Tibetan
ས་མཐོང་བ་མིན། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་མེད་པར་ལོང་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལོང་བས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་ངེས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པས་མ་བཟུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དོན་ཆོད་བའམ་བསྐལ་ པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟམ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བས་གཞན་འདིས་འཛིན་ན་ཡང༌། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཡིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །འདི་ལྟར། རང་དོན་རྗེས་འགྲོ་དོན་ལྟོས་ཅན། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི། དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདིའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་བློ་དེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་འདོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་དོན་དེ་རང་གི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་དང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་གཞན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་དང་བྱེད་པའི་དུས་མཚུངས་པ་མེད་པ་དེ་ནི། དེ་དང་བྱེད་དུས་མཚུངས་མེད་ཅན། །རང་ཤེས་དུས་ཅན་རང་གི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་སྐད་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའི་དུས་ནི་རང་ཉིད་ཡོད་པའི་དུས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དུས་མཚུངས་པ་ཅན་འདི་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་དག་ནི་གཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཡིད་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དོན་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་དོན་མེད་པའམ་ཡོད་པ་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྲང༌། དེ་ ལ་རེ་ཞིག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་སྔར་ནུས་མེད་ཕྱིར་དང༌། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ལས་སྔར་མེད་པས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། མེད་པར་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མ་དོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་རྒྱུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པས་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྔར་ཡོད་མིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ཕྱིར་རང་བློ་བཅས་དོན་མིན། །དོན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུས་ཅན་དག །ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེས་གང་ཞིག་གིས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལག་པས་གཟུང་བའི་སྐྱུ་རུ་ར་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཤེས་པས། རྒྱུ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བར་ཤེས། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་པའི་རྣམ་པར་འཇོག་ནུས་པ། །ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་པར་ནུས་པ་སྟེ། རང་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་རྗེས་བྱེད་སྐྱེ་བ་གང༌། རྒྱུ་གང་གི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བ་དེ་རྒྱུ་དེས་བཞག་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གང་ལ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དེ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་འདྲ་
Chinese
不是看到地方。感官的意识本身，在没有感官的盲人那里是不存在的，因此盲人不是看到，正因如此。感官的意识本身，为何被称为理解意义呢？比如，从眼睛等所依赖的基础的差别中，产生的那种自性的差别，将如何进入确定意义呢？这必须毫无疑问地说明。同样，在这里也是为了理解那个意义的感官的意识。虽然可以这样转变，但如果感官的意识没有抓住，而是由意识来理解，那么为何不停止争论或劫数呢？那是那样，因为即使其他东西抓住它，即使这个意识的分别识理解了感官的领域之外的领域，也想要抓住它。想要抓住感官意识的领域的紧接着的意义。就像这样：自义随行，意义相关。感官生的智慧是，那个意识的分别识的相似之处，就是紧接着的因。感官的智慧被认为是紧接着的因的刹那，它自己的意义，就是它自己的领域所跟随的，具有那个因的，那就是紧接着产生的，具有方式的领域，一起作用的因，这就是它的意思。因此，不是抓住其他。如果感官本身是心的感官的意识的自性，对于那个感官的意识，和作用的时间没有同时性，那么，和它作用的时间没有同时性。和自己的目标的意识具有同时性，成为具有同时性的意义，如何能一起作用呢？就像说事物的产生的时间，就是它自己存在的时间，而且也是存在于刹那之间，因此，那个领域的意义，和意识的分别识，具有同时性的这个，不是存在于感官的分别识的时间，因为是停止的缘故。次第产生的事物不是一起作用的，因为不是一起产生的，不具有方式的这个，不是一起作用的，将被如此显示。意识的分别识的领域的意义，感官的意识
English
It is not seeing a place. The sense consciousness itself, in the absence of senses in a blind person, does not exist, therefore a blind person does not see, and so it is. The sense consciousness itself, why is it called understanding meaning? For example, from the difference of the basis relied upon by the eyes and so on, how will that kind of self-nature difference enter into definite meaning? This must be stated without a doubt. Similarly, here too, it is the sense consciousness for the purpose of understanding that meaning. Although it can be transformed in this way, if the sense consciousness does not grasp it, but it is understood by the mind, then why does the argument or kalpa not stop? That is so, because even if something else grasps it, even if this consciousness of the discriminating consciousness understands the field outside the sense realm, it wants to grasp it. It wants to grasp the immediately following meaning of the field of sense consciousness. Like this: self-meaning follows, meaning is related. The wisdom born of the senses is, that the similarity of the discriminating consciousness of the mind is the immediate cause. The moment of sense consciousness is considered the immediate cause, its own meaning, that is, its own field that is followed, having that cause, that is, the immediately arising, having the manner of the field, the cause that acts together, that is its meaning. Therefore, it is not grasping others. If the sense itself is the nature of the sense consciousness of the mind, for that sense consciousness, and the time of action is not simultaneous, then, and the time of its action is not simultaneous. Having simultaneity with the consciousness of one's own object, becoming the meaning of having simultaneity, how can they act together? Just as it is said that the time of the arising of things is the time of its own existence, and it also exists in an instant, therefore, the meaning of that field, and the discriminating consciousness of the mind, this having simultaneity, does not exist at the time of the sense consciousness, because it is stopped. Things that arise in sequence do not act together, because they do not arise together, this not having a manner, is not acting together, it will be shown in this way. The meaning of the field of the discriminating consciousness of the mind, the sense consciousness
Chinese
如果不是一起产生，那么从何处以意识来确定所缘呢？这个过失是不会有的。像这样，感官的识和境是因，所以是先前存在的。从这些之后产生的意识是果。如果不是这样，就不能成为因，因此也不是它的境。这样一来，就会产生这样的分别念：对于这个，无或有成为因吗？其中，暂时说无是不行的，因为无先前没有能力，而且在产生果的时间之前不存在，怎么能产生果呢？因为无是具有不能成立所有果的体性的缘故。有也是不行的。为什么呢？因为之后也不会接近。在产生果的时间，因成立的时候，果也和它一样一起成立，所以不会接近。从果来说，所有的因都必须承认为先前不存在。这样一来，因此，不是具有自性的所缘。如果所缘不是在意识产生的时候才出现的，那么，凭什么不能和感官的识一起产生呢？虽然是这样，如果时间和状态不同，怎么执持呢？如果执持者和它是时间不同的，例如用手拿起的余甘子一样，那么，除了因的差别之外，没有什么可以被执持的。那么是什么呢？以智慧来了解，因本身被理解为可执持的。是怎么样的呢？能够安立识的体性。对于有境的识，能够安立自己的体性，只有产生和自己相似的果的识，才是可以被执持的境，其他的不是，这是它的定义。另外，即使有许多果的因，世间上，随顺因的果的产生是什么样的呢？随顺哪个因的状态而产生，就说那个果是由那个因所安立的，具有那个因的体性。在哪个果上安立了因的体性呢？和自己相似
English
If it is not produced together, then from where does the mind ascertain the object? This fault will not occur. Like this, the consciousness of the senses and the object are the cause, so they exist previously. The consciousness that arises later from these is the result. If it is not like this, it cannot become the cause, and therefore it is not its object. In this way, such a distinction will arise: For this, does non-existence or existence become the cause? Among them, it is not possible to say that non-existence is temporary, because non-existence has no ability before, and it does not exist before the time of producing the result, how can it produce the result? Because non-existence is characterized by the inability to establish all results. Existence is also not possible. Why? Because it will not approach later. At the time of producing the result, when the cause is established, the result is also established together with it, so it will not approach. From the result, all causes must be admitted to be non-existent beforehand without a doubt. In this way, therefore, it is not an object with self-nature. If the object does not appear at the time when consciousness arises, then how can it not be produced together with the consciousness of the senses? Although it is like this, if the time and state are different, how to hold it? If the holder and it are of different times, like the Emblic myrobalan held by the hand, then there is nothing to be held other than the difference of the cause. Then what is it? Understanding with wisdom, the cause itself is understood as holdable. What is it like? Able to establish the nature of consciousness. For the consciousness with an object, able to establish its own nature, only the consciousness that produces the result similar to itself is the object to be held, others are not, this is its definition. In addition, even if there are many causes of the results, in the world, what is the production of the result that follows the cause? Which cause is followed by the state of which cause, it is said that the result is established by that cause, and has the nature of that cause. On which result is the nature of the cause established? Similar to oneself