Tibetan
རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་འཁྲུགས་པས། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་འཇིམ་དུམ་སོགས། །དེ་ཡི་གཟུགས་དང་བྲལ་ན་ཡང༌།། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་ན་ཡང༌། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་རྣལ་འབྱོར་དང་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་མིག་ཅན་གྱིས། །མིག་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མིག་གི་ནུས་པ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་ཡུལ་དང་དུས་དེ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་ པའི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཐག་རིང་མྱ་ངན་ན། །ཆུང་དུ་ཆེན་པོར་སྣང་བ་བཞིན། །དཔེར་ན་མྱ་ངན་དག་ན་ཡུལ་དང་དུས་དེར་གནས་པའི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་དོན་ཆུང་དུ་ཡང་ཆེན་བོར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གང་འདི། དཔག་བྱ་དཔོག་པའི་འབྲས་གནས་པ། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་གཟུང་བ་དང༌། །འཛིན་པའི་རིགས་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཟུང་བ་ཉིད་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཞིང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་འདི་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་བར་ནིམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན། ཐ་དད་པ་འདི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དངོས་གཅིག་ལ། བློའི་བདག་ཉིད་ཆ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཅན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་པོ་དེ་ལ་རྣམ་པ་དག་ཇི་ལྟར་བདེན་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །བློའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དེའི་གཅིག་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ། གཞན་ལ་གཞན་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་དང༌། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་པ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནམ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་བློ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཚུན་སྣ་ཚོགས་ པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བློའི་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་ཐ་དད་ཡིན། གཅིག་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཐོང་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། གང་ལས་བློ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ན། བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བློ་ལ་ལར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་དེ་ཉིད་དུ་ན་དངོས་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་མེད། །དངོས་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་མཚོན་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་དག་དཔྱོད་པར་འགྱུར། ཆ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆ་དང་ལྡན་པར་འཁྲུལ་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་དེ་བདག་ཉིད་ལ་དེ་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཆོས
Chinese
就像它們的差異那樣顯現，但實際上並非如此。如果本質是無分，那又如何顯現為其他形式呢？這個過失並不存在。例如，就像咒語等擾亂時，對於感官來說，泥塊等，即使脫離了它的形狀，就像顯現的那樣，即使不是它的本性，也會顯現為其他形式，如大象等。提到「等」字，就包括瑜伽和結合的力量等。如果說咒語等的力量會使它成為那樣的本性，那也不是，例如，就像沒有被迷惑的眼睛所見，沒有顯現聚集眼幻等眼睛力量的人們，即使與那個地點和時間接近，也不會看到泥塊等具有大象等的本性。因為沒有執著。例如，在遙遠的悲傷中，就像顯現為小或大一樣。例如，在悲傷中，由於地點和時間存在形狀等差別，處於遙遠地方的事物會顯現為小或大一樣。因為那樣的緣故，所以在勝義諦中，這個，可衡量、衡量之果存在，即使不存在，但對於所取和能取的種類來說，如何顯現為所取本身，那就是所量，顯現為能取之相的就是量，親身經歷的就是果，就像隨後顯現的那樣，這樣說的。就像顯現的那樣，但實際上並非如此，這是總結。如果不是那樣，如果認為這個差異是產生的顯現，那麼對於一個事物來說，對於不是具有部分的心的本性來說，是什麼樣的呢？是具有多種本性顯現的，多種本性也是那些，顯現也是那些，對於它存在於何處，這樣連接詞語。在那一個上面，各種形態如何能成為真實呢？不會那樣的。為什麼呢？因為那一個本身會消失。心的本性，那一個的那個一會消失。那
English
Just as they appear different, but in reality, they are not like that. If the essence is without parts, then how can it appear in other forms? This fault does not exist. For example, just as when disturbed by mantras, etc., for the senses, lumps of clay, etc., even if they are separated from their form, just as they appear, even if it is not their nature, they will appear in other forms, such as elephants, etc. By mentioning "etc.," it includes the power of yoga and union, etc. If it is said that the power of mantras, etc., will make it become that nature, that is not so. For example, just as seen by unbewildered eyes, people who have not manifested the power of the eyes of illusion, etc., even if they are close to that place and time, will not see lumps of clay, etc., as having the nature of elephants, etc. Because there is no attachment. For example, in distant sorrow, just as it appears small or large. For example, in sorrow, due to the differences in shape, etc., existing in that place and time, things located far away will appear small or large. Because that is the reason, therefore, in the ultimate truth, this, the measurable, the result of measurement exists, even if it does not exist, but for the types of object and subject, how it appears as the object itself, that is the object to be measured, what appears as the aspect of the subject is the measure, and what is personally experienced is the result, just as it appears subsequently, this is said. Just as it appears, but in reality it is not so, this is the conclusion. If it is not like that, if it is thought that this difference is the appearance of arising, then for one thing, for the nature of mind that is not with parts, what is it like? It is one that has the appearance of various natures, the various natures are also those, and the appearances are also those, to where does it exist, thus connecting the words. On that one, how can the various forms become true? It will not be like that. Why? Because that one itself will disappear. The nature of mind, that one's oneness will disappear. That
Chinese
因此，存在的差别，无论是任何一种显现，都是多种多样的。例如，快乐和痛苦等等。因此，认为这些现象是不存在的。这是《释量论》的注释，第三十二卷。快乐等等，因为在他者身上，他者自身的体验消失了。不应该认为这些现象是存在的。因此，可以说依赖于存在的差别的现象，快乐等等本身就是相互多样的。当承认即使是存在的差别显现，也只是一个心识的时候，如果存在的差别的现象不是多种多样的原因，那么快乐等等的相互多样性 就会改变，不会不改变。如果心识的多种多样的自性和单一的自性会改变，那么，因为没有实际见到，所以是不同的。认为它本身是相同的也是不合理的，因为没有见到具有这种现象的单一自性的原因。如果在没有差异的自性中见到，那么就会变成没有差异。如果那样也是不存在的，那么，从哪里可以显现出具有单一自性的心识呢？它本身就是唯一的。因此，如果见到心识和事物没有差异，那么一定会确定为没有差异。如果见到某些心识没有差异，那么一定会确定为唯一。但事实并非如此，因为会见到自性没有差异。因为无论如何也不能成立一个和多个的定义，因此，用什么方式来分析事物呢？如果它的自性在究竟上就是它本身，那么它就是不存在的。因为在它们之中，没有一个和多个的自性。如果事物显现为一个和多个，那么一个本身和多个本身是不存在的，那么，用什么方式来分析它们呢？即使已经成为无分，难道不是因为误以为有分而显现吗？这也是世间人的错觉产生的，不是没有原因的。那么是什么呢？从见到相似的法性，执着于自身即是自身，例如海市蜃楼等等，对于不是水的自性的事物，
English
Therefore, whatever manifestation of the difference of existence is diverse. For example, happiness and suffering, and so on. Therefore, it is thought that these phenomena do not exist. This is the commentary on the Pramāṇavārttika, the thirty-second volume. Happiness, etc., because in others, the experience of others themselves disappears. It should not be thought that these phenomena exist. Therefore, it can be said that depending on the phenomenon of the difference of existence, happiness, etc., are themselves mutually diverse. When it is admitted that even the manifestation of the difference of existence is only one mind, if the phenomenon of the difference of existence is not the cause of diversity, then the mutual diversity of happiness, etc., will change, it will not not change. If the diverse nature of the mind and the single nature change, then, because there is no actual seeing, it is different. It is also unreasonable to think that it is the same itself, because there is no reason to see the single nature with such a phenomenon. If seen in a non-differentiated nature, then it will become non-differentiated. If that is also non-existent, then from where can the mind with a single nature be manifested? It itself is the only one. Therefore, if the mind and things are seen to be non-different, then it will surely be determined to be non-different. If some minds are seen to be non-different, then it will surely be determined to be the only one. But this is not the case, because the nature will be seen to be non-different. Because the definition of one and many cannot be established in any way, therefore, in what way can things be analyzed? If its nature is ultimately itself, then it is non-existent. Because among them, there is no nature of one and many. If things appear as one and many, then one itself and many themselves are non-existent, then in what way can they be analyzed? Even if it has become indivisible, is it not because it is mistaken for being divisible that it appears? This is also the illusion of worldly people, not without reason. So what is it? From seeing the similar Dharma nature, clinging to oneself as oneself, for example, mirages, etc., for things that are not the nature of water,