Tibetan
མས་སོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་གང་དག་དོན་གྱིས་གོ་བས་བསྩལ་བ་དེ་དག་ཅི་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་རེ་ཞིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཉོན་མོངས་ཕྲ་རྒྱས་བཅས་རྣམ་གཉིས། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་རྒྱས་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཟག་པ་དག་ཁོ་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྤངས་ཟིན་པའི་ཟག་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྤངས་པ་དག་གིས་ནི་ཐ་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཟག་ པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དཔེས་སྟོན་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། །འདི་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཡང་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་གང་གིས་ནང་དུ་བརླན་པར་བྱ་ཅི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འམ་འོན་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ཟག་པ་སྤངས་ཟིན་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། གང་དག་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན
Chinese
或者被认为是“玛索”等，或者被认为是既非有漏也非无漏的那些。因此，那些通过意义理解而被阐述的，难道仅仅是无漏吗？或者是有漏，同时也是无漏的吗？或者是两者都不是呢？会产生这样的疑惑。也有可能分别认为既是有漏，同时也是无漏。如何理解呢？暂时按照分别说者的观点，因为有“烦恼微细与增长二者，非烦恼者增长”的说法，所以眼等以及外面的色等，那些不是烦恼性的，是增长之漏，因此是有漏的，但不是不增长的。不增长的，是已经断除的漏，因此不是有漏的。没有断除的，甚至是存在于他人相续中的，也仅仅是有漏的，他们这样说。按照譬喻者的观点，阿罗汉相续中存在的眼等以及外面的色等，因为不是漏的所依，所以也是无漏的。那些不是漏的对治，所以也是有漏的。因此，眼等被认为是既是有漏，也是无漏的，从而产生疑惑。为了遣除那个疑惑，说了“无漏道之谛，与三种无为”。这些是无差别地仅仅是无漏的。不像前面所说的那样，既非有漏也非无漏，因为不是，所以再次说明。然而，分别说者们认为，阿罗汉的眼等应该以哪种方式归入哪一方呢？是归入有漏的一方，还是归入无漏的一方呢？他们说，归入有漏的一方。那些已经断除了漏的人，如何安立为有漏呢？对于那些漏增长、已经增长和将要增长的，就称为有漏。
English
Or it is thought to be called "Mas-so," or those that are neither with outflows nor without outflows. Therefore, those that are explained by understanding through meaning, are they only without outflows? Or are they with outflows, and also without outflows? Or are they neither? Such doubts arise. There is also the possibility of distinguishing that they are both with outflows and without outflows. How is it understood? For the time being, according to the view of the distinctionists, because there is the saying, "Afflictions subtle and increasing, two kinds, non-afflictions increase," therefore, the eye and so on, and external forms and so on, those that are not afflictive, are increasing outflows, therefore they are with outflows, but not without increasing. Those that do not increase, are the outflows that have been abandoned, therefore they are not with outflows. Those that have not been abandoned, even those that exist in the continuum of others, are only with outflows, they say. According to the view of the exemplifiers, the eye and so on, and external forms and so on, that exist in the continuum of an Arhat, because they are not the basis of outflows, therefore they are also without outflows. Those are not the antidote to outflows, therefore they are also with outflows. Therefore, the eye and so on are considered to be both with outflows and without outflows, thus causing doubt. In order to dispel that doubt, it is said, "The truth of the path without outflows, and the three unconditioned." These are undifferentiatedly only without outflows. Not like what was said before, neither with outflows nor without outflows, because it is not, so it is explained again. However, the distinctionists think, in what way should the eye and so on of an Arhat be included in which side? Should it be included in the side with outflows, or in the side without outflows? They say, it is included in the side with outflows. How do those who have already abandoned outflows establish it as with outflows? Those for whom outflows increase, have increased, and will increase, are called with outflows.
Tibetan
་དུས་གསུམ་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་བ་སྣང་སྟེ། གང་ཞིག་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་པོའོ་ཞེས་བྱས་ནས་གང་གིས་དགའ་བར་བྱས་པ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་གང་ཞིག་དགའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཟག་པ་སྤངས་ཟིན་པ་དེ་དག་གིས་བག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཟག་པ་མ་སྤངས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ནི་ཐ་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམས། །ཞེས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ནམ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་ལྷག་མ་གཅིག་ཡོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ལྷག་མ་གཅིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྷག་མ་གཅིག་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདི་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ཏེ་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བའོ། །རྣམ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི་འདི་ཙམ་ཡིན་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འདུས་མ་བྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པར་སྨྲ་བར་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །བྱེ་བྲག་པ་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་བརྗོད་དེ་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དང་འདྲི་བ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བའམ་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་གོ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིའི་ནང་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྣང་བས་ནམ་མཁའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །བྱེད་པ་པོར་བསྒྲུབ་པའམ་ལས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་ཞིག་གཞན་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པའམ་གཞན་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མ
Chinese
即使想表达过去、现在、未来三时之义，也显现出使用现在时的词语组合。例如，说“凡是使众生喜悦的，就是国王”，这是认为凡是已经使之喜悦、正在使之喜悦、以及将要使之喜悦的，都是国王。因此，才那样解释。或者，即使那些已经断尽烦恼的人不再具有烦恼，但对于无数尚未断尽烦恼的人来说，甚至对于存在于他人相续中的烦恼来说，仍然是具有烦恼的。 “有漏无漏法。”仅仅通过简略地显示，难道不会导致存在第三种蕴的过失吗？回答是：是的，确实如此。因为存在一种剩余的可能性。即：有漏的、无漏的、以及既是有漏又是无漏的，被称为“有漏无漏”，这样就会出现一种剩余。对于本质不相同的事物，也认为存在一种剩余。另一些人说，这仅仅是通过意义来理解的，为了明确起见，才详细地说明。什么是三种无为法呢？之所以这样问，是因为它不为人所知。这是提问。提到三种，是为了确定只能是这三种。有些人说，无为法仅仅是涅槃一种。例如，住地子部就是这样。分别论者则说无为法有很多种，例如极微等等，为了驳斥他们的宗义，所以才确定只能是这三种。什么是二种呢？这是询问通过各自的分析而产生的止息和非通过各自的分析而产生的止息。之所以不问虚空，是因为虚空在世间广为人知。其中，对于“虚空的无遮蔽性”中的“其中”，是指特定的区分，或者只是一个语气词。如果从词源上解释，因为能够开显，所以是虚空。另一些人说，因为事物在其中非常显现，所以是虚空。无遮蔽性就是没有遮蔽。这是从能作者的角度来证明，或者从所作的角度来证明。也就是说，凡是不遮蔽其他事物，或者不被其他事物所遮蔽的法，就是虚
English
Even if one wishes to express the meaning of the three times—past, present, and future—the combination of words in the present tense appears. For example, saying, "Those who make beings happy are kings," it is understood that those who have made happy, are making happy, and will make happy are all kings. Therefore, it is explained in that way. Alternatively, even if those who have already abandoned defilements no longer possess them, for the countless who have not abandoned defilements, even those present in the minds of others, are indeed with defilements. "Defiled and undefiled dharmas." Does not merely showing this briefly lead to the fault of implying a third aggregate? The answer is: Yes, it does. Because there is a possibility of a remainder. That is, those with defilements, those without defilements, and those who are both with and without defilements are called "defiled and undefiled," thus a remainder appears. Even for things with different essences, a remainder is considered to exist. Others say that this is only understood through meaning, and it is explained in detail for the sake of clarity. What are the three unconditioned dharmas? The reason for asking this is that it is not well-known. This is a question. Mentioning three is to ensure that only these three are considered. Some say that the unconditioned is only nirvana. For example, the Sthavira Nikāya. The Vaibhāṣikas speak of many unconditioned things, such as atoms, etc., and to refute their tenets, it is specified that only these three are considered. What are the two? This is asking about cessation through discrimination and cessation not through discrimination. The reason for not asking about space is that space is widely known in the world. Among them, in "the unobstructiveness of space," "among them" refers to a specific distinction or is just a particle. If explained etymologically, it is space because it reveals. Others say that it is space because things appear very clearly within it. Unobstructiveness means without obstruction. This is proven from the perspective of the agent or from the perspective of the object. That is, any dharma that does not obstruct other things or is not obstructed by other things is spa