Tibetan
རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་མཚུངས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ཁྱད་པར་ཡང་སྣང་ངོ༌། །དེ་ཡང་གློ་བུར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དབང་པོའི། །ཚོགས་པ་ཁྱད་མེད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དབང་ པོ་དང་ཡུལ་དག་སོ་སོར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་པ་ན་ཡང་དེ་དག་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཚོགས་པ། དེ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲས་བུའི་དུས་སུ། རང་བཞིན་ཕུལ་བྱུང་མེད་པ་ན། །སྔར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་སྐྱེས་ནའོ། །དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་མེད་འགྱུར། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་དག་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པས་ནུས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་པ་དག་གིས་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ལྡན་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་ངོ༌། །སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྔར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེད་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། དེའི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྒལ་ཅིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཚོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་དག་གིའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག
Chinese
如果不是特殊的因，那么结果也会相同，如果看到相同的结果，那么特殊性也会显现。因为那是突然发生的，不合逻辑。如果存在产生卓越自性的情况，那么就不是不确定的。 《释量论》的注释，第十三卷。 “如何”等是为了消除不确定的疑虑。如果，如何境与根的 集合没有差别是意识的因。如果根和境各自没有差别而在一起，那么它们本身就是色，如果是这样，也会成为意识的因。如果这样，自在天等也会成为因吗？不是这样的。为什么呢？根和境的集合，因为其中也有差别。根等不是作者，从那之外，作为作者的终极的另一个是什么，会成为意识的因。为什么呢？各自各自无能者们，在作为因显现的事物们在结果的时候，如果没有卓越的自性，如果没有产生与先前不是作者的自性不同的卓越性。即使有它们的集合，也会变得无能，产生结果。如果是这样，之后它们也因为没有能力，所以不会从它们产生结果。虽然会这样变化，但是产生卓越性不会产生能力，那是这样的，但是在一起的事物会产生具备，并且从具备产生结果吗？那是不合逻辑的。既然它们不能产生结果，那么也不能产生具备。各自无能者们，即使在一起也是无能的。即使有能力，为什么先前不产生呢？如果因为没有产生它的作用，那么，产生具备的作用为什么不产生呢？对它的原因的抛弃等也同样被驳斥和考察，如果是这样，即使成为集合也会变得无能，所以集合不具备能力。因此，卓越性成立。是境和根的。结合是什么呢？
English
If the cause is not special, then the result will also be the same, and if the same result is seen, then the specialty will also appear. Because that is suddenly happening, which is illogical. If there is a situation where an excellent nature is produced, then it is not uncertain. Commentary on the Compendium on Valid Cognition, Volume Thirteen. "How" and so on are to eliminate the doubts of uncertainty. If, how the collection of objects and faculties without distinction is the cause of consciousness. If the faculties and objects are together without distinction from each other, then they themselves are form, and if so, they will also become the cause of consciousness. If so, will Ishvara and others also become the cause? It is not like that. Why? The collection of faculties and objects, because there are also differences in it. The faculties and so on are not the agent, and from that, what else is the ultimate agent, will become the cause of consciousness. Why? Those who are individually incapable, when the things that are desired to appear as causes, at the time of the result, if there is no excellent nature, if an excellence different from the nature that was not previously the agent is not produced. Even if there is a collection of them, they will become incapable and produce results. If so, then later they will not produce results from them because they have no ability. Although it will change like this, producing excellence does not produce abilities, that is how it is, but will things together produce possession, and will results arise from possession? That is illogical. Since they cannot produce results, then they cannot produce possession either. Those who are individually incapable are also incapable even when they are together. Even if there is ability, why did it not produce it before? If it is because there is no action to produce it, then why does the action of producing possession not produce it? The rejection and examination of its cause, such as abandonment, are also the same, and if so, even if it becomes a collection, it will become incapable, so the collection does not have the ability. Therefore, excellence is established. It is of objects and faculties. What is the combination?
Tibetan
་བྱེད་པ་དང་གང་ཞིག་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནས་དང་སཱ་ལུ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་མི་སྐྱེད་པ་དག་གི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ གནས་སྐབས་དག་དང༌། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སོ་སོར་གང་ནུས་མེད། །འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལའོ། །ཕྱིས་ཚོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་འགྱུར་བའི། །འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དེའི། །དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ཇི་ཙམ་བརྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གནས་སོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཞིག་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་དོགས་པ་བསུབ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན། ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་དེ་འདྲ་བ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིག་ས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །སྦྱོར་བར་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ངེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་རབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྐང་ཞ་ལ་དེའི་
Chinese
做和不做，那本身就是具有不同性质的。例如，大麦的幼苗是作者，不是作者的是大麦和稻谷等。产生和不产生识的根和境的阶段等，是作者和非作者的性质，这被称为相违品。因为什么那样呢？因此，不能各自为力。对于某些果实来说。后来在集合上，功德可能会改变。对于不产生果实的状态，是成为特殊性质的具有作用的特征。对于明显想要的那个果实。那些是原因是自在等。不是没有差别的原因。是与所说相反的特征。提到等等，凡是认为具有多么坚固的自性的因，那些就不是因，为了普遍显示，不是不定。因此，常法本身不是量，即使是非常法，也没有与之相应的存在，就是那样存在。量等，对于什么用什么来成立，不颠倒地努力等，对于这样的论式，消除未成立的怀疑。量是指什么呢？是隐蔽义识，是见到超出根的意义。如果像那样的量，稍微有能成立的，那么，努力之后，有些人也能获得量本身。像这样，量本身成立是不存在的。因为不存在，量本身成立，所以也没有人努力。世尊也努力使量本身的不错乱的成立成为确定，这样的理由是地未成立，国王占卜者等极力宣说，这是前派。论式中，如果有人没有成立什么，那么为了获得那个，就不能努力成立，例如，对于没有获得须弥山之成立的跛足者来说。
English
Doing and not doing, that itself is of a different nature. For example, the sprout of barley is the agent, and what is not the agent is barley and rice, etc. The stages of the senses and objects that produce and do not produce consciousness, etc., are the nature of the agent and the non-agent, which is called the opposite of nature. Why is it like that? Therefore, they cannot act on their own. For some fruits. Later, in the assembly, merits may change. For the state of not producing fruit, it is a characteristic of action that has become a special nature. For that fruit that is obviously desired. Those are the causes, such as independence. It is not a reason without difference. It is a characteristic contrary to what is said. Mentioning etc., whatever is considered to be the cause of such a firm nature, those are not the cause, in order to show universally, it is not uncertain. Therefore, permanence itself is not valid, and even if it is impermanent, there is no corresponding existence, that is how it exists. Measure, etc., for what is established by what, striving without reversing, etc., for such a thesis, eliminate the doubt of non-establishment. What is measure? It is hidden meaning consciousness, seeing the meaning beyond the senses. If there is a slight possibility of establishing such a measure, then after striving, some people can also obtain the measure itself. Like this, the establishment of the measure itself does not exist. Because it does not exist, the measure itself is established, so no one strives. The Blessed One also strived to make the establishment of the measure itself without error certain, such a reason is that the ground is not established, the king diviner, etc., strongly declare, this is the former school. In the thesis, if someone does not establish something, then in order to obtain that, he cannot strive to establish it, for example, for a lame person who has not established the attainment of Mount Sumeru.