Tibetan
། །ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ལ་ཡང་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་པ། གནོད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅུང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འམ། གཞན་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་འམ་ཕན་བཏགས་པ་དག་ནི། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པའམ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཤེས་པ་ཡིས་ཉེར་བྱེད་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ན། ཡིད་རྣམས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་དེ་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་བློའི་ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོ་མེད་པར་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་མེད་བློ་མིན། །དེ་ལྟར་བློ་དེ་མེད་པར་ནི། དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣམས་འབའ་ཞིག་བློའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཉེ་བར་དགོད་པ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྔར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་དང་དབང་པོ་དག་ལས་ཅིག་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཇུག་པར་མི་རུང་སྟེ། གློ་བུར་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སྔར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཆེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་དབང་པོ་རྣམས་དང༌། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ ཡིན་པའི་ལུས་ལས། ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་འདི་ལྟར་རིམ་ཅན་མིན་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུས་ལས་རིམ་ཅན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་གྱི་རིམ་པའམ། ཡུལ་གྱི་རིམ་པ་ལས་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་རིམ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡོད་ན་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་པ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རྟག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅུང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། འབྲས་བུའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང༌། རྒོལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་མིན། ལུས་འདི་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གོ་རི
Chinese
如果说“最后阶段的智慧也有产生的原因”，那么这就是相违遍转的过失。也不是未成立，因为智慧先产生，业已经显现，只要我和我所执着的法存在，那些无害的行持者都存在于后来的产生者中，还有什么后来未成立的呢？如果有人主张感官是依赖于意识的，而意识并不依赖于感官，那么身体和心识是相互随顺的，这种成立的观点会损害推论。如果这样说，那是不对的，因为你不理解我的意思。身体直接对意识产生一些影响，但这不是我所说的依赖。 那么是什么呢？依赖于身体的对境能够提供帮助，或者其他对身体的意识产生损害或帮助的事物，会通过紧随其后的因缘对意识产生损害或帮助。因为意识是能近取的缘故。因为身体的意识能够帮助意识，所以世尊说意识依赖于身体。仅仅如此，意识本身并不依赖于身体。因此，当感官的意识通过对境而改变时，意识可能会改变，但这并不意味着意识依赖于感官。任何依赖于某物而产生的事物，都会直接随顺地对该物产生帮助或损害，例如感官的意识。因此，意识的智慧并不依赖于身体。如果有人认为，没有感官就没有智慧，因此感官必然是智慧的所依，那么，如果感官不存在，智慧也不会存在。同样，如果智慧不存在，感官也不会被看到。感官不仅仅是智慧的原因，智慧也是感官的原因。你所提出的证明依赖关系的方式，即使如此，也已经在先前取受生时成立了，因为它们是相互的原因。如果不是这样，那么智慧和感官中的任何一个都会衰
English
If it is said that "even the wisdom of the final stage has a cause for arising," then this is the fault of contradictory pervasion. It is also not unestablished, because the mind arises first, and the karma has already manifested, as long as the dharmas of self and self-grasping exist, all those who engage without harm exist in the later arising, what later is there that is unestablished? If one asserts that the senses are dependent on consciousness, but consciousness is not dependent on them, then the established view that body and mind are mutually dependent will harm the inference. If you say so, it is not correct, because you do not understand my intention. If the body directly causes some change in the mind, then it is not said to be a basis. What is it then? The objects that depend on the body can provide help, or other things that harm or help the consciousness of the body, will harm or help the consciousness of the mind through the immediately preceding condition. Because consciousness is the proximate cause. Because the consciousness of the body can help the consciousness of the mind, the Blessed One said that the mind depends on the body. Only that much, the consciousness itself does not depend on the body. Therefore, when the consciousness of the senses changes through the object, the mind may change, but that does not mean that the mind depends on the senses. Whatever arises depending on something, directly follows that thing with help or harm, like the consciousness of the senses. Therefore, the wisdom of the mind does not depend on the body. If one thinks that without the senses there is no wisdom, therefore the senses must be the basis of wisdom, then, if the senses do not exist, wisdom will not exist. Similarly, if wisdom does not exist, the senses will not be seen. The senses are not only the cause of wisdom, but wisdom is also the cause of the senses. The way you propose to prove dependence, even so, has already been established in the previous taking of birth, because they are mutual causes. If it is not so, then either wisdom or the senses will decay.
Chinese
不应无缘无故地介入，因为那样会变成突发事件。因此，正如先前是相互原因一样，由于是相互原因的理由，同样地，后来在死亡之后，诸根和识也会变成相互原因。如果从诸根产生识，识又产生诸根，没有缺失，那么就是不间断的。此外，当身体是意念和诸根，以及呼吸出入的所依时，从并非每一刹那都在毁灭的身体中，不可能存在诸根和识等一切。为什么呢？因为这样不是次第性的。正如所说，从身体中不可能产生次第、按顺序产生的果，即意念的识。如果这样，从所依的次第或从境的次第产生具有次第的意念的识，那么，暂时不是从境的次第，因为即使没有境也存在。这样，就会产生不依赖于境的远近的分别识。具有身体和诸根的身体变成更强的近取因，因为不希望其他，也没有见到。如果那样不是次第性的，如果那样存在，那么所有意念的智慧都会同时介入，因此，从非次第性的事物中不可能存在具有次第的知识，因为具有次第的果的自性是由因的次第所产生的。如果不是那样，那么就会变成无因，并且也会变成其他的。如果有人认为常法是按顺序运作的，那么，即使它依赖于某种同时运作的事物，并按顺序变化，那么，即使会按顺序产生果，也不是这个论敌的观点，因为不希望依赖其他事物。没有变化就没有差别。不依赖于这个身体。因此，如何次第
English
It should not be entered into without a cause, because that would become a sudden event. Therefore, just as it was previously a mutual cause, because of the reason of being a mutual cause, similarly, later after death, the senses and consciousness will become mutual causes. If consciousness arises from the senses, and the senses arise from consciousness, without any deficiency, then it is continuous. Furthermore, when the body is the support of the mind and the senses, as well as the outgoing and incoming breaths, it is not possible for all the senses and consciousness, etc., to exist in a body that is not destroyed in every moment. Why? Because it is not sequential in this way. As it is said, it is not possible for the sequential, orderly arising result, the consciousness of the mind, to arise from the body. If that is the case, if the sequential consciousness of the mind arises from the sequence of the support or from the sequence of the object, then, for the time being, it is not from the sequence of the object, because it exists even without an object. In that way, a discriminating consciousness that does not depend on the proximity of the object will arise. The body with the senses becomes a stronger proximate cause, because others are not desired and not seen. If that is not sequential, if it exists in that way, then all the wisdom of the mind will enter simultaneously, therefore, it is not possible for sequential knowledge to exist from non-sequential things, because the nature of the sequential result is produced by the sequence of the cause. If it is not like that, then it will become causeless, and it will also become something else. If someone thinks that the permanent is something that acts sequentially, then, even if it depends on something that acts simultaneously, and acts in a way that changes sequentially, then, even if the result arises sequentially, it is not the view of this opponent, because he does not want to depend on other things. Without change, there is no difference. It does not depend on this body itself. Therefore, how sequential