Tibetan
ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དཀའ་འགྲེལ། ལྷ་དབང་པོ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དཀའ་འགྲེལ། ལྷ་དབང་པོ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བཤད་པ་མཛད་པར་རྩོམ་པའོ། །ཚད་མར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མར་འཁྲུངས་པའོ། །ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ན་ཚད་མ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཚད་མའི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ན། གང་གིས་དེ་དང་འདྲ་བར་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སླུ་བར་བྱེད་པས་ན་སླུ་བའོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སླུ་བ་ཅན་ནོ། །སླུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ན་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་གྲུབ་པས། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་མི་སླུ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང༌། དེའི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ན་ཤེས་པའི་མི་སླུ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་གྱི་རྣག་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་མ་བསླུས་པས་ན་མི་སླུ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི། །མི་སླུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མས་ཡོངས་སུ་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་ནས་མེས་སྲེག་པ་དང༌། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་དྲོ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཁྲུལ་པ་དུ་བ་ལས་མེ་ངེས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇུག་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། འ
Chinese
量理释论难解疏 啦旺波 量理释论难解疏 啦旺波 量理释论的注释，第十二卷。论师在对量之自性的论著进行解释时，对因——比量进行了详细阐述。现在开始着手对正量等顶礼句进行解释。所谓“成为量”是指生为量。因为与量相似，故为量，即薄伽梵。那么，量的体性是什么呢？用什么来立誓说它与量相似呢？因此说了“量是无欺诳的知识”。能欺骗，故为欺骗。哪个知识具有欺骗性，它就是欺骗性的。不具有欺骗性，就是无欺骗性的，即不欺骗的意思。不欺骗，也是在对境完全确定之后才起作用，因此对境的自身能力得以成立。如所希望的对境，其如是体性的不欺骗性是对境的法，并且认识到它成为如是，那么知识的不欺骗性就是有境的法。哪个 具有它，它就是具有无欺骗性的知识。因为比量没有完全确定对境的粗略体性，所以不遍及，因此说它不合理。因为没有欺骗士夫，所以不欺骗是与明显希望的对境相遇之自性的现量和比量的区别。为了详细解释它，说了“安住于能成办义利，是不欺骗的”，即以量完全确定的对境，来理解所要成办的义利。比如现量认识到火能燃烧、烹煮等能力而起作用，它的有境现量与温暖的触觉等相同。又如在某些时候，某些人将相似的形态等同于人，错误地从烟雾中确定有火的比量之作用是不欺骗的。因为现量本身具有各种各样的错乱之因，所以可能会有欺骗性，因此要通过后来的对境之义利起作用的有境量来认识到是量，而比量则不然。这样，是它的自性吗？
English
A Commentary on the Difficult Points of the Compendium on Valid Cognition by Lhawangpo A Commentary on the Difficult Points of the Compendium on Valid Cognition Lhawangpo A commentary on the Compendium on Valid Cognition, Volume Twelve. When the teacher was explaining the treatise on the characteristics of valid cognition, he elaborated on the reason, inference. Now, he is beginning to explain the verses of homage, starting with "valid cognition." "Becoming valid" means being born as valid. Because it is similar to valid cognition, it is valid cognition, i.e., the Bhagavan. So, what is the nature of valid cognition? What is used to vow that it is similar to valid cognition? Therefore, it is said, "Valid cognition is knowledge that is free from deception." That which deceives is deception. Whichever knowledge possesses deception, that is deceptive. That which does not possess deception is non-deceptive, meaning it does not deceive. Non-deception also only functions after the object has been completely determined, so the object's own ability is established. As the desired object, the non-deception of its nature is the dharma of the object, and recognizing it as such, the non-deception of knowledge is the dharma of the subject. Which possesses it, that is knowledge that possesses non-deception. Because inference does not completely determine the coarse nature of the object, it is not pervasive, so it is said to be unreasonable. Because it does not deceive the person, non-deception is the distinction between direct perception and inference, which are characterized by encountering the clearly desired object. To explain it in detail, it is said, "Abiding in the ability to accomplish the purpose is non-deceptive," that is, to understand the purpose to be accomplished by the object that is completely determined by valid cognition. For example, direct perception recognizes the ability of fire to burn, cook, etc., and functions, its subjective direct perception is the same as the warmth of touch, etc. Also, at certain times, some people equate similar forms, etc., with people, and the function of inference that mistakenly determines fire from smoke is non-deceptive. Because direct perception itself has various causes of confusion, it may be deceptive, so it is to be recognized as valid cognition by the subsequent subjective valid cognition that functions for the benefit of the object, but not by inference. So, is it its nature?
Tibetan
བྲས་བུའི་རྟགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ དང༌། དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཏུ་མི་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མེད་ན་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པས་མི་སླུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་འཁྲུལ་པར་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་མེད་པ་ལ་མེ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས། འཇུག་པའི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་ན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། དངོས་པོ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། སྔ་མ་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་བཟུང་བའི་དོན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་ན། དེའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། དུས་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །དངོས་སུ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི། ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྔར་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དེའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དེ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟར
Chinese
果之相乃事物之自性，以及，事物之果决定是具有相之识的因，因此，没有成为那样的事物，就不可能有随后的推测。因此，不依赖于后来的量之进入。在其他地方，如果非显现和显现于彼者生起之时，没有确定差别，那么要知道那是不被后来的量之进入所欺骗。如果说，后来的现量也与先前的现量没有差别，因为不是进入事物，而是以怀疑而不能确定不欺骗，那么，不是的，因为二者都是不进入没有事物之境的缘故。对于没有火之处，进行具有火之执着的进入，由此，不可能生起具有进入的燃烧和烹煮等境的后来的识，因为那是具有事物所依的缘故。即使生起，也仅仅是不欺骗，因为如所显现希求一般，获得成办义利之故，并且，事物仅仅是那样的因之故。如此，如果后者是具有事物之境，那么，前者就是具有不欺骗性。如果先前所执取的义，不是被后来的量所证悟，那么，那如何能以其所完全决定的成办义利之境，因为那成办义利从那不欺骗之故，那是量呢？不是的，因为施设名称者们，由于无有差别而进入，跟随名称，对于在时间上先后出现的，说为一体而进入。实际上则是各异的。如此，后来的量之境的事物，如果先前的量之境不存在，则也不存在，因此那也是它的境。这是近于考察。因此，由于先前事物已成立，所以最初的就是量，因为从那进入成办义利之故。以其没有外境，其量所完全决定的义之境，不是后来的量之因而不欺骗，然而，如所希望的成办义利显现之识才是因。对于谁没有那个，那个就不是量，那样就没有相违。即使没有外境，也是如此。
English
The sign of the fruit is the very nature of the object, and, the fruit of the object is definitely the cause of the consciousness possessing the sign. Therefore, without the object becoming like that, there can be no subsequent inference. Therefore, it does not depend on the entry of the later valid cognition. In other places, if there is no definite difference when non-manifest and manifest ones arise there, then know that it is not deceived by the entry of the later valid cognition. If it is said that the later perception also has no difference from the previous perception, because it does not enter the object, but doubts and cannot be certain that it is not deceptive, then, it is not so, because both do not enter the state of having no object. For a place without fire, making an entry with the apprehension of having fire, from this, it is impossible for the later consciousness with the object of entering burning and cooking, etc., to arise, because that is the very basis of having an object. Even if it arises, it is only non-deceptive, because it obtains the accomplishment of purpose as desired, and, the object is only the cause of that much. Thus, if the latter is the very object of having an object, then, the former is the one with non-deception. If the meaning previously apprehended is not realized by the later valid cognition, then, how can it be the object of accomplishing the purpose that is completely determined by it, because that accomplishment of purpose is not deceptive from that, is that a valid cognition? It is not so, because those who apply names enter without difference, following the names, they say that those that appear earlier and later in time enter as one. In reality, they are different. Thus, the object of the later valid cognition, if the object of the previous valid cognition does not exist, then it also does not exist, therefore that is also its object. This is a close examination. Therefore, since the object has been established previously, the first one is the valid cognition, because it enters into accomplishing the purpose from that. By what there is no external object, the object of the meaning completely determined by its valid cognition is not the cause of the later valid cognition and is not deceptive, however, the consciousness that appears to accomplish the purpose as desired is the cause. For whom there is not that, that is not a valid cognition, so there is no contradiction. Even if there is no external object, it is still so.