Tibetan
སོགས་པར་མཐོང་བས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བཞེད་ནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གསུངས་པ་ཡིན། ཁོ་བོའི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང༌། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བསྒོམ་པ་ན་ཡང་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་མེད་ལྟར་རྟེན་ཡིན། བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མར་ཟད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རིགས་པས་ངེས་པར་བྱས་བས་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུའི་གཞན་དབང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཅན་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་བདག་གམ་བདག་གི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒོམས་པ་ན། གང་ཟག་སྟོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་བ་མེད་པས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པའམ། འགའ་ཞིག་ལས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་ནི། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་དོན་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཐབས་ཡིན་གྱིས། དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བདག་མེད་གསུངས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། བཙུན་པ་སྡུག་བསྔལ་ལགས་སོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང༌། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་དའོ། །འདི་ནི་ངའིའོ། །འདི་ནི་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཤེས་པ་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གྲོལ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ནས་གཞན་ལྷག་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གསུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་པ་གནས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱིས་ལམ་གྱི་མན་ངག་ལ་བསྟན་པ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་གཞན་སྟོན་པར་མཛད་པར་མི་འགྱུར་ན། སྟོན་པར་ཡང་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར། བསྒོམས་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དང་ལྡན་པ་བདག་དང་བདག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་བྲལ་མིན་དང་སྲེད་ལྡན་དང༌། །བདག་གིའི་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩོམ་པ་ཀུན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལ་བརྟན་པའོ། །ལས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང༌། མངོན་པར་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཉོན་མོངས་ལས་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་འདྲ་འཁོར་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་ཅན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་བདག་དང་བདག་གི་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཡང་བདག་དང༌། བདག་གིའི་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་སྲེ
Chinese
因为见到诸如此类而舍弃，所以没有矛盾。经论中所说的修习痛苦等行相，也是同样具有或者与此相关联，但那不是痛苦的痛苦自性，而是考虑到其他的痛苦而宣说的。那么，什么是修习痛苦呢？认为是行苦的自性，所以说是修习行苦。我的那些也是由因缘所生。刹那的事物是因的自在。那即使是修习，也不是为了真实解脱。那么是什么呢？就像无我一样是所依。见到无我本身是产生的方法，因为以理智确定了刹那间耗尽的事物是无常，所以凡是无常的，就是因的自在，刹那刹那坏灭，没有作者而行。因此，修习“这不是我，也不是我的”时，就会证悟人无我。从见到空性，也因为没有见到我和我的，所以对任何事物都不会产生贪恋，也不会对任何事物感到厌倦，这样，就会从轮回的束缚中解脱。因此，见到无我本身，就是以空性见而获得解脱。修习无常等其余的一切，都是为了那个目的，是具有见到空性的果实。仅仅修习无常和痛苦，是见到空性的方法，但不是真实解脱的 原因，因此，世尊亲自说，从无常的因产生痛苦，从痛苦的因产生无我。诸比丘，例如这样：色是常还是无常？尊者，是无常。凡是无常的，是快乐还是痛苦？尊者，是痛苦。凡是无常和痛苦，以及变异之法，对于它，认为“这是我的，这是我所拥有的，这是我”是不合理的。尊者，不是这样的。就像这样。
English
Because of seeing and abandoning such things, there is no contradiction. Whatever is explained in the scriptures about meditating on aspects such as suffering, that is also similarly possessed or related to it, but that is not suffering with the characteristic of suffering itself, but it is taught considering other sufferings. So, what is the meditation on suffering? It is considered to be the nature of the suffering of conditioning, so it is said to be the meditation on the suffering of conditioning. Those of mine also arise from causes. Momentary things are the independence of causes. That is not for the sake of actual liberation even when meditating. So what is it? Like selflessness, it is a basis. Seeing selflessness itself is the means of arising, because impermanent things that are exhausted in an instant are determined by reason, so whatever is impermanent is the independence of causes, perishing moment by moment, acting without an agent. Therefore, when meditating "This is not me, nor is it mine," one will realize the emptiness of the person. From seeing emptiness, also because there is no seeing of "I" and "mine," one will not develop attachment to anything, nor will one feel weary of anything, and in that way, one will be liberated from the bonds of samsara. Therefore, seeing selflessness itself is liberation through the view of emptiness. All the remaining meditations on impermanence and so on are for that purpose, and are the fruit of seeing emptiness. Merely meditating on impermanence and suffering is the method of seeing emptiness, but it is not the actual cause of liberation, therefore, the Blessed One himself said that suffering arises from the cause of impermanence, and selflessness arises from the cause of suffering. Monks, for example, is form permanent or impermanent? Venerable, it is impermanent. Whatever is impermanent, is it happiness or suffering? Venerable, it is suffering. Whatever is impermanent and suffering, and of the nature of change, it is unreasonable to regard it as "This is mine, this is what I own, this is me." Venerable, it is not so. It is like that.
Chinese
因为恒常之故，极力证明痛苦，无我之恒常性，以及痛苦本身成为方便，故说为解脱之方便。因此，知晓无常和痛苦本身并非直接是解脱之因，然而却是成为解脱之所依，成为观空性之因。若非如此，既然已说为无我，就不会说要获得其他更殊胜之物，因为在无我本身上，教义才会安住，如此一来，无常和痛苦就会安住在“我”上。具有解脱果者，因为教义安住在道之口诀上，就不会示现其他无我之性。既然也示现了，因此，应当了知，剩下的禅修是有意义的。因为如此修习痛苦并不能脱离贪欲，因此，具有痛苦修习者，并不能脱离“我”和“我所”之贪欲。不离贪欲且具渴爱，以及具有我所之贪著者，乃是依赖一切作为，为了获得和完全舍弃乐与苦而安住于行事之上。滋养业、欲与不欲，以及显现贪着等烦恼，既然如此，则其并非从烦恼和业中解脱。既然他们也再次受生，既然如此，则其是轮回者。希求脱离贪欲之士，是未舍弃我见者。结合是，凡是具有“我”和“我所”之贪著者，则将依赖一切作为，譬如异生凡夫。希求脱离贪欲之士，也是具有“我”和“我所”之贪著者，这是自性之理。并非未成立，因为是已成立之故。凡是具有渴爱，且依赖一切作为者，则并非从业和烦恼中解脱，譬如异生凡夫。希求脱离贪欲之士，此人也是具有渴爱且依赖一切作为者，这是自性之理。凡是具
English
Because of its permanence, suffering is thoroughly proven, the permanence of selflessness itself, and because suffering itself becomes a means, it is said to be a means of liberation. Therefore, knowing impermanence and suffering itself is not directly the cause of liberation, but it is what becomes the basis of liberation, becoming the cause of seeing emptiness. If it were not so, since it has already been said to be selfless, it would not be said that one should obtain something else that is more excellent, because the teachings will abide in selflessness itself, in which case impermanence and suffering will abide in the "self." Those with the fruit of liberation, because the teachings abide in the pith instructions of the path, will not show another nature of selflessness. Since it is also shown, therefore, it should be understood that the remaining meditation is meaningful. Because one does not become free from desire by meditating on suffering in this way, therefore, one who possesses the meditation on suffering is not free from the desire for "self" and "what is mine." Not free from desire and possessing craving, and whoever possesses attachment to what is mine, relies on all actions, abiding in actions for the sake of obtaining and completely abandoning pleasure and pain. Nourishing karma, desire and aversion, and manifest attachment and other afflictions, since this is the case, then he is not liberated from afflictions and karma. Since they also take rebirth again, since this is the case, then he is a cyclic existence. A person who desires to be free from desire is one who has not abandoned the view of self. Combination is, whoever possesses attachment to "self" and "what is mine" will depend on all actions, like an ordinary person. A person who desires to be free from desire is also one who possesses attachment to "self" and "what is mine," this is the reason of nature. It is not unestablished, because it is already established. Whoever possesses craving and relies on all actions is not liberated from karma and afflictions, like an ordinary person. A person who desires to be free from desire, this person also possesses craving and relies on all actions, this is the reason of nature. Whoever possesses