Tibetan
་མ་ཆད་ན་ཚིག་ཙམ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཆད་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཆད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྒུ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། འོན་ཏེ་མ་རིག་ཆད་ན་ཡང༌། །ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པར་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་རིག་རྣམ་རྟོག་ལས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་བག་ཆགས་གོམས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་སད་པ་ཡིན་ལ། དེས་བྱས་པ་ནི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་ བའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་རྟག་གོ་གོམས་པས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི་རེས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་སྔ་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། གནོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཉེས་པ་རྣམས་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཆགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ལ། །དེའི་དབང་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་དང་གོམས་པ་ཅན་ཉིད་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པར་ནི་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གོམས་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་དབང་པོ་དང་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་དབང་པོ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པས་ལུས་མ་དམིགས་ཀྱང་བདག་གོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རེ་རེའི་བདག་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། བདག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རང་རིག་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའི་ཡུལ་ནི་ངེས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མཐོང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དང་ཐ་དད་པ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དངོས་གང་ཡུལ་དང་དུས་དག་ལས། །དེ་ནི་རྟག་པའི་ཁྱབ་བདག་འདོད། །དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་ཁྱབ་བདག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། བདག་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། ཉེ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། འབད་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤེས་པ་རྣས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་རྣམ་ལས་ལུས་པའི་བདག་རྟེན་དུ་གྱུར་བར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉི་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའམ་མ་དྲན་པ་འདོད་པ་འམ། སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དུས་ཐ་དད་པ་རྣམས་དེའི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་གིས་སོ། །བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་མ་ཡིན་ཞིང༌། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པར་ནི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བར་བསྟན་པ་ནི། རྟག་པ་འང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་མི་སྡོད་པ་དང༌། རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ཉིད་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པའི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིན་བའི་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བའི་ཞེས་བསྟན་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ལས་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཁོ་ན་ལས་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གོས་དམིགས་བྱ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ངོ་བོ་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དམིགས་བྱ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་ནི་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པ་ནི། བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཅན། ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་སྨྲ་བ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གལ་ཏེ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་རྟག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་བྱིན་གྱི་བརླབས་པ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དོན་མི་རྟག་པར་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སེམས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་གཞན་མི་རྟེན་པ་ཅི་ལས་ཉིན། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འབྲས་བུའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཡང་འགལ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཡོད་ཀྱང་ཁྱབ་བྱར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱབ་བྱ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གིས་དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་སོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཁྱབ་བྱ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་རྣམས་ལ་འདི་ཙམ་ཞེས་མེད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། རྟག་པ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་བྱེད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཅིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་མ
Chinese
如果（因）不灭绝，那么仅仅是言辞就没有意义了。然而，即使灭绝，也仅仅是导致那样灭绝的言辞而已。说什么没有原因呢？然而，即使无明灭绝，如果问：如何成立无始以来就成立的轮回呢？答：名为无明分别念。这是无始以来的习气串习，它的完全成熟就是醒觉，它所做的就是生起，因此，贪欲和安乐等等都是从串习中产生的。没有原因与生起相违，因此，说从串习中产生痛苦是不合理的吗？有人说：没有原因本身是常恒的，通过串习而显现。对此，需要说明“有时”这个词，对于不是对境的事物，如果仅仅产生先前没有的对境，那么它就是存在的。然而，仅仅因为“无常”而痛苦，如果不是损害且没有漏洞，也会变成那样，这样就太过分了。所显示的是：这些过失，是因为我执和贪欲等从串习中产生的事物的所依，因为是有漏洞的。意思是说，原因是具有我与我所执著的贪著的本质，但不仅仅是原因，因为像先前一样太过分了。它的力量依赖于它。它的本体就是它本身。语气词“又”是为了包含在“痛苦”之后，并且包含具有串习的性质。在注释中说：从串习中产生是依赖于欲望。不串习我执等是殊胜的，因为是痛苦的原因。从那之中相反的方面来说，串习本身也是殊胜的，因为是不相符的。如果说，如果“我”是原因，那么我执不是从串习中产生的，因为是与身体和感官不同的对境，因为在心等状态中，感官不起作用，即使没有观察到身体，也会体验到“我”。因此，对于每一个自性都变成那样，所以才说了“是”。
English
If (the cause) is not extinguished, then mere words are meaningless. However, even if it is extinguished, it is merely the words that cause such extinction. What is there to say about having no cause? However, even if ignorance is extinguished, if one asks: how is samsara, which has been established since beginningless time, established? The answer is: it is called ignorance and conceptual thought. This is a beginningless habit and familiarity, its complete maturation is awakening, and what it does is arising. Therefore, attachment and happiness, etc., are closely gathered as arising from familiarity. Having no cause contradicts arising, so is it unreasonable to say that suffering arises from familiarity? Someone says: having no cause itself is permanent, and it is revealed through familiarity. To this, it is necessary to explain the word "sometimes," for if an object that is not an object of focus arises only as an object of focus that did not exist before, then it exists. However, suffering is only due to "impermanence," and if it is not harmful and has no leaks, it will become like that, which is too extreme. What is shown is: these faults are because they are the basis of things like self-grasping and attachment that arise from familiarity, because they have leaks. It means that the cause has the essence of attachment to self and what belongs to self, but it is not just the cause, because it is too extreme like before. Its power depends on it. Its entity is itself. The word "also" is to include what follows "suffering" and to include the nature of having familiarity. In the commentary, it says: arising from familiarity depends on desire. Not being familiar with self-grasping, etc., is excellent, because it is the cause of suffering. From the opposite aspect of that, familiarity itself is also excellent, because it is incompatible. If one says, if "I" is the cause, then self-grasping does not arise from familiarity, because it is an object different from the body and senses, because in the state of mind, etc., the senses do not function, and even if the body is not observed, one experiences "I." Therefore, for each self-nature to become like that, that is why "is" is said.
Chinese
如此思虑，名为非我。并非执着于我，暂时并非自证，因为是境之近故。以境与时等供养之境，亦非决定。以随顺所见之故，及所见之身等与外境相异，以境与时等相异而执持之故，且恒常不断之故。何物由境及时所成，彼即恒常之遍主。是故我说我为遍主。此言如何成立？我非现量，此乃真实，然以仅是邻近之故，则将成为刹那性。然可由比量而知。欲、嗔、勤、乐、乐、苦之识等，以是果之故，知为离因之我为所依。然未曾体验或忆念之欲或嗔亦非有，故体验与忆念及欲于不同时，若无彼时存在之事物，则不会生起，如是思虑。亦非加持，乃以成为欲等所依之我故。以未见为所依之故，仅由体验之习气所生，故非彼等，亦非加持，以与此相关之故，乃与痛苦同基。释中，以由习气所生之故，显示于他处亦合理者，名为非因。其中，显示未见为所依者，名为常亦。虽承认是常，然显示不住留与次第而作相违者，名为是故从一。以如是之意，显示世尊宣说如是之苦。名为无常性。彼，乃与显示痛苦轮回相连。是故非从无漏者中过失。难道不是仅从常性，以串习等之力，所缘变为其他吗？体性唯是常性。
English
Thinking in this way, it is called non-self. It is not clinging to self, and it is not self-cognizant for a while, because it is close to the object. The object of offering with objects and times is not certain either. Because it follows what is seen, and the seen body and so on are different from the external environment, because it is held by different objects and times, and because it is constant and continuous. Whatever arises from objects and times, that is considered the constant and pervasive lord. Therefore, I say that I am the pervasive lord. How is this statement established? It is true that I am not directly perceived, but because it is only nearby, it will become momentary. However, it can be inferred. Desire, hatred, effort, happiness, happiness, and the consciousness of suffering, etc., because they are the result, it is understood that the self, which is separated from the cause, becomes the basis. However, desire or hatred that has not been experienced or remembered is also not present, so experiences, memories, and desires at different times will not arise if there is no object existing at that time, as one thinks. It is also not a blessing, because it is the self that has become the basis of desire and so on. Because it is not seen as a basis, it arises only from the habitual impressions of experience, so it is not those, and it is not a blessing either, because it is related to this, it is the same basis as suffering. In the commentary, it is shown that it is reasonable elsewhere because it arises from habitual impressions, which is called non-cause. Among them, showing that it is not seen as a basis is called also constant. Although it is admitted to be constant, it is shown that not staying and acting sequentially are contradictory, which is called therefore from one. With this intention, it is shown that the Blessed One spoke of suffering in this way. It is called impermanence. That is connected with the indication of the cycle of suffering. Therefore, it is not a fault from the undefiled ones. Isn't it only from constancy, by the power of habituation and so on, that the object changes to other things? The essence is only constancy.
Chinese
心想，说的是“所缘即是”。如果说是常，那么所缘在非所缘的时候也应该存在，这是为了说明“一切时”。原因是执著于我和我所。 解释的原因是为了能够掌控。所谓“非生者”，意思是说没有随行和颠倒的对境。也不是加持。为了说明这个没有对境的量，说的是“我所加持者”。为了说明这个“非我”也是如此，说的是“凡是”。有人说，超感官者会加持，说的是“如果未加持”。如果无常的众生加持，那么其他是不合理的，因此说明了以无常之心认为获得了加持，说的是“不是的，以无常之心”。如果又是从体验的习气中产生的果，那么为什么这个不依赖于其他呢？心想，没有超感官等的作用，因此否定超感官不是，然而说明了对于这个原因本身，仅仅从见而产生的果是遍及的，这是相违的，说的是“因为没有果的产生”。仅仅从那是不产生的，因为其他的因本身是遍及的，这也是产生相违的，即使存在，如果没有遍及的作用，那么怎么能有遍及的能力呢？可能性的差别是习气的差别。所谓“以何者无彼”，是因为没有遍及的作用。即使没有遍及的作用，如果遍及是可能的，那么说明了对于诸因来说，仅仅这个是不存在的，说的是“仅仅没有随行”。心想，因为对于境没有遍及，所以对于那个没有遍及，因此没有遍及的作用，说的是“常法虽然没有遍及”。意思是说，常法本身是生起者唯一的自性。因此，刹那者怎么会是所有的生起者呢？