Tibetan
།དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། དེར་འདོད་ནའོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་མ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡང་ཆེད་དུ་ཉམས་པར་བྱེད་ན་གདོད་ཉེས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའང་སུས་ཤེ་ན། བདག་གམ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་གམ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་རུང་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉམས་ན་རྩ་བའོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཉམས་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་ཉེས་པར་སྟོན་པའོ། །སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཞིག་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཉེས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན། ཉམས་པ་སྙེད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་པའི་གྲངས་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ཉེས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་སྙེད་དུ་ཉེས་པའང་དེ་སྙེང་དུ་འགྱུར་ན་སྡོང་པོ་གཅིག་ལ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྙེད་པ་ཉེས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྡོང་པོ་ནིའོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་སྡོང་པོ་བཅད་ན་གཅིག་བཅད་པའི་ཉེས་པར་ཟད་ཀྱི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཕལ་པ་ཆེར་མི་བརྩི་འོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཉེས་བྱས་ཞེས་པ་ནི་གཅོད་པར་ཤོམ་པའང་ཉེས་བྱས་སུ་སྟོན་པའོ། །སྦྱོར་བ་དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་ གཅོད་ན་ཉེས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན། འདིར་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་ན་སྲུན་པ་རེ་རེས་དབྱེ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ན་ཡང་སྟ་གམ་ལ་སོགས་པ་བསྣུན་པ་རེ་རེ་ཉེས་བྱས་རེ་རེར་འགྱུར་བར་སྟོན་པའོ། །སྐྱེ་ཡང་ཕྱུང་མཐའོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱུང་སྟེ་གུད་དུ་བསྐྱེད་ན། མི་སྐམ་ཞིང་སྐྱེར་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱུང་བའི་ཚེ་ཉམས་པའི་མཐར་འགྱུར་བར་སྟོན་པའོ། །ཉ་ལྕིབས་དང་ཆུ་ལྡུམ་ཆུ་ལས་འཕགས་ན་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་འདི་དག་ཆུའི་ནང་ནས་བཏོན་ན་སྐྱེར་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་བཏོན་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚི་གུ་མ་བཅོམ་པར་མིད་ན་ཕྱེད་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཤིང་ཐོག་གི་ཚི་གུ་གུད་དུ་རིལ་མིད་བྱས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཕྱེད་དུ་བྱས་པར་སྟོན་པའོ། །ཇི་སྟེ་འདི་བཅད་ན་ལེགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་བཅུག་པའི་འོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་སྐད་ཟེར་ན་ཡང་གཅོད་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱེད་ཡིན་པས་ན་ཉེས་བྱས་སུ་སྟོན་པའོ། །འཕྲུལ་གྱིས་ན་ཕྱེད་པ་མ་ཡིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཅད་པ་ཉེས་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །ས་བོན་ས་བོན་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཞེས་པས་ས་བོན་ལྔ་ནོར་ཏེ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཡང་ས་བོན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་རངས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཤུན་སྐམ་དང་སླང་མཆེད་པའི་འདབ་མ་དང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཕྱེད་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མིང་གིས་སྨོས་པ་འདི་དག་ལྟ་བུ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཕྱེད་ཉམས་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་རང་བཞིན་གྱི་རྩ་བ་ལས་མ་གྱུར་ན་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་མིང་གིས་སྨོས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་ཆ་བའི་རྐྱེན་ལྟར་མ་གྱུར་ཏེ་རང་བཞིན་ནི་སྔོན་གྱི་སོ་ན་འདུག་པ་ཉེས་པར་བྱས་ན་ནི་ཕྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའང་སྟོན་པའོ། །ས་བོན་དུ་བཏབ་པ་རྩ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ས་བོན་ནི་ཕྱེད་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ས་བོན་དུ་བཏབ་པ་ལ་རྩ་བ་མ་ཟུག་པ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཕྱེད་སྐྱེས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པར་སྟོན་པའོ། །ཕ་བ་དགོ་དགོ་དང་ཤ་མོ་དང་ཤ་བལ་དང་བྱ་མ་བུམ་དང་གོས་ལ་སོགས་པའི་རླབས་ནི་འཁྲུང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་དག་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཡང་ཕྱེད་ཉམས་པར་སྟོན་པའོ། །ཁུ་ཚན་འབོ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲངས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱག་དར་དེ་དག་གིར་བསམས་ན་ཉེས་མེད་ཅེས་པ་ནི་བཅད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འདི་དག་བྱ་བའི་ཞར་ལ་སྣད་ཅིང་ཉམས་པ་ཉེས་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །རྩྭ་ལ་སོགས་པ་བཅིངས་ཏེ་འཕོངས་ལ་མི་འཆོར་བ་ལྟ་ན་བཅད་ཅེས་པ་ནི་ཀུན་འཇོམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་བརྟོད་ཅིང་བཅིངས་ལ་འགྲོལ་བ་གཞན་མེད་དེ་མི་ཐར་ན་ཆོད་ཅིག་པའོ། །དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་དེ་ལྟར་བཅིངས་ན་ཀུན་གྱིས་བཅད་དམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དུ་མ་ན་གཅིག་གིས་སོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་བཅིངས་ན་གཅིག་གིས་ཆོད་ལ་གཞན་ཁྲོལ་ཅིག་པའོ། །ས་བོན་དུ་མི་རུང་བ་ཉེས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པ་ཀ་གོ་ན་དང་ལྒང་སྲུངས་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་བྱས་ཀྱང་ཉེས་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །རུང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེས་རེག་པ་དང་ཚོན་དང་སེན་མོ་དང་ནེ་ཙོས་འཚོས་བ་དང་རྙེས་པ་དང་བྱུང་བ་དང་གྲུབ་པ་དང་གཤེགས་པ་དང་གཏུབས་པ་རྣམས་རུང་བའོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་དག་ལྟར་བྱས་ན་རུང་བར་ཆུད་པའོ། །བརྟགས་པ་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བའི་དྲོད་ཀྱིས་མི་བཟུང་ཞེས་པ་ནི་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་སྟོན་པའོ། །འདིར་བླངས་པ་ཡང་མེའི་གོ་ཞེས་པ་ནི་བླངས་པས་ཕོག་པ་ཡང་མེས་བརྟགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །འབྲས་བུ་མེས་རུང་བར་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་སྤྱི་བརྩན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་གྲངས་སུའོ་ཞེས་པ་ནི་དགུན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉག་མ་རེ་རེ་ནས་བརྟགས་ན་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་བརྟགས་པས་ཆོག་པར་སྟོན་པའོ། །བསྡུས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བརྟགས་པ་དེའང་ས་ཕྱོགས་སམ་ཁ་འགའ་ནས་བརྟགས་པས་མི་ཆོག་གི་ཁ་དུ་མ་ནས་རུང་བར་གྱིས
Chinese
那么，以什么样的想法来做呢？那就是“在那里想要”的意思。如果像以前一样做，但特意使其损坏，那么最初就会变成罪过。那么，是谁呢？那就是“自己或他人”的意思，无论是自己还是他人都可以。在什么时候会变成什么样的罪过呢？那就是“损坏是根本”的意思，即显示在使其损坏的时候会变成罪过。如果用一个行为使许多东西损坏，那么罪过只有一个吗？那就是“有多少损坏”的意思，即显示会根据损坏的数量变成罪过。如果损坏多少，罪过也变成那么多，那么一棵树有很多树枝和叶子，砍掉它会变成罪过吗？那就是“是树”的意思，即砍树的话，只有一个砍树的罪过，而树枝等等的罪过大多不计算。行为是“已作罪”，即显示准备砍也算是“已作罪”。如果用多个行为砍一个东西，那么罪过只有一个吗？这里，如果东西没有差别，那就是“用每一次击打来区分”的意思，即显示即使东西是一个，但用斧头等工具每击打一次，就变成一次“已作罪”。“生长也拔除尽头”，意思是拔出来单独生长，如果不干枯，即使是已经长成的也拔掉，那么显示会变成损坏的尽头。鱼篓和水草从水中露出，也是同样，即显示如果把这些从水中取出，即使是已经长成的也取出，那么会变成罪过。如果不破坏果核就吞下，那就是“做一半”的意思，即显示即使单独吞下水果的果核，也会被算作一半的罪过。如果说“砍掉这个就好了”，那就是“放入的哦”的意思，即显示即使说了这样的话，也是放入砍伐的一半，因此算是“已作罪”。如果是用幻术，那就不是一半，即显示用神通砍掉没有罪过。种子误认为是其他种子，那就是“同样”的意思，即显示即使五种种子弄错而损坏，但因为是相似的种子，所以罪过可以抵消。干树皮和新生的树叶、花朵盛开和果实成熟等，被称为“一半损坏”，即显示如果损坏了像这些被提到的东西，那么显示会变成一半损坏。ེ་དག་自性之根本若未轉變則非，意指上述以名所稱之物，若未轉為損害之緣，自性乃先前之處，若加以損害，則顯示非轉為一半。已播種子，未生根之種子乃半生者，意指已播種子，若未紮根，加以損害，則顯示已損害半生者。ཕ་བ་དགོ་དགོ་與蘑菇、肉絨、鳥糞、布匹等之浪潮，乃各別產生之一半，意指損害此等，亦顯示損害一半。榨取油料等物，以及壇城與拂塵，若作此想則無罪，意指並非為了斷除與損害，而是顯示此等在行事之餘，稍有觸及與損害，亦無罪過。若視草等綑綁後不從臀部掉落為已斷，意指於摧毀一切之根本等物上，繫縛與綑綁，若無其他解脫之法，若無法脫困，則斷之。若眾多比丘如是繫縛，是否由眾人斷之？若有多數，則由一人為之，意指若繫縛多數，則由一人斷之，而其他人解脫之。不宜作為種子者，不應加以損害，意指未成熟之果實，如蔓菁與葫蘆等物，即使加以損害，亦顯示無罪過。應如何作為適宜？謂以火觸及、染色、指甲、以茜草染色、腐爛、產生、完成、逝去、砍伐等，乃適宜者，意指若如是作為，則可視為適宜。觀察，不宜作為種子者，不以熱力取用，意指對於不宜作為種子者，不觀察至觸及之程度，顯示僅觸及即可。於此取用亦為火之作用，意指取用時之觸及，亦顯示如同以火觀察。果實應以火處理者，乃總集之共同尊重，意指於冬季等時，若逐一觀察每根細枝，則有所阻礙，故顯示以整體觀察即可。於總集之一方，則非能成辦，意指即使是整體觀察，亦不可僅從某地或數處觀察，應從多處使其適宜。
English
So, with what kind of thought is it done? It means "wanting there." If it is done as before, but intentionally damaged, then it will initially become a transgression. Then, who is it? It means "self or other," whether it is self or other. At what time will it become what kind of transgression? It means "damage is the root," that is, it shows that it becomes a transgression when it is damaged. If many things are damaged by one action, is there only one transgression? It means "how much is damaged," that is, it shows that it becomes a transgression according to the number of damages. If the damage is as much as it is, and the transgression also becomes that much, then if a tree has many branches and leaves, is it a transgression to cut it down? It means "it is a tree," that is, if you cut down a tree, there is only the transgression of cutting down one tree, and the transgressions of branches, etc., are mostly not counted. The action is "committed transgression," that is, it shows that preparing to cut is also considered a "committed transgression." If one thing is cut with multiple actions, is there only one transgression? Here, if the thing is not different, it means "distinguish with each strike," that is, it shows that even if the thing is one, each strike with an axe or other tool becomes a "committed transgression." "Growing also uprooting the end," means that if it is uprooted and grows separately, if it does not dry up, even if it is already grown, it is uprooted, then it shows that it will become the end of damage. Fish traps and aquatic plants protruding from the water are the same, that is, it shows that if these are taken out of the water, even if they are already grown, they are taken out, then it will become a transgression. If you swallow the seed without breaking it, it means "do half," that is, it shows that even if you swallow the fruit seed separately, it will be counted as half a transgression. If you say "it would be good to cut this off," it means "the one that is put in, oh," that is, it shows that even if you say such a thing, it is half of putting in the cutting, so it is considered a "committed transgression." If it is by illusion, then it is not half, that is, it shows that cutting with supernatural power is without transgression. Mistaking a seed for another seed, that is "the same," that is, it shows that even if five kinds of seeds are mistaken and damaged, but because they are similar seeds, the transgression can be offset. Dry bark and newly grown leaves, blooming flowers, and ripening fruits are called "half damaged," that is, it shows that if things like these that are mentioned are damaged, then it shows that it will become half damaged.
English
If the very nature of purification does not transform from its root, then it is not, meaning that the things mentioned above by name do not become like the cause of harm, and the nature remains in its original state. If it is harmed, it shows that it does not turn into half. Sowing seeds, seeds that have not sprouted roots are half-sprouted, meaning that if the seeds are sown and the roots are not embedded, harming them shows that the half-sprouted ones are harmed. The waves of phawa dogo, mushrooms, meat floss, bird droppings, cloths, etc., are half of different births, meaning that harming these also shows that half is harmed. Drawing oil and other things, as well as mandalas and dusters, if you think of them as such, there is no fault, meaning that it is not for the sake of cutting and harming, but it shows that there is no fault in touching and harming them in the course of doing these things. If you see that the grass and other things are tied and do not fall from the buttocks, it is cut, meaning that there is no other way to tie and untie the roots of all destroyers and other things. If you cannot escape, then cut it. If many monks are tied in this way, will everyone cut it? If there are many, then one will do it, meaning that if many are tied, one will cut it and the others will untie it. It is not appropriate to harm what is not suitable for seeds, meaning that even if unripe fruits such as turnips and gourds are harmed, it shows that there is no fault. What should be done to make it suitable? Touching with fire, dyeing, nails, dyeing with madder, rotting, producing, completing, passing away, and cutting are suitable, meaning that if you do it like this, it can be considered suitable. Examination, what is not suitable for seeds is not taken with heat, meaning that for what is not suitable for seeds, it is not examined to the point of touching, but it shows that it is enough to just touch it. Taking it here is also the function of fire, meaning that the touching when taking it is also shown to be like examining with fire. What should be made suitable for fruits with fire is the common respect of the collection, meaning that if each twig is examined one by one in winter and other times, it will be hindered, so it shows that it is enough to examine it as a whole. It is not possible to accomplish it in one part of the collection, meaning that even if it is examined as a whole, it is not enough to examine it only from one place or a few places, but it should be made suitable from many places.