Tibetan
་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྒྲ་གང་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པར་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་གཟུགས་རིང་པོ་བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་སྒྲ་གང་དང་བློ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་དང་འདྲེས་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྣང་བ་དང་སྒྲའི་དོན་དག་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་སྣང་བ་ན་ནི། མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་ཉེ་བ་དང་རིང་པ་ན་གནས་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དག་གི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ན་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་ཞེན་པའི་དོན་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ཡུལ་ནི་གང་ཞིག་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་སྒྲ་དང་འདྲེས་པའི་དོན་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། དངོས་པོ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཐོང་བ་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་གསལ་བར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་
Chinese
具有原因的意识中，凡是不显现与声音混合的，那就不是声音所表达的意义。任何声音的意义，都是与它相关联地在心中显现的。例如，长长的牛的形象与牛的声音混合显现一样。因为所要表达的意义的理由仅在于此。任何声音，如果它本身没有在心中显现，那就不是它的意义。例如，马不显现与牛的声音混合一样。感官的意识所要认识的意义的形象，在声音的意识中也不显现与声音混合，因此它不是声音的意义。如果显现和声音的意义是清晰和不清晰的，即使那样，在显现与声音相关的意义时，难道不是执着于所见之自性吗？例如，对于处于近处和远处的地方的认识者来说，虽然显现为意识的清晰和不清晰，但所要观看的意义并没有不同。同样，在这里，对于同一个事物，意识显现为清晰和不清晰。因此，声音的对境如何执着，如果它是显现的自性，那么它不与声音一起显现就不能成立。如果所执着的意义不是真实的，即使那样，也必须说明对体验本身的明显执着造成损害的原因。因为没有损害的原因，就不能对体验明显地执着。对于这个疑问，说了“声音的对境本身是”。声音的对境是，从声音的表达中，显现与声音混合的意义。它不是事物，也就是说，它没有作用。如果声音的对境如何，如果它是所见之自性，那么它就变成了事物，因为所见是事物。声音的对境不是事物。为什么呢？解释说，那个事物，对于从感官产生的所见，由于从声音产生的形象不清晰，所以显现为与另一种形象清晰不同，因为它是清晰的。在感官的意识中显现的清晰显现，它是有作用的，但不是从声音产生的显现。因此，这个是
English
That which, in a consciousness with a cause, does not appear mixed with sound, that is not the meaning expressed by sound. Whatever is the meaning of a sound, it appears in the mind in relation to it. For example, the long shape of a cow appears mixed with the sound of a cow. For the reason for what is to be expressed is limited to this. Whatever sound does not appear in the mind itself, that is not its meaning. For example, a horse does not appear mixed with the sound of a cow. The aspect of the meaning to be cognized by sensory consciousness also does not appear mixed with sound in the consciousness of sound. Therefore, it is not the meaning of sound. If the appearance and the meaning of sound are clear and unclear, even so, when the meaning related to sound appears, is it not clinging to the nature of what is seen? For example, for cognizers located near and far, although it appears as clear and unclear to consciousness, the object to be viewed is not different. Similarly, here too, for the same object, consciousness appears as clear and unclear. Therefore, how the object of sound is clung to, if it is the nature of appearance, then it is not established that it does not appear together with sound. If the meaning clung to is not true, even so, it is necessary to state the cause that harms the manifest clinging to the experience itself. For without a cause of harm, it is not possible to cling manifestly to the experience. To this doubt, it is said, "The object of sound itself is." The object of sound is that which, from the expression of sound, appears as a meaning mixed with sound. That itself is not a thing, that is to say, it is not capable of functioning. If the object of sound is how, if it is the nature of what is seen, then it becomes a thing, because what is seen is a thing. The object of sound is not a thing. Why? It is explained, that thing, for the seeing that arises from the senses, because the appearance arising from sound is unclear, it appears clearly different from another appearance, because it is clear. The clear appearance that appears in sensory consciousness, it is functional, but not the appearance arising from sound. Therefore, this is
Tibetan
དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང༌། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟན་ཡང་ཐ་མི་དད་ པར་ཞེན་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འགལ་བའི་ཆོས་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་བཀག་པ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གཉིས་ལ་ནི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལས་བུམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ན་བུམ་པ་ཉིད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་བུམ་པ་ལས་རི་བོང་གི་རྭ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་ཞིང༌། ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་དུ་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་པ་དེར་ནི་གཅིག་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལས་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཡོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ།། སྣང་བ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་པ་ལས་ངེས་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཆོས་ནི་རྐྱེན་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བར་ཏི་ཀ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པ་དེ་ནི་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་པར་དམིགས་པ་
Chinese
虽然不是事物，但却是感官的对象。然而，感官的境明显地显现是事物，从声音产生的境不明显地显现被认为是事物，即使如此，如果执着于不相异，为什么不是一体呢？因为说了“非彼”，仅仅是因具有作用能力的有和无这些相违的法所区分的显现差别，就是什么是非彼的理由。彼即是它的自性，也就是和它在一起。以彼而无即是非彼，遮止某些即是非彼，但不是相异本身。对于两个事物来说，是从能力随之而行的显现差别而变为相异的，但对于一个事物本身则不是，例如，当瓶子显现为与兔角相异时，瓶子本身就不是兔角，这样就变成了没有一体，但仅仅凭此，兔角就不是与瓶子相异的。相异是从仅仅具有相违之法的因产生的，而有能力和无能力也是相违之法，这些也存在于明显和不明显的意义上，因此，非一之名的因，即具有相违之法，是对执着为一体造成损害的。还有，在哪里仅仅是显现相异，在那里就不会变成没有一体，然而，是在具有作用能力的有和无的差别之显现相异本身上。像这样，事物诸法的存在本身是从作用能力产生的，而存在本身也是彼，存在也是非彼。显现是知识的自性，但不是事物，从它存在也不一定是事物存在，例如具有错乱的知识之显现那样。同样，由于变成那样，事物也不会变成其他，因为知识的法不是从其他某些因变成相异，即使不是相异也会变成相异，这是《中观光明论》里所说的。那么，应该怎样说显现相异的理由呢？因为事物的自性中个别确定的能力是作为显现的究竟而缘取的。
English
Although it is not a thing, it is the object of the senses. However, the clear appearance of the sense object is a thing, and the unclear appearance of the object arising from sound is considered a thing, even so, if one clings to non-difference, why is it not one? Because it is said "not that," merely the difference in appearance distinguished by the contradictory dharmas of having and not having the ability to function is the reason for what is not that. That is its own nature, that is, being together with it. Absence by that is non-that, negating some is non-that, but not difference itself. For two things, it is from the difference in appearance that follows the ability that they become different, but not for one thing itself. For example, when a vase appears to be different from a rabbit's horn, the vase itself is not a rabbit's horn, thus it becomes without oneness, but merely by this, the rabbit's horn is not different from the vase. Difference arises from the cause of merely possessing contradictory dharmas, and having and not having ability are also contradictory dharmas, and these also exist in the sense of clear and unclear, therefore, the cause of the name of non-one, that is, possessing contradictory dharmas, is detrimental to clinging to oneness. Also, where only the appearance is different, there it will not become without oneness, however, it is on the difference in appearance itself that has the distinction of having and not having the ability to function. In this way, the very existence of things arises from the ability to function, and existence itself is that, and existence is also non-that. Appearance is the nature of knowledge, but it is not a thing, and from its existence it is not necessarily the existence of a thing, like the appearance of confused knowledge. Similarly, by becoming like that, a thing will not become other, because the dharma of knowledge does not become different from some other cause, even if it is not different, it will become different, this is what is said in the *Vartika*. Then, how should one state the reason for the difference in appearance? Because the individually determined ability in the nature of things is apprehended as the ultimate of appearance.