Tibetan
ཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱ་ལ། དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེ་པ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་སྒྲ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕན་ཚུན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ་སོར་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཤེས་པ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ནི་གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ། །འདི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསལ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གནོད་པར་མ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ་མི་མཐུན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་བོ། །རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་རིན་ཆེན་མཛེས་གསལ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་འབྱུང་གནས་པ། །མུ་སྟེགས་མུན་གནག་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་མཁས་ཐུབ་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྒྲོན་མ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི། །ཐིགས་པ་འདི་ཚིག་རེ་ནས་རྣམ་བཀྲོལ་དགེ་བ་ཟླ་འོད་ལྟ་བུ་དཀར་ཐོབ་གང༌། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་བ་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་གྱུར་ཅིག །གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་དམ་པའི་ཚིག་དོན་ཙམ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱས་བཤད་པ། །དུལ་བའི་ལྷས་བགྱིས་འདིར་ནི་མི་མཐུན་པ། །གང་ལགས་དེ་ལ་འཕགས་པས་བཟོད་པར་མཛོད། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙ་བརྨ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་བབ་པ།། །། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐིགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འདུལ་བའི་ལྷ།
Chinese
僅僅用包含“有”的詞語，也不應僅僅指事物本身。所謂的“確定無有”，僅僅用包含“無”的詞語，也不應僅僅指無有本身。因此，有和無僅僅是依賴於詞語的運用而相互排斥，所以各自作為不同的部分被指出。為了表明知識與特徵不一致，提到了“知識是使他者知曉的”等等。正如有和無相互不同一樣，知識也與為了使他者知曉而宣說的第三個特徵不同。因此，因為不相同，所以知識本身並不是一個獨立的其他特徵，這就成立了。在這裡，所有地方提到知識，都應當理解為是為了彰顯知識本身。因此，在排除了“未造成損害的對象”等等之後，為了總結，提到了“因此，理由不是特徵成立的”，因為以那樣的方式宣說的，與“未造成損害的對象”等等的獨立的其他特徵不一致。因此，理由不是特徵成立的，這就成立了。 願以各種珍貴的智慧，照亮具備智慧之人的心靈，成為理性的源泉。 徹底摧毀外道的黑暗，成為智者能仁教法的明燈，這論證的。 點滴之釋，字字句句皆是善妙，如月光般潔白無瑕。 願所有這些，令眾生迅速獲得一切智智。 論證點滴，聖妙之詞義。 詳盡闡釋，廣大之解說。 調伏天所作，此中若有不合宜。 祈請聖者寬恕之。 《論證點滴廣釋》完。 印度堪布智鎧，以及校勘者譯師比丘吉祥護共同翻譯、校訂並確定。
English
The word including "existence" should not refer only to the thing itself. The so-called "certain non-existence," the word including "non-existence" should not refer only to non-existence itself. Therefore, existence and non-existence are only mutually exclusive depending on the use of words, so they are pointed out as different parts separately. In order to show that knowledge and characteristics are inconsistent, it is mentioned that "knowledge is what makes others know." Just as existence and non-existence are different from each other, knowledge is also different from the third characteristic that is declared in order to make others know. Therefore, because they are not the same, knowledge itself is not an independent other characteristic, which is established. Here, the mention of knowledge in all places should be understood as being for the purpose of highlighting knowledge itself. Therefore, after excluding "undamaged objects" and so on, in order to conclude, it is mentioned that "therefore, the reason is not the establishment of characteristics," because it is said in that way, which is inconsistent with the independent other characteristics of "undamaged objects" and so on. Therefore, the reason is not the establishment of characteristics, which is established. May all kinds of precious wisdom illuminate the minds of those with wisdom, and become the source of reason. Thoroughly destroy the darkness of heretics, and become the lamp of the wise Shakyamuni's teachings, this drop of reasoning. Each word and sentence of this explanation is virtuous, as white and flawless as moonlight. May all of these quickly lead sentient beings to attain omniscience. The mere words and meanings of the sacred drop of reasoning. A detailed explanation, a vast commentary. Done by Dulva Lha, if there is anything inappropriate here. I pray that the noble ones forgive it. The Extensive Commentary on the Drop of Reasoning is complete. Translated, edited and finalized by the Indian Abbot Prajñavarma and the translator-monk Paltsheg Rakshita of Zhuchen.