Tibetan
སུངས་པ་ལ། བྱེད་པ་པོ་མཚུངས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་དུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྲུས་བྱས་ནས་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཞན་ལ་བལྟས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང༌། བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སློབ་མ་འཆོས་པས་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་དབང་གིས་ལམ་གོལ་བར་རྒྱུ་བའི་སློབ་མ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་འཇོག་པའོ། །འཆོས་པས་ན་བསྟན་བཅོས་སམ། འདིས་འཆོས་པས་ན་བསྟན་བཅོས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་འཆོས་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང༌། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་བཅོས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་སྨོས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛོད་སྨོས་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྡུས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་མཛོད་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པའམ། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཡིན་པས་ཆོས་མངོན་བ་མཛོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་ཤེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་རྒྱས་པ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བྱ་བ་དུ་མས་སེམས་གཡེང་བ་དང་བློ་ཞན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་དང༌། གང་གི་དོན་དུ་བསྟོད་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ངོ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་མངོན་མཛོད་ཅེས་སྨྲས་པ་ན་ཚིག་བསྡུ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་དམ་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་དོ། །ཆོས་མངོན་པ་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡན་ལག་གི་དོན་དམིགས་ཀྱིས་དགར་ན་ཚིག་བསྡུ་བའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཞེས་འབྱུང་བས་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་
Chinese
颂词中，以作者相同的两个行为，来确立先前时期的行为，例如洗浴后进食。因此，观察其他行为后，说了“做什么”这样的话。导师也说：“应善说论著”。因为调伏弟子是论著，由于贪欲等烦恼以及近烦恼普遍运行的力量，使弟子在歧途上行走，将其安置在与论著相符的道路上。因为调伏是论著，或者因为此调伏是论著。另一方面，调伏烦恼之声，从恶趣和轮回中救护是论著，如所说：调伏所有烦恼怨敌，从恶趣轮回中救护者，为了调伏救护的功德是论著，这二者在其他宗派中没有。什么是论著呢？意思是叫什么名字。因此，说了“法句藏”。说“法句”是为了使论著特殊化。说“藏”是为了了解法句的集合本质。此藏是法句，或者法句的藏是法句藏。为什么造此论呢？为了汇集广大的法句。如果这样，就能接纳被众多事务分散心思和智慧低下的人。其中，赞颂谁，如何赞颂，为了谁而赞颂，这个偈颂说明了这些。说了“法句藏”就变成了词语集合的支分，因此就变成了两个承诺：法句是藏。为了特别区分法句，说了“什么是法句”这样的话。如果特别区分支分的意思，就能轻易理解词语集合的意思。“法句智慧无垢随行具”，其中，说智慧是因为它是主要的。因为法句是五蕴，所以仅仅智慧不是法句。所谓“善于辨别法”，就是诸法
English
In the verses, two actions by the same author are used to establish the action of the previous time, such as taking a bath and then eating. Therefore, after observing other actions, the words "what to do" are spoken. The teacher also said, "The treatise should be well explained." Because disciplining disciples is a treatise, due to the power of pervasive running of afflictions such as desire and near afflictions, disciples who walk on the wrong path are placed on the path that is in accordance with the treatise. Because disciplining is a treatise, or because this disciplining is a treatise. On the other hand, disciplining the sound of afflictions, saving from evil destinies and samsara is a treatise, as it is said: Disciplining all afflictive enemies, whoever saves from evil destinies and samsara, for the sake of the merit of disciplining and saving is a treatise, these two are not found in other schools. What is a treatise? It means what is its name. Therefore, it is said, "Dharma Collection." Saying "Dharma" is to make the treatise special. Saying "Collection" is to understand the collective essence of Dharma. This collection is Dharma, or the collection of Dharma is the Dharma Collection. Why was this treatise composed? In order to collect the extensive Dharma. If so, those who are distracted by many affairs and those with low intelligence will be accepted. Among them, who is praised, how is praised, and for whom is praised, this verse explains these. Saying "Dharma Collection" becomes a branch of the collection of words, therefore it becomes two promises: Dharma is the collection. In order to specifically distinguish Dharma, the words "What is Dharma" are spoken. If the meaning of the branch is specifically distinguished, the meaning of the collection of words can be easily understood. "Dharma wisdom is immaculate and accompanied by followers," among them, saying wisdom is because it is the main one. Because Dharma is the five aggregates, wisdom alone is not Dharma. The so-called "skillful in distinguishing Dharma" means all dharmas.
Tibetan
རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་ཟག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ཅི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་ མེད་པ་ཁོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཅི་ཞེ་ན། རྗེས་འབྲང་བཅས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་ཏེ། དུས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་དང༌། དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། སེམས་དང༌། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ །དེ་ལ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ནི་གང་གིས་གང་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡང་དག་པའི་དག་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཆོ་བས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན། བྱ་བ་དང༌། མཐོང་བ་དང༌། དམིགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དག་བས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཆོས་མངོན་པར་བརྗོད་ཀྱི། སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་ཞེས་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་ལ་འཕེལ་བ་བསྒྲུབས་པས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་པའོ། །དོན་དམ་པ་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་བརྡར་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡར་བཏགས་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང༌། བསམས་པ
Chinese
区分开来，即是了悟自相和共相。所谓“无垢”，是为了去除有漏，因为想要表达胜义谛。因为垢染是漏的别名，所以说“无漏”，即是说，对于此，贪欲等诸漏不会普遍增长，所以是无漏。又问：难道只有无垢的智慧才是阿毗达磨吗？答：不是。那么是什么呢？是具有随行。随行是智慧的眷属，即时间和果等，以及以善性而随行于智慧的色和受等心所，以及心，以及它们的获得和生等。其中，对于无能胜和禅定，以及依于殊胜禅定的智慧，以何者如何宣说彼者是真实的清净，以及业边和以食所摄的非显色也有随行。如是，则将无漏的五蕴显示为阿毗达磨。依于三无色之阿毗达磨是四蕴。如果说，因为心是所有心所的所依，所以心本身是主要的，因此，彼无垢且具有随行之心即是阿毗达磨，这是否足够呢？因为具有对于行为、见和对境现观的能力，所以心和其它心所比起来是主要的，因此唯有智慧和随行才称为阿毗达磨，而不是心，因此，善说无漏智慧之根和随行是胜义谛的阿毗达磨。暂时，此是具有胜义谛之必要者，因为是具有寂灭之必要者，如是胜义谛之体性，如同成办于自利之增长，胜义谛即是胜义谛者。以“胜义谛者”来特别区分，可知也有世俗谛。所谓“世俗谛者”，即是假立和周遍施设之义。所谓“何者”，即是听闻和思惟。
English
Having distinguished, it is to realize the self-characteristic and the common characteristic. The so-called "immaculate" is to eliminate the contaminated, because it is intended to express the ultimate truth. Because defilements are synonyms for outflows, it is said to be "without outflows," that is, for this, desires and other outflows will not universally increase, so it is without outflows. Again, is it only the immaculate wisdom that is Abhidharma? Answer: No. Then what is it? It is with the retinue. The retinue is the retinue of wisdom, that is, time and fruit, etc., and the form and feeling, etc., that arise from the mind that follows wisdom with goodness, and the mind, and their attainment and birth, etc. Among them, for the invincible and meditation, and the wisdom based on special meditation, how does one truthfully say that it is pure, and the karmic edge and the non-manifest form included in food also have retinue. Thus, the five aggregates without outflows will be shown as Abhidharma. The Abhidharma based on the three formless ones is the four aggregates. If it is said that because the mind is the basis of all mental factors, the mind itself is the main thing, therefore, that immaculate mind with retinue is Abhidharma, is that enough? Because it has the ability to manifest actions, seeing, and objects, the mind and other mental factors are more important than others, therefore, only wisdom and retinue are called Abhidharma, not the mind, therefore, it is well said that the root of immaculate wisdom and retinue is the Abhidharma of the ultimate truth. For the time being, this is something that has the necessity of ultimate truth, because it has the necessity of nirvana, so the nature of ultimate truth, like accomplishing the increase of self-interest, ultimate truth is the ultimate truth. By specially distinguishing it as "the ultimate truth," it can be known that there is also conventional truth. The so-called "conventional truth" means imputation and pervasive designation. The so-called "what" means hearing and thinking.