Tibetan
་དང༌། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྐྱེ་བའི་དབང་གིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་མ་ཐོབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་མི་སྐྱེའོ། །འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཐོས་སོགས་ལས་བྱུང་བློ་རྣམས་ནི། །མིང་དང་གཉིས་ཀ་དོན་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་གནས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་པས་ཐོབ་ཅིང་ལྡན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཐོབ་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཁ་མར་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། ཉེ་བར་བསྡོགས་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ན་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྔོགས་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ན་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ། །བསྟན་བཅོས་གང་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མིང་དང༌། ཚིག་དང༌། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། ཚིག་གམ་མིང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་ཡང་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྨོས་དའི་རྗེས་བསྙགས་པ་ལས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཕུང་པོ་གཉིས་བའམ། ཕུང་པོ་གཅིག་པ་ཞེས་དེ་ལ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བས་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་དེ་བརྡར་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་མངོན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཞོ་དང་ག་གོན་ནི་མངོན་ག་པའོ། །ལྟེང་ཀའི་ཆུ་ལ་རྐང་ནད་དོ་ཞེས་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ ལ་རིམས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་དང༌། ཕལ་བའོ། །ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཅི་རིགས
Chinese
，以及从禅定中产生的。这被称为有漏。为了区分无漏，特别指出“有漏”是因为只有从禅定中产生的才是两种。对于一切来说，这不是一个区别。在此，从听闻等产生的智慧的顺序是由于产生的力量。如果未获得这些智慧的差别，则不会产生无漏。这些的特征是：从听闻等产生的智慧是，具有名称和两者（意义）作为对象。这将要解释。所谓“生处获得”是指由生而获得并具有，而不是由努力产生的。就像在上面，于欲界中出生时，获得烦恼和近烦恼一样。明确地指出“伴随”也适用于从听闻等产生的事物。那么，如同生得的伴随是四蕴的自性一样，从听闻中产生和从思惟中产生的也是如此。从禅定中产生的是五蕴，因为在近分定、禅定和殊胜禅定中存在禅定的戒律。在近分定和无色界中，则是四蕴。论典，即进入智慧等，也是名称、词语和文字集合的自性，因此是非相应的行蕴的自性，并且因为是词语的自性，所以是声音的自性。正如所说：“词语或名称，它们都包含在色和行中。”另一些人说，这里也提到了眷属，从随后的推论来看，论典也是二蕴或一蕴。因此，它也转向了那个方向，所以被称为阿毗达磨。因此，这清楚地表明了它是假名安立。阿毗达磨的因是阿毗达磨，例如酸奶和芥末是明显的芥末。就像说水肿的水是腿病一样，将疾病的因称为疾病。声音的用法有两种：主要的和次要的。成为集合的是成为原因，随其应分。
English
, and those arising from meditation. These are called contaminated. In order to distinguish the uncontaminated, the term 'contaminated' is specifically used because only those arising from meditation are of two kinds. This is not a distinction for all. Here, the order of wisdoms arising from hearing and so forth is due to the power of arising. If these distinctions of wisdom are not obtained, the uncontaminated will not arise. The characteristics of these are: the wisdoms arising from hearing and so forth are those that have both name and meaning as their objects. This will be explained. The term 'birth-place obtained' means that which is obtained and possessed by birth, and not that which arises from effort. Just as above, upon being born in the desire realm, one obtains afflictions and near afflictions. The explicit statement 'accompanied by' also applies to those arising from hearing and so forth. Thus, just as the birth-obtained accompanied by is the nature of the four aggregates, so too are those arising from hearing and those arising from contemplation. Those arising from meditation are the five aggregates, because in the proximity, dhyana, and special dhyana there is the discipline of dhyana. In the proximity and the formless realms, they are the four aggregates. The treatises, such as those that enter into wisdom, are also the nature of the collection of names, words, and letters, and therefore are the nature of non-associated compositional factors, and because they are the nature of words, they are the nature of sound. As it is said: 'Words or names, they are all included in form and compositional factors.' Others say that here also the retinue is mentioned, and from the subsequent inference, the treatises are also two aggregates or one aggregate. Therefore, it also turns in that direction, so it is called Abhidharma. Therefore, this clearly shows that it is a mere designation. The cause of Abhidharma is Abhidharma, just as yogurt and mustard are obvious mustard. Just as saying that dropsy water is a leg disease, the cause of a disease is called a disease. There are two usages of sounds: primary and secondary. That which becomes a collection is that which becomes a cause, as appropriate.
Tibetan
་པར་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་འདོན་པར་མི་ནུས་པས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཆོས་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསྟན་བཅོས་ཀྱང་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ནི་ཕལ་ཆེར་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདུལ་བ་ནི་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་མངོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཕས་དེ་ཁོན་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་ཕྱེ་སྟེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚིག་སྟེ། མིང་འགོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་སོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དམ་པའི་སྒྲ་ནི་མཆོག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དགེ་བ་ དང་དག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་དང༌། ལམ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དོན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་
Chinese
应当通过直接和间接的方式来理解。如果不能以没有生而获得的智慧来表达进入智慧等词语的形式，那么通过直接和间接的方式，会变成无漏智慧的集合，就像认为生而获得是法一样。因为论著也能清楚地表达意义，所以通过直接或间接的方式，会变成从听闻等产生的智慧的集合，所以称为法。如果是这样，那么经部等一切如来所说的形式，都变成了无漏智慧的集合，难道不就成了法吗？虽然是这样，但是经部大多是趋向于调伏者的想法，律藏是通过发生来区分的，而法仅仅是趋向于法的特征，因此仅仅因此而得名法。因此，不会变成其他。在确定的词语中，叫做等，是确定分开并决定的词语，是说明命名理由的结尾词。因为执持自己的特征，所以是法。如果过于极端怎么办？因为希望，所以没有过失。按照我们的观点，一切都因为执持自己的特征，所以不会超出法的自性。因此，这叫做胜义谛等。胜的词语是殊胜的同义词。义的词语是所知的同义词。法的词语是事物的同义词。胜义谛是指殊胜产生的所知的事物。又是什么呢？因此，说了涅槃，或者的词语是分别的意思。涅槃因为善良和清净，所以是一切有为法和无为法中最殊胜的。另一种方式是，胜是出世间的智慧。它的意义是胜义。痛苦、集、道也是它的意义，因此说了涅槃。或者，义的词语是
English
It should be understood through direct and indirect means. If one cannot express the form of words such as entering into wisdom without the wisdom gained from birth, then through direct and indirect means, it will become a collection of uncontaminated wisdom, just as one considers that which is gained from birth to be Dharma. Because treatises also clarify the meaning, they become a collection of wisdom arising from hearing, etc., through direct or indirect means, and are therefore called Dharma. If that is the case, then wouldn't all the forms of the Tathagata's speech, such as the Sutras, become Dharma itself, since they are a collection of uncontaminated wisdom? Although that is the case, the Sutras mostly tend towards the thoughts of those to be tamed, the Vinaya is distinguished by its occurrence, and the Abhidharma solely tends towards the characteristics of Dharma, hence it is named Abhidharma only for that reason. Therefore, it will not become something else. In definitive terms, 'na' and so on are words that are definitely separated and determined, and are concluding words that explain the reason for naming. Because it holds its own characteristics, it is Dharma. If it becomes too extreme, what should be done? Because of desire, there is no fault. According to our view, everything does not transcend the nature of Dharma because it holds its own characteristics. Therefore, this is called the ultimate Dharma and so on. The word 'supreme' is a synonym for excellence. The word 'meaning' is a synonym for knowable. The word 'Dharma' is a synonym for object. The ultimate Dharma means the object of knowledge that has arisen supremely. What is it again? Therefore, Nirvana is mentioned, and the word 'or' means distinction. Nirvana is the most excellent of all conditioned and unconditioned Dharmas because of its goodness and purity. In another way, 'supreme' is the wisdom that transcends the world. Its meaning is ultimate. Suffering, origin, and path are also its meaning, therefore Nirvana is mentioned. Alternatively, the word 'meaning' is