Tibetan
་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལའམ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྨྲ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་ཉིད་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཉིས་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞན་ཡོད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་སྟེ། གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་གིས་གཅིག་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བ་རྣམ་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱང་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དོན་གཞན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལོག་པས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ལྡན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་གསུམ་པ་ཡང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེ
Chinese
在将自身等法作为所立宗时，可量自身等法，存在于一切顺品和违品，或者存在于一个方面。同样，如果对该理产生怀疑，也只是不定因。例如，在成立某个想要说话的人不是一切智者，或者具有贪欲等时，就像说话等法一样，是对从违品中退还产生怀疑。像“对于一切智者，没有发现说话”这样的不现见，因为其境就像不显现一样，是怀疑的原因。因此，从不是一切智者中退还，说话等退还，会变成怀疑，因为说话自身和一切智者自身二者没有相违。即使没有见到，但凡是一切智者，就不是说话者，这样的退还不成立，因为会产生怀疑。事物的相违有两种：在没有缺少因的情况下产生，如果存在另一者则不存在，因此是相违，比如冷热的触觉。仅仅是互相排斥而存在的自性，比如存在和不存在。这两种相违在说话自身和一切智者自身上都不可能存在，因为存在不相违，所以即使见到也不会理解为不存在。贪欲等和词句等，因为没有成立为因和果的事物，所以其他意义不是因，词句等退还不是，因此，像这样，词句等退还，是不定因，因为它具有怀疑。两种理颠倒成立是相违。哪两种呢？存在于顺品，不存在于违品。所作性和刚刚产生性，就像在成立常法时，是相违的似因一样，因为这两者在顺品中不存在，在违品中存在，所以是颠倒成立，而且这两者是为了颠倒成立所要成立的法，所以是相违的。因为损害所许，所以第三种相违也是这样吗？例如
English
When establishing self and other dharmas as the probandum, the measurable self and other dharmas exist in all concordant and discordant classes, or exist in one aspect. Similarly, if doubt arises about that very reason, it is only an inconclusive reason. For example, when establishing that someone who wants to speak is not omniscient, or possesses desire and so on, like the dharma of speaking and so on, it is doubting the exclusion from the discordant class. Such non-apprehension as "for the omniscient, speaking is not apprehended," because its object is like non-appearance, is the cause of doubt. Therefore, the exclusion from not being omniscient, the exclusion of speaking and so on, becomes doubt, because there is no contradiction between speaking itself and omniscience itself. Even if not seen, the exclusion that whoever is omniscient is not a speaker is not established, because doubt arises. The contradiction of things is of two kinds: arising without lacking causes, if the other exists, it does not exist, therefore it is contradictory, like the touch of cold and heat. Merely the nature of existing by mutually excluding each other, like existence and non-existence. These two kinds of contradiction are not possible in speaking itself and omniscience itself, because there is no contradiction, so even if seen, it is not understood as non-existence. Desire and so on, and words and so on, because they are not established as cause and effect things, therefore other meanings are not causes, the exclusion of words and so on is not, therefore, like this, the exclusion of words and so on is an inconclusive reason, because it has doubt. The reversed establishment of two reasons is contradictory. Which two? Existing in the concordant class and not existing in the discordant class. Being made and being newly produced, like when establishing permanence, it is like a contradictory pseudo-reason, because these two do not exist in the concordant class and exist in the discordant class, so it is reversed establishment, and these two are for reversing the dharma to be established, so they are contradictory. Because it harms what is accepted, is the third contradiction also like that? For example,
Tibetan
ར་ན་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་ཤེ་ན། འདི་གཉིས་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པར་ བསྒྲུབས་པས་འདི་གཉིས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་སྨྲས་པ་གཉིས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཚུལ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་མ་གྲུབ་ལ། ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་ལྡོག་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལས་གང་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་མེད་དེ། བདག་གནས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་ཡང་ངེས་པ་མེད་དེ། བདག་དང་བཅས་པའམ་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །བདག་གཅིག་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་ཚུལ་རེ་རེ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ལ་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་
Chinese
例如，眼睛等之所以能利益他人，是因为它们是组合而成的事物，就像床垫和坐垫等的组成部分一样。这是因为有人认为非组合的事物才能利益他人，这与颠倒的论证相矛盾。为什么没有提到这一点呢？因为这包含在前两个之中。因为以错误的方式证明了要证明的事物，所以它与前两者没有区别。在“意欲”和“陈述”这二者之间，就所要证明的事物本身而言，没有任何区别。两种方式中，一种没有成立，而对另一种的怀疑也不确定。例如，因为能说话，所以没有贪欲，或者说是全知者。对于这个例子，反驳没有成立，而随同成立则令人怀疑。因为全知者和没有贪欲是需要长期修持才能达到的。因此，人们怀疑他是否有语言等。如果对方式本身产生怀疑，那就是不确定。例如，因为具有生命等，所以活着的身体是有我的。在有我和无我之中，没有其他的聚合体会让生命等存在，因为有我的存在和对有我的区分已经包含了所有情况。也不能确定生命等存在于这两者中的哪一个，因为在证明有我或无我时，生命等并没有成立。因此，与活着的身体相关的生命等，并没有从有我和无我中完全反驳，因此它与两者没有分离。因为在一个“我”上也没有成立，所以没有随同成立。有我和无我的随同和反驳两者都不确定，因为随同和反驳的本质就是相互排斥。如果确定没有一个，那么就无疑地存在另一个。因此，对随同和反驳两者都怀疑，就是不确定，因为要证明的事物和另一个都不确定。这样，在上述三种方式中，每一种方式在两种情况下都没有成立，或者令人怀疑，视情况而定。
English
For example, the reason why eyes and so on benefit others is that they are composite things, just like the components of mattresses and cushions. This is because some people believe that non-composite things can benefit others, which contradicts the reversed argument. Why wasn't this mentioned? Because it is included in the first two. Because the thing to be proven is proven in the wrong way, it is no different from the first two. Between "intention" and "statement," there is no difference in terms of the thing to be proven itself. Of the two modes, one is not established, and the doubt about the other is also uncertain. For example, because one can speak, one is free from desire, or one is omniscient. In this example, the negation is not established, and the concomitance is doubtful. Because omniscience and freedom from desire require long-term practice to achieve. Therefore, people doubt whether he has language, etc. If there is doubt about the mode itself, then it is uncertain. For example, because it possesses life and so on, the living body is with self. Among with self and without self, there is no other aggregate in which life and so on can exist, because the existence of self and the distinction of with self have included all situations. It is also not certain in which of these two life and so on exist, because in proving with self or without self, life and so on are not established. Therefore, life and so on related to the living body are not completely refuted from all with self and without self, so it is not separated from the two. Because it is not established on one self either, there is no concomitance with it. The concomitance and negation of with self and without self are both uncertain, because the nature of concomitance and negation is only mutually exclusive. If it is certain that one does not exist, then the other undoubtedly exists. Therefore, doubting both concomitance and negation is uncertain, because the thing to be proven and the other are uncertain. Thus, in the above three modes, each mode is not established in two cases, or is doubtful, as appropriate.