Tibetan
ལྷག་པར་ཞེས་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་དོགས་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་སྣང་བ་དང་གཞན་དག་ལའོ། །སྣང་བ་ཐོབ་པ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མི་སྣང་ན་ནི་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འོན་ཏེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་ན་འཁྲུལ་པ་དང༌། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོག་ན་འཁྲུལ་པ་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་རྟོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མི་སླུ་བ་སླུ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནས། འཆད་པ་པོའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་འདོན་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྟགས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་རྣམ་གཞན་བྱས་པ་ཡིན། །དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སྟོང་པ་དག་སྟེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་མཛད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཅན་ ཡང་རྟགས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྟགས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་རྟགས་ཅན་ཡང་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །འདི་གསལ་བའི་རྩོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བྱེད་ཀྱིས་སོ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱང་རིང་པོར་འབྲེལ་ཏོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་ཤེ་ན། འདིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟགས་སྨོས་པ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་བློ་དཔྱད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཅི་སྟེ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་བློ་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ། །སྔོན་གྱི་བློ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེར་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཞེས་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྟགས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྟོང་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྟགས་ཅན་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་བུམ་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདིས་བསྒྲུབ་སྙམ་ན་རྟགས་དང་ཞེས་སོ། །ཡུལ་ཅིག་པ་ནི་རྟག་ཅན་དུའོ། །རྟག་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་འདོད་ལ། གལ་ཏེ་རྟགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཛིན་པའི་དུས་ན་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་ཅན་མཚུངས་པ་ནི་ཆོས་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལའང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལའོ། །འོན་ཏེ་རྟགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཅི་སྟེ་
Chinese
「ལྷག་པར་ཞེས་པས་ནི」是指比量。「དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི」是指特别执着。「如果有人怀疑，凭借什么才能获得的，不是显现的，怎么会是存在本身呢？」。「ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ」。（回答）怎么会呢？对于二者都不显现，以及对于其他（事物）也是一样。因为在任何地方都不存在显现的获得，所以说「这仅仅是通过承诺来表达的」，这就是「སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ」。如果（事物）不显现，那么即使存在，又如何认识呢？「ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ」。（回答）通过与显现的关联也能知道存在。「འབྲེལ་ཏོ」。（提问）然而，因为不显现，所以根本没有获得的对象，是这样吗？「གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ」。（回答）如果因为不显现，所以根本没有获得的对象，那么「དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ」，因为没有需要获得的对象，如果认识到隐蔽的事物，那么就会产生错乱和另一种区分。因此，认识到需要获得的隐蔽事物，就会变成错乱和另一种区分。「གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི」，如果不认识隐蔽的事物，那是不可能的，因为就其自性而言，一切都不会错乱。「རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ」。确定关联的关联对象本身就是比量的不欺骗、无欺骗自性的量。「འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མི་སླུ་བ་སླུ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནས」，为了消除讲述者的颠倒认识，也引用偈颂，这就是「དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ」。就像有法者的认识一样，确定它的能立之因的认识，也因为与该能立之因相关联，所以对于它本身也是不欺骗的，这就是它的意义。「གལ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན」，如果有人怀疑，即使与意义相关联，并且特别执着和获得等等，又怎么会错乱呢？因为是相违的。「སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་རྣམ་གཞན་བྱས་པ་ཡིན」。因为能成立本身就是特别执着，能立之因和有法者的认识就是那个有法者的自性，所以（此处）已经做了另一种错乱。「དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སྟོང་པ་དག་སྟེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ」。它的自性是指那些通过显现它而空虚的（事物），这就是理由。「རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ」。直接实现自己的自性本身就是不欺骗的。论述者说，自性比量是能立之因的认识，因为有法者 也与能立之因本身无有差别。「རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཅན་ ཡང་རྟགས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤ」，果比量是有法者的识。 "english_translation": ""lHag par zhes pas ni" refers to inference. "de las zhes bya ba ni" refers to particularly clinging. "If someone doubts, how can something that is obtained by something, but is not apparent, be the very existence itself?". "ji ltar zhes bya ba'o." (Answer) How could it be? It is not apparent to both, and it is the same for other (things) as well. Because there is no apparent attainment anywhere, it is said that "this is only expressed through commitment," which is "snang ba ni zhes bya ba'o." If (things) are not apparent, then even if they exist, how can they be known? "ji ltar zhes bya ba'o." (Answer) Existence can also be known through association with appearance. "'brel to." (Question) However, because it is not apparent, there is no object to be obtained at all, is that so? "gal te zhes bya ba'o." (Answer) If because it is not apparent, there is no object to be obtained at all, then "de'i phyir zhes bya ba ste," because there is no object to be obtained, if one recognizes hidden things, then confusion and another distinction will arise. Therefore, recognizing the hidden things that need to be obtained will become confusion and another distinction. "gzhan du ni ma yin no zhes bya ba ni," if one does not recognize hidden things, that is impossible, because in terms of its own nature, everything will not be confused. "rang gi ngo bos ni thams cad kyang ma 'khrul ba'i phyir ro zhes bya bar nges pa yin no." Determining the object of association that becomes associated is itself the valid cognition of inference's non-deceptive, non-deceptive nature. "'brel bar 'gyur ba'i 'brel ba'i yul nges par byed pa nyid rjes su dpag pa'i mi slu ba slu ba med pa'i rang bzhin gyi tshad ma yin no zhes brjod nas," In order to eliminate the speaker's inverted understanding, verses are also quoted, which is "de ltar rtags dang zhes bya ba'o." Just like the knowledge of the subject, the knowledge of the reason that establishes it, also because it is related to that reason, it is not deceptive to it itself, which is its meaning. "gal te don dang 'brel pa dang lhag par zhen pa dang thob par byed pa la sogs pa yin yang ji ltar 'khrul pa yin te 'gal ba'i phyir ro zhes dogs na," If someone doubts, even if it is related to meaning, and particularly clinging and obtaining, etc., how can it be confused? Because it is contradictory. "sgrub par byed pa nyid lhag par zhen par byed par rtags dang rtags can gyi shes pa de ni rtags can de'i ngo bo yin pa'i phyir. 'khrul pa rnam gzhan byas pa yin." Because the establisher itself is particularly clinging, the knowledge of the reason and the subject is the very nature of that subject, so (here) another confusion has been made. "de'i ngo bo zhes bya ba ni de mngon du byed pas stong pa dag ste. 'di ni gtan tshigs so." Its nature refers to those (things) that are empty by manifesting it, which is the reason. "rang gi ngo bo dngos su byed pa nyid ni ma 'khrul pa yin no." Directly realizing one's own nature itself is non-deceptive. The commentator says that the inference of nature is the knowledge of the reason, because the subject also has no difference from the reason itself. "rang bzhin gyi rjes su dpag pa ni rtags kyi shes pa yin te. rtags can yang rtags nyid tha mi dad pa'i phyir ro. 'bras bu'i rjes su dpag pa ni rtags can gyi shes," The inference of the result is the knowledge of the subject.
English
"lHag par zhes pas ni" refers to inference. "de las zhes bya ba ni" refers to particularly clinging. "If someone doubts, how can something that is obtained by something, but is not apparent, be the very existence itself?". "ji ltar zhes bya ba'o." (Answer) How could it be? It is not apparent to both, and it is the same for other (things) as well. Because there is no apparent attainment anywhere, it is said that "this is only expressed through commitment," which is "snang ba ni zhes bya ba'o." If (things) are not apparent, then even if they exist, how can they be known? "ji ltar zhes bya ba'o." (Answer) Existence can also be known through association with appearance. "'brel to." (Question) However, because it is not apparent, there is no object to be obtained at all, is that so? "gal te zhes bya ba'o." (Answer) If because it is not apparent, there is no object to be obtained at all, then "de'i phyir zhes bya ba ste," because there is no object to be obtained, if one recognizes hidden things, then confusion and another distinction will arise. Therefore, recognizing the hidden things that need to be obtained will become confusion and another distinction. "gzhan du ni ma yin no zhes bya ba ni," if one does not recognize hidden things, that is impossible, because in terms of its own nature, everything will not be confused. "rang gi ngo bos ni thams cad kyang ma 'khrul ba'i phyir ro zhes bya bar nges pa yin no." Determining the object of association that becomes associated is itself the valid cognition of inference's non-deceptive, non-deceptive nature. "'brel bar 'gyur ba'i 'brel ba'i yul nges par byed pa nyid rjes su dpag pa'i mi slu ba slu ba med pa'i rang bzhin gyi tshad ma yin no zhes brjod nas," In order to eliminate the speaker's inverted understanding, verses are also quoted, which is "de ltar rtags dang zhes bya ba'o." Just like the knowledge of the subject, the knowledge of the reason that establishes it, also because it is related to that reason, it is not deceptive to it itself, which is its meaning. "gal te don dang 'brel pa dang lhag par zhen pa dang thob par byed pa la sogs pa yin yang ji ltar 'khrul pa yin te 'gal ba'i phyir ro zhes dogs na," If someone doubts, even if it is related to meaning, and particularly clinging and obtaining, etc., how can it be confused? Because it is contradictory. "sgrub par byed pa nyid lhag par zhen par byed par rtags dang rtags can gyi shes pa de ni rtags can de'i ngo bo yin pa'i phyir. 'khrul pa rnam gzhan byas pa yin." Because the establisher itself is particularly clinging, the knowledge of the reason and the subject is the very nature of that subject, so (here) another confusion has been made. "de'i ngo bo zhes bya ba ni de mngon du byed pas stong pa dag ste. 'di ni gtan tshigs so." Its nature refers to those (things) that are empty by manifesting it, which is the reason. "rang gi ngo bo dngos su byed pa nyid ni ma 'khrul pa yin no." Directly realizing one's own nature itself is non-deceptive. The commentator says that the inference of nature is the knowledge of the reason, because the subject also has no difference from the reason itself. "rang bzhin gyi rjes su dpag pa ni rtags kyi shes pa yin te. rtags can yang rtags nyid tha mi dad pa'i phyir ro. 'bras bu'i rjes su dpag pa ni rtags can gyi shes," The inference of the result is the knowledge of the subject.