one can understand others.
Tibetan
མ་གཞན་ཡང་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དེས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མི་སྟོན་ཏེ། །ཕ་རོལ་པོ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཁོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མ་གཏོགས་པ་ཐབས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ལས་ངེས་པ་སྨོས་ཏེ་བྱས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་ངེས་པ་ཉིད་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་འཕེན་མོད་ཀྱི་ངེས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་འདྲེན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དམིགས་པ་
Chinese
而且，任何诸如了知其他事物之自性等等，都不是相的体性。为什么呢？因为已经说了由它来描述相之体性的差别等等。因为了知等等其他事物的自性，并不能显示相之体性的任何差别。如果对方认为，通过存在和不存在来了解顺品和违品中的理由，那么又为什么要说“决定”呢？因此，说了“存在和不存在那些是”等等。有些人虽然认为通过存在和不存在来了解理由，然而，存在和不存在那些，只能通过成立它们的量来理解，否则就不是。为什么呢？因为说了“因为没有其他方法”等。就像这样，对于要安立存在和不存在，除了成立它们的量之外，没有其他方法。因此，为了明确这二者，心想无论如何也要把握确定存在和不存在，所以在定义中说了“决定”。仅仅说了存在和不存在，不就是遣除了“决定”吗？如果不是这样，那么这二者就不能仅仅成立存在吗？因此，说了“仅仅说了存在和不存在也”等等。仅仅说了事物和非事物，也能遣除进入极力成立事物和非事物的量，但还是说了“决定”。为什么呢？如果不是这样，那么“安立所知为存在是”等等。如果它们没有遣除成立它们的量，那么，事物和非事物这二者就不能极力成立为存在。为什么不能极力成立呢？说了“安立所知为存在是”等等。因为安立所知为存在，是具有了知存在的因，因此，对于一切事物安立为存在本身，应当理解为能引出极力成立为存在。就像这样，凡是安立“这是蓝色，这是黄色”等等，那就是缘于它。
English
Moreover, whatever is, such as knowing the nature of other things, is not the characteristic of a sign. Why? Because it has been said that it describes the difference in the nature of the sign, etc. Because the nature of knowing, etc., does not show any difference in the nature of the sign. If the opponent thinks that the reason is understood through existence and non-existence in similar and dissimilar classes, then why is "certainty" mentioned? Therefore, it is said, "Those that exist and do not exist are," etc. Although some think that the reason is understood through existence and non-existence, however, those that exist and do not exist should only be understood by the valid means that establish them; otherwise, it is not. Why? Because it is said, "Because there is no other way," etc. Like this, for establishing existence and non-existence, there is no other way except for the valid means that establish them. Therefore, in order to clarify these two, thinking that it is necessary to grasp the certainty of existence and non-existence, "certainty" is mentioned in the definition. Is it not the case that merely mentioning existence and non-existence eliminates "certainty"? If not, then would these two not merely be established as existence? Therefore, it is said, "Even by merely mentioning existence and non-existence," etc. Merely mentioning things and non-things can eliminate the entry of valid means that strongly establish things and non-things, but "certainty" is still mentioned. Why? If not, then "Establishing the knowable as existent is," etc. If they do not eliminate the valid means that establish them, then these two, things and non-things, cannot be strongly established as existent. Why cannot they be strongly established? It is said, "Establishing the knowable as existent is," etc. Because establishing the knowable as existent is the cause of having knowledge of existence, therefore, for all things, establishing them as existence itself should be understood as leading to the strong establishment of existence. Like this, whatever establishes "This is blue, this is yellow," etc., that is due to it being apprehended.