English
It is not to experience. If how can one experience the self-nature of wisdom? If one experiences one's own nature in some way, how should one call it? Because only self-nature can truly manifest itself through different agents, actors, etc., from itself, so self-nature is not the manifester. Then what is it? Just as one desires complete manifestation. Just as the manifester is one's own nature. Because it is the nature of manifestation, it is considered the manifester. Therefore, wisdom is the subject with awareness. The lamp is also the same, when manifesting its own nature, the lamp does not rely on other lamps, nor does it truly manifest itself. However, when it arises as the nature of manifestation, it is called the manifester, and similarly, because it is the direct experience of self-manifestation, wisdom is the self-manifester. Because of this, even if wisdom recognizes other things, such as acknowledging blue, etc., the object of feeling and the feeler are unreasonable, they are two different things. Therefore, this wisdom does not have an object of feeling and a feeler. The object of feeling and the essence of feeling are the object of feeling and the thing felt. That is their aspect, or it is the aspect itself. For the wisdom that does not have these, it should be called that. That is, just as seen through illusion. This statement indicates the cause of clinging to other aspects. If what is seen is similar, what is it? It has the nature of distinction. It has the confusion of the grasper and the grasped. Just like the confusion of the grasper and the grasped with different characteristics, combine the words. After making this distinction, the wisdom with the aspect of the object of feeling and the feeler also appears like the aspect of the grasper and the grasped with different characteristics through illusion. Similarly, distinguishing like this, saying this is the grasped, this is the grasper, this is just an artificial distinction, not real. What is this like? Just like different knowledge such as hair. Just like when a person with eye disease sees false illusions such as hair, they will think they see hair etc. due to obvious arrogance, thus producing the setting of the grasper and the grasped. If
Tibetan
ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་གིས་ཀྱང་བློ་དེའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ འདིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དོན་དམ་པར་བློའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་དེ་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གྱི། །མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བརྩད་མི་བྱ། །བློ་གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་འཐད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་ལ་གནས་པ་དོན། དོན་རིག་མེད་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་ལྷག་མར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན། རང་རིག་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བློས་མྱོང་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་པར་གྱུར་ན། གང་གིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཅེས་གཞན་དག་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། སྐྱོན་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཕྱི་རོལ་དོན་དེ་མྱོང་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གསོག་ཉིད་དུ་གཟིགས་པས་གཞན་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་དེ་མྱོང་འགྱུར་བ། །བརྗོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཅིར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་འདྲི་བར་མཛད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བློ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཡུལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བློ་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདིའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བློས་རང་གི་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དེ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་བ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་བློ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པོ། །ཅི་སྟེ་བློའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་
Chinese
那么你的论典中，对于心识的所取和能取的体性是什么呢？对此， 在这里不是要找我的茬。这样实际上心识的所取和能取的体性是显现，因为是不允许的。然而，是依于所见而安立的。何时彼时，对于具有所取能取体性者不应争论。对于任何心识，以所取和能取的体性而恒常存在是不可能的，这样连接词语。何时像这样外境不合理之时，其他一些存在于外境的义，因为义无知，所以自证成为剩余，这样的话，自证本身被认为是果。如果与识相异的自性外境被心识体验，会有什么过失呢？其他人会问，凭什么说自证是果呢？我们没有什么损害，但是事物的状态不是那样的，这样想着，就显示没有任何过失。如果成为有，有过失的话，也不是有。为了显示无，所以认为，外境被体验，这样的说法只是虚构，所以对其他人问，以外境被体验，这样的说法会有什么用呢？当心识没有形象，并且境是其他的时候，因为没有成立关系的差别，所以认为这个是被这个心识体验的，这个说法的意义什么也没有。虽然是那样，你所说的以心识体验自己的自体，那么体验的意义是什么呢？体验的意义不是说生为体验的自性吗？体验义和那样是不合理的，因为体验成为外境是不允许的。体验的形象也是存在于心识上，而不是存在于义上，这样成立。如果心识的形象是不同的，因为没有观待，所以自己体验自己是那样的。
English
So, what is the nature of the apprehended and the apprehender of that mind in your treatise? To this, Here, it is not to find fault with me. In this way, in reality, the nature of the apprehended and the apprehender of the mind is appearance, because it is not allowed. However, it is established based on what is seen. When that time, one should not argue about those who have the nature of apprehended and apprehender. It is impossible for any mind to exist constantly with the nature of apprehended and apprehender, thus connecting the words. When, like this, the external object is not reasonable, then some other meaning existing in the external object, because the meaning is ignorant, so self-awareness becomes the remainder, in that case, self-awareness itself is considered the result. If the nature of the external object, which is different from consciousness, is experienced by the mind, what fault would there be? Others would ask, why do you say that self-awareness is the result? We have no harm, but the state of things is not like that, thinking like this, it shows that there is no fault. If it becomes existent, if there is a fault, then it is not existent either. In order to show non-existence, it is considered that experiencing the external object, such a statement is just a fabrication, so ask others, what is the use of saying that the external object is experienced? When the mind has no image, and the object is something else, because the difference in relationship is not established, it is considered that this is experienced by this mind, this statement has no meaning. Although it is like that, what you said about the mind experiencing its own self, then what is the meaning of experiencing? Isn't the meaning of experiencing said to be born as the nature of experiencing? Experiencing the meaning and that is not reasonable, because experiencing becoming an external object is not allowed. The image of experiencing also exists in the mind, not in the meaning, thus it is established. If the image of the mind is different, because there is no dependence, so experiencing oneself is like that.
Tibetan
ལ་ལྟོས་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་མི་རུང་ངོ༌། །དོན་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བློ་ནི་དེ་རྣམ་ཅན། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡོད། རེ་ཞིག་བློ་དེ་བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འམ་སྟེ། དོན་ལས་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ལས་ཤེས། ནང་ན་གནས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སད་པ་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་དཔྱད་པར་རིགས་པ་ཡིན། །དཔྱོད་པར་བཞེད་པའི་དགོངས་པ་ནི། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་འདོད་པ་ན། འདིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་བདག་ཉིད་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ། གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་གྱིས་དེ་མ་མཐོང་བར་ནང་ཉིད་དམ་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དེ་བས་ན། ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་རྟེན་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བློའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་མི་འཛིན། ཕྱིར་སྔོན་པོར་དམིགས་པར་གཟུང་བར་མ་གྱུར་པ་ནི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཛིན་ན་འཛིན་ཕྱིར། སྔོན་པོར་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་སྔོན་པོར་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཡང་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་དམིགས་པ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་མེད་པར་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ངེས་པ་གཅིག་དམིགས་པ་ལས་ཏེ་ལས་གཞན་པ་དམིགས་པར་རིགས
Chinese
如果是不依赖于其他，那对它来说是不行的。意义也是由各种不同的相的自性而成立体验的。因此，如果问：以安立它的相的意义而转变吗？如果心是具有那些相的，在那个时候，如果认为意义的相是安立体验意义的所依，那么就具有相的差别。具有蓝色等等的相的那个是存在的。暂时来说，那个心是不能否认的。然而，具有相的差别的心，为什么呢？是从意义产生和它相似的吗？还是从其他的了知？是从安住在内心的习气的差别苏醒而产生的吗？这个是应该考察的。思考所希望的意图是：像这样，如果想要具有蓝色等等的相的心，那么，当它体验蓝色等等的相的时候，就是体验了转变成自性的体验。如果不是那样，因为具有相的那个不是具有相的自性，所以就像之前一样，体验的联系是不成立的。如何从所体验的相违背，而转变成蓝色等等的相呢？其他的向外转变是不会成为所缘的。因为具有先入为主的分别念，认为在没有见到那个之前，会转变成内在或者外在的因，所以，变成犹豫是思考的基础，而且从分别念中也没有成立外境的意义，这就是这个意思。如何不是存在，那个是通过称为见等等来显示的。心的蓝色等等的相是转变成自性的自性，但胜义中没有其他的意义。那为什么呢？不执著于和见到的差别分离的。因此，没有成为缘取蓝色的所缘，是因为不执著于蓝色的相的缘故。如果它执著，因为执著的缘故。成为缘取蓝色的自性，也就会成为缘取蓝色，同样，如果蓝色也成为缘取，那么，那个所缘也会成为所缘。因为没有以他体的方式缘取的缘故，这是这个意思。如果在胜义中是多体性，那么就应该从确定一个所缘之外，缘取其他的。
English
If it is independent, then it is not suitable for it. The meaning is also established by experiencing through the power of various different aspects. Therefore, if asked: Does it transform by the meaning of establishing its aspect? If the mind has those aspects, then at that time, if it is considered that the aspect of meaning is the basis for establishing the experience of meaning, then it has the distinction of aspects. That which possesses aspects such as blue exists. For the time being, that mind cannot be denied. However, why is that mind with the distinction of aspects? Does it arise from meaning in a way similar to it? Or is it known from others? Does it arise from the awakening of the distinction of habits residing within? This is what should be examined. The intention of what is desired to be thought about is: Like this, if you want a mind with aspects such as blue, then when it experiences aspects such as blue, it is experiencing the experience that has transformed into its own nature. If it is not like that, because that which has aspects is not the nature of having aspects, so like before, the connection of experience is not established. How does it turn away from the aspect to be experienced and transform into aspects such as blue? Other outward transformations will not become objects of focus. Because of having preconceived notions, thinking that before seeing that, it will transform into an internal or external cause, therefore, becoming hesitant is the basis of thinking, and also from discrimination, the meaning of external objects is not established, that is what this means. How it is not existent, that is shown through what is called seeing and so on. The aspect of the mind's blue and so on is the nature of transforming into its own nature, but in the ultimate sense there is no other meaning. Why is that? It does not grasp what is separated from the distinction of seeing. Therefore, not becoming the object of focusing on blue is because it does not grasp the aspect of blue. If it grasps, because of grasping. The very nature of becoming the object of focusing on blue will also become the object of focusing on blue, similarly, if blue also becomes the object of focusing, then that object of focus will also become the object of focus. Because it does not focus in a different way, that is what this means. If in the ultimate sense it is multiple, then it should focus on something other than determining one object of focus.