Tibetan
ན་དུ་ན་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་སྤང་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང༌། རིགས་ངན་གྱི་ཁྱིམ་དང༌། ཆང་འཚོང་བ་དང་རོལ་མོ་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་དང༌། སྨད་འཚོང་གི་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ནས། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལམ་ལ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་ཡང༌། དགེ་སྡིག་གི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ལམ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་ན་དྲི་མ་དང༌། སྐྱོན་མེད་པར་སྦྱངས་པས་དྲང་པོའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ཡིན་པས་ན། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་ལུང་དང་མཐུན་པར་སྤྱད་པས་ན། གང་ཟག་བརྒྱད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཚེའི་ཉན་ཐོས་ནི། ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཤློ་ཀ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྤྱོད་དོ། །ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་གྱུར་ནས་ནི་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་པོ་སྨོས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྟེ། གོང་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་འོག་ཏུ་འདིའོ་ཞེས་བསྡུས་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཽ་ཏམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཐུབ་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་ནས་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐུབ་པའོ། །གཽ་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །ལྷའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལྷ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རིགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཆེན་པོ་བརྗེད་པའི་ཚེ། རྒྱལ་བུད་དོན་གྲུབ་པ་བཙས་ནས་རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷ་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་དང༌། ལྷ་དེ་མགོ་ཚལ་པ་བདུན་དུ་གས་པས། དེ་བས་ཀྱང་འཕགས་པར་གྱུར་པས་ན་ལྷའི་ལྷ་ཞེས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་མཚན་དུ་གསོལ། མི་འདུལ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་དུས་ངན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་གདུལ་བས་ན་མི་གདུལ་གདུལ་བའོ། ། ཡང་ན་མི་གདུལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་མཛེས་དགའ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པ་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་དང༌། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའ་བ་ཡང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞག་པས་ན་མི་འདུལ་བའོ། །ཡང
Chinese
那（ན་）是指显示舍弃五种不应涉足的身体行为场所。那五种是什么呢？不应涉足于国王的宫殿、恶劣种姓的家、卖酒人和乐师的家以及妓女的家。精勤修习这三种业道后，就能获得仙人所说的道路。所谓“道路”是一种比喻，就像人们在道路上行走一样，身语意三门之道也是善恶之事物运行和行进的场所，因此与道路相似。如果精勤修习这三者，就能清净无垢，无过失地修习，因此称为正直之道。通过它所获得的，就是如来之教，因此，如果按照圣道的八支，与经文相符地修行，就能获得八种圣者的果位。因此，释迦牟尼佛在世时，他的声闻弟子们，在十二年间，都用这些偈颂来调伏，从而获得解脱并修行。到了十三年，才制定了学习戒律的处所。提到过去七佛，是总结性的词语，是将前面所说的话总结为“这就是”并在下面正确地阐述。释迦牟尼佛，乔达摩（གཽ་ཏམ།），这是从在家人的角度赞颂。所谓“能仁（ཐུབ་པ་）”是指身语意三门不生过失的能仁。所谓“乔达摩（གཽ་ཏམ།）”是从功德的类别方面赞颂。所谓“天中之天”是指有世间的天和解脱的天两种，其中，释迦牟尼佛在忘记种姓的世间大神之时，王子悉达多诞生后，王子悉达多向那位天神顶礼，那位天神头裂为七瓣，因此，比他更殊胜，所以称释迦牟尼佛为“天中之天”。难调伏者，是指释迦牟尼佛降临世间之时，正值恶世，众生非常难以调伏，因此调伏这样的人，所以是调伏难调伏者。
English
Na (ན་) indicates showing the abandonment of five places of conduct that are not suitable for the body. What are these five? One should not frequent the royal palace, the house of a low caste, the house of a wine seller or musician, and the house of a prostitute. By diligently training in these three paths of action, one will attain the path spoken of by the sages. The term "path" is an analogy. Just as people walk and travel on a path, so too on the path of body, speech, and mind, virtuous and non-virtuous things move and travel, thus resembling a path. By diligently training in these three, one becomes free from defilements and trains without faults, thus it is called the straight path. What is attained through it is the teaching of the Tathagata, therefore, by practicing the eight limbs of the Noble Path in accordance with the scriptures, one will attain the fruits of the eight persons. Therefore, when the Buddha Shakyamuni was alive, his Shravaka disciples were disciplined and liberated by these verses for twelve years, and they practiced accordingly. After thirteen years, places for studying the Vinaya were established. Mentioning the seven Buddhas of the past is a concluding statement, summarizing what was said earlier as "this is it" and then correctly explaining it below. Shakyamuni Buddha, Gautama (གཽ་ཏམ།), this is praise from the perspective of a householder. The term "Thubpa (ཐུབ་པ་, Sage)" refers to the one who is able to prevent faults from arising from the three doors of body, speech, and mind. The term "Gautama (གཽ་ཏམ།)" is praise from the aspect of the categories of qualities. The term "God of Gods" refers to the fact that there are two types of gods: worldly gods and liberated gods. When Shakyamuni Buddha forgot the great worldly god of his lineage, Prince Siddhartha was born, and Prince Siddhartha prostrated to that god, and that god's head split into seven pieces. Therefore, he became even more superior, so Shakyamuni Buddha was named "God of Gods." The untamable refers to the fact that when Shakyamuni Buddha descended into the world, it was a degenerate age, and beings were very difficult to tame. Therefore, taming such beings means taming the untamable.
Tibetan
་རྙོག་པ་ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་དང་ལྟ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང༌། བསྐལ་པ་དང༌། ཚེའི་རྙོག་པའོ། །རྙོག་པ་ལྔའི་ཚེ་མི་འདུལ་བས་ན་མི་འདུལ་བའོ་ཞེའོ། །ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་མན་ཆད་ཚངས་པ་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གདུལ་བ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གོང་ན་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །མགོན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་སྐྱོབ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པར་སྤྱད་ཅིང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་ཐར་པར་འདྲེན་པས་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་མང་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ལྟ་བུ་གཞན་ལ་མེད་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བདུན་པོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང༌། སྐབས་འདིར་ཁ་ཅིག་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བདུན་པོར་ཟས་ཀྱིས་ཕྱིས་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། ཕྱིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་མདོ་སྡེ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་བསྐལ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། མེ་དང་རླུང་དང༌། ཆུའི་བསྐལ་པའོ། །དེ་ལ་ཆུའི་བསྐལ་པ་བདོ་ཞིང་འགྱུར་བའི་ཚེ། འོད་གསལ་ལྷའི་རིས་སུ་འདི་ལྟ་བུའི་ལྟས་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་པད་མོ་རྫིང་ལས་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྫིང་ཆེན་པོ་ལས་པད་མ་སྟོད་རྩ་བདུན་བྱུང་ནས། ལྷ་དག་ན་རེ་ཨེ་མའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང་རྩ་བདུན་འབྱུང་བའི་ལྟས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་འདས་ཟིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞུགས་པའི་བར་དུའོ། །སྟོད་རྩ་བདུན་ལས་བདུན་གཤེགས་ཟིན་པས་ལྟག་པ་སྟོང་གདོད་གཤེགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མར་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བཞེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་མི་ལྡོག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་ ན་དཔའ་བོའོ། །ཡང་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པས་ན་དཔའ་བོ་ཞེའོ། །བདུན་པོ་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བར་དུ་སྔར་བྱུང་བ་རྣ
Chinese
五浊是指众生浊、见浊、烦恼浊、劫浊和命浊。五浊之时无法调伏，故名不调伏。调御是指将三界众生从烦恼中引导至殊胜之道。无上是指并非像声闻缘觉乃至梵天、帝释天所调伏的小范围，而是范围广大且至高无上，故名无上。世间怙主救护之最，世间是指近取五蕴。怙主是指成为一切众生的怙主，即指如来。救护是指从恶行和堕入恶趣中救护，并引导至解脱，故名救护。最是指救护者虽多，但没有像佛陀的救护一样，因此，佛陀的救护是最殊胜的。提到七佛时，有些人在此处产生疑惑，认为七佛之后是否还会出现佛，为了说明之后还会出现佛陀，其依据出自《贤劫经》，其中提到有三种劫：火劫、风劫和水劫。当水劫兴盛变化时，在光明天界出现这样的征兆：如来将出现在世间，莲花从池塘中生长出来。当时，大池塘中生出七朵千瓣莲花，天人们说：奇哉！这是将出现千七百位如来的征兆。从这些莲花中，七位佛陀已经示现涅槃，从毗婆尸佛到释迦牟尼佛。七朵千瓣莲花中，七位已经示现涅槃，其余千朵也将示现涅槃，最后一位将是名为金刚手持的如来，他将利益众生。勇士是指对于利益众生的事业不厌倦不退缩，并且能够摧毁烦恼和魔的敌人，因此称为勇士。或者说，由于在无数劫中利益众生，所以称为勇士。七位是指从毗婆尸佛到释迦牟尼佛之间先前出现的诸位
English
The five degenerations are the degeneration of beings, views, afflictions, the eon, and life. Because they cannot be subdued during the time of the five degenerations, they are called unsubduable. Taming refers to guiding beings of the three realms from afflictions to the supreme path. Unsurpassed means that it is not like the small scope of taming by hearers and solitary realizers, or even Brahma and Indra, but is vast and supreme, hence it is called unsurpassed. "World Protector, Supreme Savior." World refers to the five aggregates of appropriation. Protector refers to the Tathagata, who has become the protector of all beings. Saving refers to saving from evil deeds and falling into evil destinies, and leading to liberation, hence it is called saving. Supreme means that although there are many saviors, there is none like the saving of the Buddha. Therefore, the saving of the Buddha is shown to be supreme. When the seven Buddhas are mentioned, some people here become doubtful, wondering whether Buddhas will appear after the seven Buddhas. To explain that Buddhas will appear later, the basis comes from the Sutra of the Good Aeon, which mentions that there are three eons: the fire eon, the wind eon, and the water eon. When the water eon flourishes and changes, such signs appear in the clear light realm: Tathagatas will appear in the world, and lotuses will grow from ponds. At that time, seven thousand-petaled lotuses grew from a large pond, and the gods said: "How wonderful! This is a sign that seven thousand Tathagatas will appear." From these lotuses, seven Buddhas have already passed away, from Vipashyin Buddha to Shakyamuni Buddha. Among the seven thousand-petaled lotuses, seven have already passed away, and the remaining thousand will also pass away. The last one will be the Tathagata named Vajrapani, who will benefit beings. Hero means not being tired or retreating from the work of benefiting beings, and being able to destroy the enemies of afflictions and demons, therefore called a hero. Or, because they have benefited beings for countless eons, they are called heroes. The seven refer to the Buddhas who appeared earlier, from Vipashyin Buddha to Shakyamuni Buddha.