Tibetan
ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་རིགས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ། གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་བཟློག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང༌། རྩེ་མོར་སྐྱེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་བཟློག་ནས་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངན་སོང་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོའོ་ཞེས་གྲག་གོ །རིགས་དེ་ཉིད་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་གསུམ་ཡང༌། བཟློག་ནས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུམ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་ལྡོག་ནས་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པར་འགྱུར་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པར། །བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་དང༌། གསལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་བ་ཁོ་ན་ལ་ཁ་རྟེན་ཏེ་སྟན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་སྡུག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་དག་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེའི་རིགས་རྣམས་ནི་བཟློག་པར་དགག་པ་མེད་དོ། །ཅི་ཚེ་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་བྱས་ཏེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་ཀྱི་ངེས་པར་དེའི་སྔོན་དུ་ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཐམས་ཅད་པས་ཤིན་ཏུ། མྱུར་བའི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ས་བོན་འདེབས་པ་དང༌། འབྲུ་སྐྱེ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་གཅིག་ལ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་ མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་ནི་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་དུ་དག་ཅིག་ཅེ་ན། ལས་གསུམ་མོ། །གཙོ་བོར་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཟས་འགའ་ཙམ་བྱིན་ནས་སམ་བསླབ་པ་འགའ་ཙམ་ཡང་མནོས་ནས་ཐར་པ་འདོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང༌། མི་ཡི་ནང་ནས་འཕེན་པར་བྱེད། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ན་དང༌། གླིང་གསུམ་ནས་འཕེན་གྱི་གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞར་ལས་འོངས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་བ་བཤད་པར་བརྩམས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་བར་རྣམས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྷག་མ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་མཆོག་ལས། །ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། འདོད་སྡུག་བསྔལ་ལ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེར་ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེར་འཇུག་པ་ནི་མངོན་ པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །མ་འོངས་པ་དེའི་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་དང་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། དགྲ་བོའི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་ནས་དེ་ལ་འཚོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གཉི་གས་བཟློག་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལྷག་ལ་རྗེས་བཟོད་ཤེས། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལྟར། བདེན་པ་གསུམ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདོད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་ཞིང༌། དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །འདོད་པ་ ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །འགོག་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །ལམ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་འདི། །སེམས་བཅུ་དྲུག་གོ །དེ་ལྟར་ན་རིམ་པ་འདིས་ན་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སེམས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །སྡེ་བ་གཞན་གང་དག་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ལྟར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་དམིགས་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ
Chinese
与决定性分相应的有三种。其中，二学种姓如果转变，则会成佛。暖位和顶位，如果从声闻种姓转变，也会成佛，但这在获得世间忍位时是不可能的。为什么呢？因为要断除恶趣。菩萨们为了利益他人，受他人影响也会堕入恶趣。因为这种种姓是不可逆转的，所以是不可能的。其他三种也应加上“转变后成为”的说法。与决定性分相应的三种，如果从声闻种姓转变，就会变成不同于佛的独觉。独觉的种姓是无法转变的。例如：导师和犀牛都能成佛，一切都依赖于一个禅定之边。导师是佛，像犀牛一样的则是独觉。这两者都依靠不动的禅定和清晰的第四禅，只在一个座垫上，从与决定性分相应开始，直到菩提之间都在修习。菩提是了知断尽和不生的智慧，这将在下文阐述。其他人说，从不净观开始，直到菩提之间。那些认为有不同于犀牛的独觉的人，他们的种姓是可以转变的，没有遮止。如果只是在最初进行修习，就能生起与决定性分相应的部分吗？不是这样的，必须在此之前生起解脱分。一切都非常迅速，通过三有而解脱。就像播种、谷物生长和果实成熟一样，一生中生起与解脱分相应的善根。在第二生中，生起与决定性分相应的部分。在第三生中，生起圣道。这种法性是次第进入、完全成熟和获得解脱的。与解脱分相应的部分，也被说是从听闻和思惟中产生的。
English
Those that correspond to the decisive factors are of three types. Among them, if the two learning lineages transform, they will become Buddhas. The warm and peak positions, if transformed from the Hearer lineage, will also become Buddhas, but this is impossible when obtaining worldly forbearance. Why? Because it is to eliminate the evil realms. Bodhisattvas, in order to benefit others, are also said to go to the evil realms due to the influence of others. Because this lineage is irreversible, it is impossible. The other three should also be added with the statement "after transformation, they become." The three that correspond to the decisive factors, if transformed from the Hearer lineage, will become different from the Buddha, which is the term Solitary Realizer. The lineage of Solitary Realizers cannot be transformed. For example: the teacher and the rhinoceros can attain enlightenment, all relying on one edge of meditation. The teacher is the Buddha, and those like the rhinoceros are Solitary Realizers. Both of these rely on the immovable samadhi and the clear fourth dhyana, only on one cushion, starting from those corresponding to the decisive factors, and cultivating until enlightenment. Enlightenment is the wisdom of knowing exhaustion and non-arising, which will be explained below. Others say, starting from the contemplation of impurity, until enlightenment. Those who think that there are Solitary Realizers other than the rhinoceros, their lineages can be transformed, there is no prohibition. If only the first practice is done, can the parts corresponding to the decisive factors be generated? It is not like that, it is necessary to generate the liberation part before that. Everything is very fast, liberated through the three existences. Just like sowing seeds, growing grains, and ripening fruits, in one lifetime, the roots of virtue corresponding to the liberation part are generated. In the second life, the parts corresponding to the decisive factors are generated. In the third life, the noble path is generated. This Dharma nature is gradually entered, fully matured, and becomes liberated. The part corresponding to the liberation part is also said to be produced from hearing and thinking.
Chinese
不是从禅定中产生的。如果问有多少种业，有三种业。主要是意业。因为被那个愿力所摄持，所以身语的业也与解脱的部分相符。有些人仅仅布施少许食物，或者仅仅接受少许戒律，通过生起希求解脱的力量，也会变成与解脱部分相符的牵引。而且，是从人之中牵引，仅仅是从人们之中，从三大洲牵引，不是从其他地方牵引，因为以各自的方式具备智慧和不退转。与解脱部分相符的顺带产生的已经说完了。开始宣说现观次第，其中的世间法之顶已经宣说完毕。剩余的将要讲述，因此，从世间法的法顶，产生无漏的法忍。说了这个，在世间法的法顶之后，产生无漏的知法忍。目标是什么呢？欲界的苦。它的目标是欲界中所经历的痛苦，那就是对痛苦的知法忍。为了知道它是无漏的，通过同类因进行区分，因为知法，所以忍是知法忍，就像花和果实的树一样。那本身叫做决定进入，因为真实地决定进入。真实本身经中说是涅槃。在那里决定是决定，即成为一体。在那里进入是现前行，如果那产生，就叫做圣者。未来能遣除异生性。未来的作用是承认那本身，而不是其他，就像灯和生一样。其他人说，通过世间法的法顶来遣除。不是的，因为那是它的法。因为与那相违，所以没有过失，就像骑在敌人的肩膀上攻击他一样。其他人说，两种遣除，因为无间道和解脱道与法相符。从那之后，如果那本身是法，那么，对痛苦的知法
English
It does not arise from meditation. If asked how many types of karma there are, there are three types of karma. Primarily, it is the karma of the mind. Because it is completely held by that aspiration, the karma of body and speech also accord with the aspect of liberation. Some, by giving just a little food or by receiving just a few precepts, generate the power of desiring liberation, and thus it becomes a pulling force that accords with the aspect of liberation. Moreover, it pulls from among humans, only from among humans, and from the three continents, not from elsewhere, because they possess wisdom and non-regression in various ways. Having arisen incidentally in accordance with the aspect of liberation has been explained. Having begun to explain the order of manifest realization, up to the peak of worldly dharma has been explained. What remains will be spoken, therefore, "From the peak of worldly dharma, arises the forbearance of dharma, without outflows." This is stated, and following the peak of worldly dharma, the forbearance of knowing dharma, without outflows, arises. What is the object? The suffering of desire. Its object is the suffering experienced in the realm of desire, and that is called the forbearance of knowing dharma with respect to suffering. In order to know that it is without outflows, it is distinguished by a similar cause. Because of knowing dharma, forbearance is the forbearance of knowing dharma, like a tree with flowers and fruits. That itself is called definitely entering, because it definitely enters into reality. Reality itself is explained in the sutras as nirvana. Being definite there is definiteness, that is, becoming one. Entering there is manifest going, and if that arises, it is called a noble being. The future reverses the state of an ordinary being. The function of the future is to affirm that itself, and not another, like a lamp and birth. Others say that it is reversed by the peaks of worldly dharma. It is not, because that is its dharma. Because it is contrary to that, there is no fault, like riding on the shoulders of an enemy and attacking him. Others say that two reverse it, because the path of non-interruption and the path of liberation are in accordance with dharma. From then on, if that itself is dharma, then, knowing dharma with respect to suffering.
Chinese
如果认为在欲界忍的结尾生起，那么仅仅在欲界苦上才能生起法智，这称为于苦生起法智。应当了知，在一切情况下都是无漏的状态。如若认为在欲界苦上生起法智忍和法智，同样，于剩余的苦生起类忍智。在苦上生起法智的结尾，于色界和无色界欲界的苦上，生起缘于总相的类智忍，这称为于苦生起类智忍。之后生起类智，这称为于苦生起类智。最初即是由于了知法的真如，所以是法智。由于从它的因中产生，所以缘于上界的苦等是类智，同样是为了证悟。如若于苦谛生起忍和智这四者，于其余三谛也是如此。在苦上生起类智的结尾，认为于欲界的集生起法智忍，之后于集生起法智，同样以结尾生起的次第，于剩余的集生起类智忍，于集生起类智。认为 在欲界苦的灭上生起法智忍，于灭生起法智。于剩余的灭生起类智忍，于灭生起类智。认为在欲界苦的对治道上生起法智忍，于道生起法智。于剩余的道生起类智忍，于道生起类智，这样证悟真谛，是十六心。这样，按照这个次第，证悟真谛就是十六心。其他哪些部派说证悟真谛是一个，应当按照他们的想法去做，无有差别就称为证悟。那是三种，称为见所作。见道的证悟是无漏的智慧。