Tibetan
་ཤེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟགས་སུ་འགྱུར། །གྲངས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་འདི་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དང་ཡིད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན། འདི་ལྟར་འདིའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ཡོད་མི་ན་རེ་ཞིག་བློའི་རྒྱུ་ནུས་པའམ། མཐོང་བ་ཅན་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་དན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་མིག་གམ་གཟུགས་གང་ཡང་ རུང་བ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ད་ནི་རང་རིག་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་རྒྱུ་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཐོགས་པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དང་སྨྱོ་བ་དང་བརྒྱལ་བ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བ་དང་འཁྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་ཚོགས་པ། དེ་ནི་འདི་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འབྲེལ་པ་ཅན་བདག་ཡིད་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ན་ཡང་བློ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཅན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྟགས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་དེ་ལ་དབང་པོ་མིན། བློའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་དབང་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་བློ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱེ་བྲག་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་རང་གྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བློ་ལ་སོགས་པ་གཞན་པ་དེ་གང་ཡིན། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དོན་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གང་གང་ལ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ན་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་ན། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བློ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་ཡིད་བྱེད་དག་ཀྱང་རང་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོལ་ པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རྙེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་འགྲུབ་མི་འགྱུར་ཤེས་པ་ལ་རྟགས་ཉིད་མེད། དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟགས་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་པ་ཡིན་ན་བློ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་དོན་གསལ་ཡིན་པར་འདོད་ན། དོན་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་དོན་གྱིས་གསལ་བ་འདི་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡུལ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གསལ་བ་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནང་དེ་གལ་ཏེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན། བློ་གཞན་གང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དོན་གང་ལ་རྟགས་ཡིན་པར་འདོད། གང་ཚེ་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །དོན་ནི་དོན་གསལ་བ་གསལ་བ་སྟེ། །དོན་གསལ་བ་རྟགས་ཡིན་གྱི་དོན་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་གསལ་བ་བཀག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བློ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་གང་ལས་བློ་གྲུབ་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དོན་གསལ་བ་ཉམས་མྱོང་མ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ། དེ་གསལ་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་དེ་དོན་གྱི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ངེས་པ་མེད་པར་དེ་ལྟར་ན་གསལ་བ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ལ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་གི་རྟགས་སུ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་གསལ་བ་བློའམ་དོན་རྟོགས་པས་གསལ་བར་མི་འདོད་ན་གང་གིས་ན་བློ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་དེ་ཉིད། །བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གསལ་བ་འདོད་ན་ནི། དེ་དང་དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་མེད་པའི། །དོན་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་མེད། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བརྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འཕོ་བ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའི་དེ་འདྲ་བའི་བྱད་པར་གང་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་གསལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན། དེ་འདོད་ནའང༌། ཅི་སྟེ་དོན་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་
Chinese
了知的作意成为相。如果数量完全确定只有这些，为什么我与作意等不是？这样，如果此处的因果集合有其他相关联的，比如心的因的能力，或者可见的是根与境以及作意。如果是这样，即使有其他显现等的能力，由于没有眼或色任何一个，也可见没有了别识。同样，对于如实等的智慧，也如其自身一样，根与境现在是自证果的相反因的能力可见。即使有眼等，由于先前的识散乱于其他境，以及受到阻碍、睡眠、疯狂和昏厥等状态，见到后面的不生起和错乱等，因此先前的识是能力可见的。眼等是果的集合。这并非是说，没有与因果事物相关联的我、意接触等。那是因为什么呢？因为没有可见的能力。如果如所说，近处的因存在，但心也不生起，那时也会有其他有能力者。如果不是这样，如果认为没有可见能力者也是它的因，那么因会变得没有穷尽。在如上所说的相中，暂时那个不是根，不是心的相。为什么呢？因为错乱的缘故。当根存在时，没有心，因为在睡眠、昏厥和散乱等状态中没有心。它的差别，没有遮蔽等也不是，因为不能了知，因此这也不是相。如果进入境时，根的差别没有被遮蔽等是自生的证悟，那么，那个其他的智慧等是什么？那个也没有成立，因此根不是相。同样，境也不是相，因为是错乱的缘故。当任何事物存在时，境不存在。如果不是这样，仅仅因为境存在，心就会生起，那么
English
The mental activity of knowing becomes a sign. If the number is completely fixed to be only this much, why aren't self and mental activity, etc.? Thus, if there are other related things in this collection of cause and effect, such as the mind's causal power, or what is visible, such as the sense faculties, objects, and mental activity. If that's the case, even if there is the power of other appearances, etc., it is seen that there is no consciousness without either the eye or the form. Similarly, for wisdom such as reality, just as it is, the power of the cause that reverses the self-awareness result is visible in the sense faculties and objects. Even if there are eyes, etc., because the previous consciousness is distracted to other objects, and in states such as being obstructed, sleeping, being mad, and fainting, it is seen that the latter does not arise and is confused, etc., therefore the previous consciousness is a visible power. The eyes, etc., are a collection of results. This is not to say that there is no self, mind contact, etc., related to the cause and effect things. Why is that? Because there is no visible power. If, as said, the nearby cause exists, but the mind does not arise, then there will be another capable one. If that is not the case, if it is thought that even one without visible power is its cause, then the causes will become endless. Among the signs mentioned above, for the time being, that is not a sense faculty, not a sign of the mind. Why? Because of delusion. When the sense faculty exists, there is no mind, because there is no mind in states such as sleep, fainting, and distraction. Its difference, such as being without obscuration, etc., is also not, because it cannot be known, therefore this is also not a sign. If, when entering an object, the difference of the sense faculty, such as not being obscured, etc., is self-born realization, then what is that other wisdom, etc.? That is also not established, therefore the sense faculty is not a sign. Similarly, the object is not a sign, because it is the cause of delusion. When anything exists, the object does not exist. If that is not the case, the mind will arise merely because the object exists, then
Chinese
如果一切事物都存在，那么对于所有人和所有时代来说，所有的智慧都将是可以推测的。智慧和意念本身就是知识。如果是知识的本质，那么寻找这个知识的原因是找不到的，这样一来，它也不会成立，因为知识本身没有标志。这样一来，所有的标志都依赖于自身的知识，才能成为理解标志的原因，但智慧和意念中并没有这些，所以它们本身就不是标志。即使这样改变，如果想要事物是清晰的，那么事物就不是标志。那么是什么呢？如果说是事物使之清晰，那么事物使之清晰的是什么呢？如果是所缘境，那么这个清晰不是知识吗？如果这能成立，那么其他没有成立的智慧，你认为哪个事物是标志呢？无论何时，那都是行不通的。事物是事物清晰的显现。认为事物的显现是标志，而不仅仅是事物本身，这种想法也应该被理解为是对事物显现的否定。这样一来，如果作为显现的特征的事物也没有成立，那么从哪个具有特殊性的事物中，智慧才能成立呢？因此，事物的显现不是经验，也不是现量，因为它不确定。如果不确定显现就是事物的显现，那么所谓的显现的显现，如果不是事物上的显现，又会成为什么标志呢？如果事物显现不是智慧或事物理解所显现的，那么为什么会产生智慧不成立的过失呢？那么是什么呢？如果想要事物的某些特殊性，即成为自性的显现，那么这也不行。为什么呢？就像这样：生与不灭的事物，在意义上没有丝毫差别。外在的事物是坚固的，既不生也不灭，那么这种没有变动和没有出生的特殊性，在什么样的外貌上存在呢？如果想要安立某种知识所要把握的显现，即使这样，如果认为事物是生灭的，那么
English
If all things exist, then for all people and all times, all wisdom will be inferable. Wisdom and ideation themselves are knowledge. If it is the essence of knowledge, then seeking the cause of this knowledge is not found, and thus it will not be established, because knowledge itself has no sign. In that case, all signs depend on their own knowledge to become the cause of understanding signs, but wisdom and ideation do not have these, so they themselves are not signs. Even if it changes like this, if you want things to be clear, then things are not signs. Then what is it? If it is said that things make it clear, then what is it that things make clear? If it is the object of focus, then is this clarity not knowledge? If this can be established, then which thing do you consider to be a sign for other wisdom that has not been established? Whenever that is, it will not work. Things are the clear manifestation of things. The idea that the manifestation of things is a sign, and not just the thing itself, should also be understood as a negation of the manifestation of things. In that case, if the thing that is a characteristic of manifestation is also not established, then from which particular thing can wisdom be established? Therefore, the manifestation of things is not experience, nor is it direct perception, because it is uncertain. If it is uncertain that the manifestation is the manifestation of things, then what will the so-called manifestation of manifestation become a sign of if it is not a manifestation on things? If the manifestation of things is not manifested by wisdom or understanding of things, then why does the fault of the non-establishment of wisdom arise? Then what is it? If you want certain particularities of things, that is, the manifestation that becomes the self-nature, then this is also not possible. Why? Like this: There is not the slightest difference in meaning between things that are born and those that are imperishable. External things are solid, neither born nor destroyed, so on what kind of appearance does this particularity of being unmoving and unborn exist? If you want to establish the manifestation that is to be grasped by some knowledge, even so, if you think that things are born and destroyed, then