Tibetan
ར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དོན་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་དག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་དོན་འཛིན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་རྟོགས་པར་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ། དོན་མ་རྟོགས་ཀྱང་དྲན་ན་ནི་དོན་དང་མི་འཛིན་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་སྒྲ་དྲན་བར་སྔར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་རྟོགས་པའི་སྒྲ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ཡང་མ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ལ་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གང་དོན་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་དོན་མ་རྟོགས་པར་དེ་སྒྲ་དྲན་ན་དོན་མི་འཛིན་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དེ་མི་དྲན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེས་སྒྲ་དང་བསྲེས་པའི་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད། ཇི་ལྟར་དྲན་པར་མི་རིགས་ཤེ་ན། སྒྲ་དེ་ནི་དོན་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བ་ནི་དོན་དེ་ལས་བརྡའི་དུས་ན་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་དྲན་པར་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་བ་ཤེས་པའི་མེ་དང་དུ་བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་འདི་སྒྲ་ལ་ལྟོས་ནས་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཐོང་ལ། དོན་མི་མཐོང་ན་ཡང་སྒྲ་མི་དྲན་ནོ། །སྒྲ་མ་དྲན་ན་ཡང་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་སྦྱོར་རོ། །སྒྲ་མ་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལོང་བ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་གཏམ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་བས་ཚོགས་པ་ནང་གི་སྒྲའི་འདུ་བྱེད་བག་ཆགས་སད་བར་བྱེད་པ་དེས་ན་སྒྲ་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དོན་ལས་སྒྲ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་དང་སྒྲ་ངག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གནས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མེད་དོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་མ་བསྟན་པ་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྡ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་དང་བརྡ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་བོར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་བ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བརྡ་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་ བས་ནི་དོན་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་འདོད་པས་ཞུགས་པའི་བརྡའི་དུས་ན་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་དོན་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྐྱེ་ན་ནི་དོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན་བརྡ་མ་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ཡང་དེའི་མིང་གིས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དེ་སྐྱེས་བུའི་དབང་གིས་ཐ་དད་དེ་དེས་ན་སྐྱེས་བུ་མ་བསྟན་པས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སོ་སོས་འབྲེལ་བའི་དོན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་བར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དེ། འབྲེལ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་འདིས་སོ། །སྒྲའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཉེ་བའི་དབང་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རིགས་བ་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་བརྟགས་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ད་ནི་དབང་པོའི་བློ་རྟོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་བར་བརྗོད་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། གང་བློ་རྟོགས་པས་མ་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་གནས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུགས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དམིགས་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་བ་ལྟར་མི་རུང་བས་ན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བསམ་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ལ། ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་བ་བྱུང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ། ཡང་བདག་རྣམ་རྟོག་ཅུང་ཟད་ཅིག །རྟོག་བ་བྱུང་བར་འགྱུར་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་བྱར་རྟོགས་ཀྱི། སྔར་སྨོས་པ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་མི་རྟོགས་པ་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བདེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་རྣམ་ བར་རྟོག་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ལ་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་རྣམ་བར་རྟོག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་རྟོག་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བ་མཐོང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རྟོག་པ་ངོ་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་དང༌། ཡང་རྟོག་བ་དག་རང་རིག་པ་བལྟར་རུང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ
Chinese
然虽可变，然非由彼义门而知义也。是故执义之声，不应不悟而生，若不悟义而忆念，则以不执义故，不成现量。彼义忆念声，亦不应先悟，以悟义之声，待于忆念，然彼亦不忆念故。如是于不悟彼义，云何忆念何声之差别为执义耶？若不悟义而忆彼声，则以不执义故，当成过失。若不忆彼声，云何彼人能解了和合声之义耶？云何不应忆念耶？以彼声是执义故，见义者，应忆念于彼义，于示语之时，所系属之声，如知关系之火与烟也。如是，然此人以待声故，生起根识，故不见无声之义，虽不见义，然不忆念声。虽不忆念声，然不应以声门而入于义。虽不和合声，然以不悟义故，一切行者，以不悟义故，当成盲人，聋人等亦当成也。如是，则根识之言说亦当退转也。如是说。若于生起知义，显现而趣入，由是集合内之声之作意习气，当醒觉，故非忆念声，如是则当从义而生声，如是则义与声之语之关系，当以事物之自在而安住，然彼是没有的。何以故？以未示语故，彼关系是没有的之故。如是说，以唯随语故，从义所生是没有的。若依于义与语二者，则生起成为事物之关系耶？语是随欲而入故，人欲 故，诸义是不变异故。于义之自性中，于欲入之语之时，于所生之自性是没有的。若人欲故，诸义是变异，于义之自
English
Although it may change, it is not through that meaning that the meaning is known. Therefore, the sound that grasps the meaning should not arise without understanding. If one remembers without understanding the meaning, it will not become manifest perception because it does not grasp the meaning. That meaning, remembering the sound, should also not be understood beforehand, because the sound of understanding the meaning depends on remembrance, but it is not remembered either. Thus, how can one remember the distinction of which sound grasps the meaning when that meaning is not understood? If one remembers that sound without understanding the meaning, it will be a fault because it does not grasp the meaning. If that sound is not remembered, how can that person understand the meaning mixed with the sound? How can it not be remembered? Because that sound grasps the meaning, one who sees the meaning should remember the sound related to that meaning at the time of indication, like fire and smoke knowing the relationship. Even so, this person does not see the meaning without sound because the sense consciousness arises in dependence on sound. Even if the meaning is not seen, the sound is not remembered. Even if the sound is not remembered, one should not engage in the meaning through the door of sound. Even if the sound is not combined, because the meaning is not understood, all beings will become blind because they do not understand the meaning. Deaf people and so on will also become so. Thus, the statement of sense consciousness will also be reversed. So it is said. If, in generating the knowledge of meaning, one approaches manifestly, then the habitual tendencies of the mental activity of sound within the collection will be awakened, so it is not remembering the sound. If so, then sound will arise from meaning, and thus the relationship of meaning and sound, the speech, will abide by the power of things, but that is not the case. Why? Because that relationship does not exist when the indication is not shown. Thus it is said, because it only follows the indication, arising from meaning does not exist. If the relationship that becomes a thing arises in dependence on both meaning and indication, the indication enters according to desire, and because the desires of people do not change the meanings, in the nature of meaning, at the time of indication that enters by desire, there is no nature of arising. If the meanings change because of people's desires, in the nature of meaning,
Chinese
如果关系产生，那么就会变成那个意义本身，因此，对于没有指示的其他人，也会用那个名字来理解，就像从烟中看到火一样。如果那个关系因为人的原因而不同，那么没有指示人就无法理解吗？不是的，每个人各自相关的意义不会变成各自不同的自体，因为那样会变成那个关系没有自体，因为那个不存在于自体的自性中。这是感官的作用。即使不通过声音来理解，也会因为意义接近而看到，因为在那里显现。或者，没有指示的多种类别，那些是通过考察其他人的观点。通过推测，显示了学派大师陈那的观点。现在，因为显示了感官的智慧通过理解而显现空性，所以说了“像这样”等等。完全舍弃了所有显现的思考，即使是安住在不被智慧所动摇的自性中的人，也会观察到眼睛认识色法的自性。那个被认为是感官产生的没有显现的智慧。如果生起和灭亡的分别不可能像水一样，那么因为不理解，所以空性本身无法成立吗？说了“这个分别”等等。像这样，当人舍弃思考而安住时，又产生分别念时，会这样想：我又产生了一点分别念。会理解为分别念产生了，看到了。像之前所说的，在完全舍弃思考的状态中，如果感官的知识存在，那么后来产生的无理解，就像看到舒适一样被理解。那个人也从完全舍弃所有思考中站起来的心，稍微分别的那个人的自心相续中，会这样想：我产生了像这样的分别念。因为会理解，所以，对于看到这个已经变成现量的分别念，怎么会说不认识接近的分别念呢？实际上是认识的。像那样，空性的智慧，以及可以观察的自证的分别念，那是不与分别念混合的。
English
If a relationship arises, then it will become that very meaning, therefore, for others who have not been instructed, they will also grasp it by that name, just like seeing fire from smoke. If that relationship is different because of the person, then is it not possible to understand without indicating the person? No, the meanings related to each individual will not become different entities, because that would imply that the relationship has no entity, because it does not exist in the nature of the entity itself. This is the function of the senses. Even if it is not understood through sound, it is seen because of the proximity of meaning, because it appears there. Or, the various categories that have not been indicated, those are through examining the views of others. Through inference, the view of the master Dignāga is shown. Now, because it shows that the wisdom of the senses realizes emptiness, it is said "like this" and so on. Completely abandoning all manifest thoughts, even a person who abides firmly in the nature that is not moved by wisdom, also observes the nature of the eye knowing form. That is considered the non-manifest wisdom born from the senses. If the arising and ceasing of distinctions are not possible like water, then because it is not understood, is it not possible to establish emptiness itself? It is said "this distinction" and so on. Like this, when a person abides having abandoned thought, and again when conceptual thought arises, they will think like this: I have again generated a little conceptual thought. It will be understood that conceptual thought has arisen, and it is seen. As mentioned before, in the state of completely abandoning thought, if sensory knowledge exists, then the subsequent non-understanding is understood as seeing comfort. That person also, from the mind that arises from completely abandoning all thoughts, in the mind-stream of that person who slightly distinguishes, will think like this: I have generated such and such conceptual thoughts. Because they will understand, therefore, how can it be said that one does not recognize the close conceptual thought when seeing this conceptual thought that has become manifest? In reality, it is recognized. Like that, the wisdom of emptiness, and the self-awareness of distinctions that can be observed, that is not mixed with conceptual thought.