Tibetan
པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། མི་ཤེས་པ་མི་གསལ་པའི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ན་གཏི་མུག་དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་རིགས་ཞེས་རང་གི་སྡེ་པ་འགའ་ཞིག་སེམས་ཏེ། མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་པ་དཔྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་སྤྱི་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་གཏི་མུག་གང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའམ། དེ་དང་འགལ་བའམ། དེ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་གྲང་ན། རེ་ཞིག་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་གྲང་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གང་རིག་པས་གཟུང་བ་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཅན་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་དཔེར་ན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བས་དབེན་པ་ནི་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། །སེམས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་རྟོག་པ་པོས་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་མ་འཆོལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཡོད་ན་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་གགས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་ན། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཕྱིར། །ལོག་པར་དམིགས་པའི་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་
Chinese
那么这样一来，因为没有矛盾，所以没有过失。同样，对于其他事物也应当根据情况了解。将世间万物视为实有，其本质是颠倒错乱的认知。不了解、不清晰的本质是另一种东西，那么怎么能说无明也是世间万物实有的见解呢？有些自己的宗派这样认为。那些确立无明定义的论师们，也应当承认其本质是颠倒错乱的认知。总的来说，无明是所有错误的认识。而它的特殊之处在于将世间万物视为实有，因为它是烦恼的根源，所以是主要的，因此才说它是无明。对此，暂时来说，正确地见到事物是智慧。如果说被称为无明的认知是与智慧不同的、与智慧相悖的、或者是不具有智慧的法，那么，暂时来说，不同是不可能的，因为色等也会成为那样。没有也是不可能的，因为它是事物本质的状态。如果变成不相符的方面，那么不相符的方面本身也是矛盾的自性。因此，以任何方式被智慧所认知的事物，如果执持与此相反的颠倒之相，那么就变成了所谓的无明。虽然可以这样说，但这并不是定义。那么是什么呢？如果说，正确认识的对境是无明的定义，那么，远离正确见解就仅仅是没有而已。如果不是具有事物本质的无明的定义，即使触及事物，也会导致没有心识的事物也变成那样。因此，思考者应当毫不含糊地陈述无明的自性是这样的，通过特殊的方式可以被认识的定义。如果存在某种东西，它会阻碍见到事物的真实面貌，那么这就是无明，这也不是定义，但这是与结果相违背的。因此，它的定义也应当另行陈述。对此也应当进行分析：因为是智慧的相违品，所以错误认知的无知就是无明。智
English
In that case, there is no fault because there is no contradiction. Similarly, one should understand other things as appropriate. Viewing the aggregates as real is essentially a distorted perception. If the nature of not knowing and not being clear is something else, then how can ignorance also be called the view of the aggregates as real? Some of our own schools think this way. Those teachers who establish the definition of ignorance should also acknowledge that its essence is a distorted perception. In general, ignorance is all wrong knowledge. Its particularity is the view of the aggregates as real, because it is the root of afflictions, so it is the main one, and that is why it is said to be ignorance. For the time being, seeing things correctly is wisdom. If the cognition called ignorance is different from wisdom, contrary to it, or a dharma that does not have wisdom, then, for the time being, it cannot be different, because form and so on would also become like that. It cannot be non-existent either, because it is the state of the essence of things. If it turns into an incompatible aspect, then the incompatible aspect itself is also of a contradictory nature. Therefore, whatever aspect is perceived by wisdom, if it holds the opposite, distorted aspect, then it becomes what is called ignorance. Although it can be said that way, that is not the definition. So what is it? If it is said that the object of correct cognition is the definition of ignorance, then being devoid of correct view is merely non-existence. If it is not the definition of ignorance that has the essence of things, even if it touches things, it would lead to things without consciousness also becoming like that. Therefore, the thinker should state without ambiguity that the nature of ignorance is such, a definition that can be recognized in a special way. If there is something that hinders seeing the true nature of things, then that is ignorance, which is also not a definition, but it is contrary to the result. Therefore, its definition should also be stated separately. This should also be analyzed: because it is the opposite of wisdom, the ignorance of wrong cognition is ignorance. Wis
Tibetan
པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་རྟོག་པ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ནི་དེས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་འདུས་བྱས་རྣམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་རིག་པའང་རིག་པའི་རྟོག་པ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སེམས་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང༌། དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་མཚུངས་བར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཅན་ནམ། བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་དེ་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་དམིགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དམིགས་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞིག་གང་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཤེས་པ་ཡང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསུང་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་མེད་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་
Chinese
以所取之相颠倒错乱的自性即是无明。论式是，凡是与所思相违之自性，则变为以彼所取之相颠倒错乱之识，譬如以安乐之想所取之相，对于有为法生起痛苦之想，即是颠倒错乱之识。无明也是与智慧之识相违之自性，这是自性之理。因为是心所之故。无明是心所法，因为是心所之因的缘故而缘，是缘和执持相，不是无分别之自性。如是，因为依处和所缘和相，以及时间和事物相同等而具有相同，所以认为是相应。即使已经是识之自性，是执持真实之相，还是执持虚假之相呢？暂时，那不是想要执持真实之相，因为如是执持是智慧之相的缘故。因此，颠倒缘是无知。论式是，凡是缘所缘，则是缘的自性，譬如识。无知也是缘所缘，这是自性之理。凡是心所，是与何者相违之相，则是以彼所取之相颠倒执持，譬如不净是颠倒执持贪欲所取之相。无知也是与执持真实之相的智慧相违之相，这是自性之理。因为佛说，世尊也在那些经典中说，以智慧所取之相颠倒执持的自性即是无明。例如，在圣月灯三摩地经中说，彼无无知为何？谓于真实如是之法不作增益，如是说。因此。
English
The very nature of perceiving things in a reversed manner from the aspect of what is to be grasped is ignorance. The reasoning is that whatever has a nature contrary to what is thought of, that becomes a reversed perception from the aspect of what is grasped by it. For example, from the aspect of what is grasped by the perception of happiness, the perception of suffering towards conditioned phenomena is like a reversed perception. Ignorance also has a nature contrary to the perception of wisdom, this is the reason of nature. Because it is a mental factor. Ignorance is a mental dharma, because it is the cause of being a mental factor, it apprehends, it is the apprehension of the object and aspect, it is not the nature of non-conceptualization. Thus, because the basis, object, and aspect, as well as time and substance are the same, it is considered to be associated because it possesses similarity. Even if it is already the nature of cognition, does it become one that holds the aspect of truth or one that holds the aspect of falsehood? For the time being, it is not intended to hold the aspect of truth, because holding it in that way is the characteristic of wisdom. Therefore, wrong objectification is ignorance. The reasoning is that whatever apprehends an object is the nature of objectifying, like consciousness. Ignorance also apprehends an object, this is the reason of nature. Whatever mental factor has a characteristic that is contrary to something, that is a reversed apprehension from the aspect of what is grasped by it, for example, impurity is like a reversed apprehension from the aspect of what is grasped by attachment. Ignorance also has a characteristic that is contrary to the wisdom that holds the aspect of truth, this is the very reason of nature. Because the Blessed One also said in those sutras that the very nature of reversed apprehension from the aspect of what is grasped by wisdom is ignorance. For example, in the Samadhi of the Noble Moon Lamp Sutra, it says, "What is it that has no ignorance? It is that which does not impute to the dharmas that are truly as they are," as it is said. Therefore,