Tibetan
་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། །ལྡོག་བར་བྱེད་བ་སྟི། རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པའིའོ། །ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་ཕྲད་ཀྱང་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་དང་ངོ༌། །གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་སྨོས་ན་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ངེས་པར་གཟུང་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནག་པ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་སྨྲ་ན། ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཀྱང༌། ནག་པ་གཞུ་འཛིན་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་གཞུ་འཛིན་པ་དང༌། ཚིག་ཕྲད་པའི་དོན་དུ་གོའི། གཞན་དུ་གཞུ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་འམ། ནག་པ་ཁོ་ན་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲ་མེད་པར་སྨྲས་ཀྱང་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་གཞུ་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་སྲིད་སྒྲུབ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ། །གཞུ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཞེ་འམ། གཞུ་ཁོ་ན་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་སྨྲས་ན། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་དང༌། ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བར་གོའི། སྔོན་པོ་ཁོ་ན་མཚོ་སྐྱེས་ཤེའམ། མཚོ་སྐྱེས་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་སེམས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་སེམས་པ་སྟེ། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་ཉིད་ཅེས་གཏན་མེད་བར་འགོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནག་བ་གཞུ་འཛིན་ནམ་མི་འཛིན་སྙམ་པ་ལ། ནག་བ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་སྨྲས་པས་གཞུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་འཛིན་བ་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་ངག་དེ་དོན་མེད་དེ་ཐེ་ཚོམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་བར་གྲུབ་བ་དེ་
Chinese
以之对法的有和无进行区分。反过来做是，区分是成立的。词的后置成分在这里是必须把握的。反过来做也是，词的后置成分也是，因此是反过来做的词的后置成分。那些又是什么呢？按照顺序，对不具备进行区分的词的后置成分是，进行区分和一同叙述，例如“唯有存在”等。这将在下面展示。对与他者具备进行区分是，进行区分的事物和“哦”。对完全不具备进行区分是，事物和一同叙述。如果在这里，在诗句中没有提到必须把握，那么应该如何把握呢？想要说的是必须把握，即使不加上必须把握的词语，也能理解必须把握的意义。为什么呢？因为所谓的区分是必须把握的果实。例如，如果说“黑者持弓”，即使不加上必须把握的词语，也能理解为“唯有黑者持弓”，区分持弓者和词的后置成分的意义。否则，不能说是“唯有弓”或者“唯有黑者”。如果说“能成持弓”，即使没有必须把握的词语，也能理解为“唯有能成持弓”，区分能成和词的后置成分的意义。不能说是“唯有持弓者”或者“唯有弓”。如果说“蓝色莲花”，就能理解为“唯有蓝色是莲花”，与事物本身相关联，并加上词的后置成分。不能说是“唯有蓝色是莲花”或者“唯有莲花是蓝色”等。其中，前两者是因为思考了法和有法之间的区别。第三个是只思考事物本身，例如，如果说“莲花不是蓝色的”。 说“莲花是蓝色的”就是阻断完全不存在，即是存在的本身。这样一来，如果想“黑者持弓还是不持弓”，说了“黑者持弓”，就应该理解为是持弓者的意义。如果也可能不持弓，那么这句话就没有意义了，因为它显示了疑惑。同样地，能成持弓也成立。
English
It distinguishes between the existence and non-existence of dharma. Conversely, distinction is established. The particle of a word must be grasped here. It is also a reversal, and it is also a particle of a word, so it is a particle of a word that reverses. What are those? In order, the particle of a word that distinguishes the non-existent is distinguishing and speaking together, such as "only existence." This will be shown below. Distinguishing what possesses others is distinguishing things and "o." Distinguishing what is completely non-existent is things and speaking together. If here, it is not mentioned that it must be grasped in the verse, then how should it be grasped? It is intended to say that it must be grasped, and even if the word "must be grasped" is not added, the meaning of "must be grasped" will be understood. Why? Because the so-called distinction is the fruit of what must be grasped. For example, if one says "the black one holds a bow," even if the word "must be grasped" is not added, it can be understood as "only the black one holds a bow," distinguishing the bow holder and the meaning of the word particle. Otherwise, it cannot be said "only the bow" or "only the black one." If one says "capable one holds a bow," even if there is no word "must be grasped," it can be understood as "only the capable one holds a bow," distinguishing the capable one and the meaning of the word particle. It cannot be said "only the bow holder" or "only the bow." If one says "blue lotus," it can be understood as "only blue is a lotus," related to the thing itself, and adding the word particle. It cannot be said "only blue is a lotus" or "only lotus is blue," and so on. Among them, the first two are because of thinking about the difference between dharma and dharmī. The third is only thinking about the thing itself, for example, if one says "a lotus is not blue." Saying "a lotus is blue" is blocking complete non-existence, that is, existence itself. In that case, if one thinks "does the black one hold a bow or not hold a bow," if one says "the black one holds a bow," it should be understood as the meaning of "is the bow holder." If it is also possible not to hold a bow, then that statement is meaningless, because it shows doubt. Similarly, it is established that the capable one holds a bow.
Tibetan
དང་འདྲ་བར་གཞུ་འཛིན་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཅེས་སྨྲས་བས་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་ཞེས་གོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཡང་འཛིན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་ངག་དེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་སྙམ་པ་ལ། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བོ་ཁར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མི་སྲིད་བ་ཡང་སྟོན་པ་སྲིད་ན་ནི་ངག་དེ་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་སྨོས་ཀྱང་དེར་གོ་སྟེ། ངག་གི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་ངག་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནི་གོ་བར་འགྱུར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་མི་ལྡན་པ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དང༌། གཉིས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་གསུམ་པས་གཏན་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལའང་འགལ་བ་གཞན་གཅོད་པའི། །དོན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་དག་གཅོད་པའི་དོན་དེར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལྟར་འགལ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་གྲགས་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གཞུ་འཛིན་པར་གྲགས་ལ། ནག་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཉན་པ་པོའི་སྐབས་ཀྱིས་དང༌། སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་པར་གྲགས་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང༌། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་སྙམ་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཁོ་ན་འགལ་བ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྦྱར་ཞེ་ན། སྒྲ་ནི་རྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ་རྗོད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དང་ལྡན་ བ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚིག་གི་ཕྲད་བ་གཉིས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་དཔག་བྱ་བའང་དེ་མཚུངས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་ཉིད་ལ་མེད་ཉིད། །ཅེས་གཞན་མཐུན་བའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ལྡན་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་ཕྲད་དང་པོ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱད་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་དང་པོ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་
Chinese
就像在想“是否有像那样的持弓者”时，如果说“成立持弓者”，就应理解为仅仅是成立。如果不是那样，如果还有其他的持弓者成立，那么这句话就没有意义了。就像在想“青莲是否存在”时，如果说“青莲存在”，就应该肯定地说“青莲存在”，如果也显示不存在，那么这句话就没有意义了。因此，这里即使没有明确说明，也应该理解为这样，因为如果没有明确把握话语的结果，那么话语就没有意义了。如果像这样理解为必须把握，那么“成立持弓者”这个词，如何能变成不具备、仅仅是区分，以及第二种与他者具备，第三种完全不具备呢？对此，也有排除其他相违的，意义是可以理解的，因为与要表达的内容相违背。因此，应该理解为仅仅排除那些相违的意义。如果像那样，如何知道仅仅是那些相违的呢？因为说了“像那样著名”，对于其他的持弓者是著名的，而对于黑色的，则是因为听者有疑惑的情况；对于成立持弓者是著名的，以及对于像那样的其他事物有疑惑；以及对于“青莲是否存在”的想法的情况，仅仅是那些是相违的。那么，为什么要省略必须把握呢？因为声音是跟随想要表达的内容的，所以因为想要简略地说。因此，在这里也应该推断，因为要区分可推断的事物是存在的，所以通过区分不具备，就没有不跟随的过失。如果与他者具备
English
Just as when wondering "Is there a bowman like that?", if one says "established bowman", it should be understood as merely established. If it is not so, if there are other bowmen who are established, then that statement is meaningless. Just as when wondering "Does the blue lotus exist?", if one says "The blue lotus exists", then one should affirm, "The blue lotus exists." If one also shows that it does not exist, then that statement is meaningless. Therefore, here, even if it is not explicitly stated, it should be understood as such, because if the result of the statement is not definitely grasped, then the statement is meaningless. If it is understood that way, then how can the term "established bowman" become something that is not possessed, merely a distinction, and secondly, possessed by others, and thirdly, completely not possessed? In that case, there is also the exclusion of other contradictions, the meaning of which can be understood, because it contradicts what is to be expressed. Therefore, it should be understood as merely excluding those contradictory meanings. If that is the case, how do we know that only those are contradictory? Because it is said "famous like that", for other bowmen it is famous, and for black ones, it is because of the listener's doubtful situation; for established bowmen it is famous, and for other things like that there is doubt; and for the thought "Does the blue lotus exist?", only those are contradictory. Then, why is it that the definite grasp is omitted? Because sound follows what one wants to express, so it is because one wants to express it concisely. Therefore, here too, it should be inferred that the object to be inferred is existent, so by distinguishing the non-possessed, there is no fault of non-following. If possessed by others