Tibetan
་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱེ་བྲག་དོན་དང་གཙོ་པོའི་ཕྱིར། །ཆོས་མང་བ་དང་མཆོག་བསྡུས་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །གཅིག་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་དག་གིས་ནི་གང་མིག་ལ་སོགས་པར་ནི་མིང་མ་བཏགས་ལ་གཟུགས་ནི་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་འདིའི་མིང་གཞན་མ་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་རེག་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང༌། བསྟན་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་འདི་ནའོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནའོ་ཞེས་བརྟག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཤད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་སྤྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་དེར་བསྡུས་ཏེ་གཞན་དག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའི་རིག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤའི་དང་ལྷའི་དང་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་མིག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་དག་ལས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་དམིགས་ན། ཅི་དེ་རྣམས་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སམ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དེ་དེ་ལ་རེ་ཞིག །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་དེ་དག །ཚིག་གམ་མིང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ།། གང་དག་གི་ལྟར་ན་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་
Chinese
如果（十二处）的自性是这样，那么为什么说一个是法处呢？答：因为有差别义和主要义，因为摄集众多法和殊胜法，所以说一个是色处，一个是法处。什么是差别义呢？就是要了知，无论如何，从安立为所缘和能缘的角度来说，这十个是各自的处，而不是总的处。对于眼等作了差别的事物，凡是没有命名为眼等，但却是色的，要知道那是色处，所以不对它另取名字。或者说，色处是主要的，因为它是具有障碍的，因为手等聚合的触觉能够触及，并且是可以指示的，因为可以确定“这个在这里，在某个地方”。世间也称它为色，而不是其他的。仅仅因为差别义，才说一个是法处，而不是全部。此外，这里摄集了受等众多法，因此，用法这个词来总的表达。法的殊胜涅槃也摄集在这里，而不是在其他地方。有些人说，因为有二十种智慧，以及肉眼、天眼、圣者慧眼和三眼所行境的缘故，所以说一个是色处。如果经部中也指出了蕴、处、界等其他事物，那么，要知道那些是被这些所摄集，还是有其他的差别？答：是被这些所摄集，没有其他的差别，对此，首先，八万四千法蕴，凡是能仁所说的那些，如果是词或名，就都包含在色蕴和行蕴中。按照哪些（道理），佛语是词的自性，按照那些（道理），那些就被色蕴所摄集。按照哪些（道理）是名的自性，按照那些（道理）就被行蕴所摄集。那么，法蕴的量有多少呢？有些人说是论典
English
If the nature of the (twelve) ayatanas is like this, then why is one called the Dharma-ayatana? Answer: Because of the meaning of distinction and the meaning of main, because it collects many dharmas and excellent dharmas, it is said that one is the Rupa-ayatana and one is the Dharma-ayatana. What is the meaning of distinction? It is to be understood that, in any case, from the perspective of establishing as object and subject, these ten are each their own ayatana, not a general one. For things that have been distinguished as eye, etc., whatever is not named as eye, etc., but is Rupa, know that it is the Rupa-ayatana, so no other name is given to it. Or, the Rupa-ayatana is the main one, because it is obstructive, because the touch of the aggregation of hands, etc., can be touched, and it can be indicated, because it can be determined "this is here, in a certain place". The world also calls it Rupa, not others. Only because of the meaning of distinction, it is said that one is the Dharma-ayatana, not all. Furthermore, here, many dharmas such as feeling are collected, therefore, the word Dharma is used to express generally. The excellent Nirvana of Dharma is also collected here, not in other places. Some say that because there are twenty kinds of wisdom, as well as the realm of action of the flesh eye, the divine eye, the wisdom eye of the noble ones, and the three eyes, it is said that one is the Rupa-ayatana. If the sutras also point out other things such as skandhas, ayatanas, and dhatus, then, should it be known that those are collected by these, or are there other differences? Answer: They are collected by these, there are no other differences, for this, first of all, the eighty-four thousand Dharma-skandhas, all those spoken by the capable one, if they are words or names, are all contained in the Rupa-skandha and the Samskara-skandha. According to which (reasons), the Buddha's words are the nature of words, according to those (reasons), those are collected by the Rupa-skandha. According to which (reasons) they are the nature of names, according to those (reasons) they are collected by the Samskara-skandha. So, what is the amount of Dharma-skandhas? Some say it is treatises.
Tibetan
ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་མངོན་པའི་ཚད་ཙམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་ཤློ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ངོ༌། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཕུང་པོ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། བདེན་པ་དང༌། ཟས་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །འདི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་གསུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་འདི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་པར། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་དཔྱད་དེ། ། ཇི་སྐད་བཤད་པར་བསྡུ་པར་བྱ། །མདོ་གཞན་དག་ལས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་གཞན་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས། ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དེ་དག་གི་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་དག་ཉིད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དག་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་དག་ལས་བརྒྱད་ནི་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །འཁོར་རྣམས་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་གིས་བསྡུས་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང༌། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་ཕུང་པོ་བཞི
Chinese
称之为“量”。有些人说，那是名为“法蕴”的论著的量，仅此而已，那是六千颂。还有其他人说：“蕴等只是个说法。”他们说，蕴、处、界、缘起、谛、食、禅定、无量、无色、解脱、胜处、遍处、菩提分、神通、正知、愿智、无烦恼等每一个故事都是法蕴。作为诸行为的对治，法蕴被说成是相应的。如此说来，众生的行为有贪欲、嗔恚、愚痴和傲慢等八万四千种不同的行为，为了对治这些，世尊说了八万四千法蕴。这八万四千法蕴如何被摄入这五个蕴中呢？同样，其他也应如理，蕴、处、界，应善加分析各自的自性，如所说的那样进行归纳。其他经中所说的蕴、处、界，也应从这部论典中，如所说的那样，善加分析它们各自的自性，然后归纳到如上所说的蕴等之中。其中，关于戒蕴、定蕴、慧蕴、解脱蕴、解脱知见蕴，戒蕴被色蕴所摄，其余的则被行蕴所摄。十遍处中的八个，因为是不染的自性，所以被法处所摄。如果与眷属一起，因为是五蕴的自性，所以被意处和法处所摄，胜处也与此相同。空无边处和识无边处，以及空无边处等四者，是四蕴。
English
It is called "extent." Some say that it is only the extent of the treatise called "Dharma Skandha," which is six thousand shlokas. Others say, "Skandha, etc., are just a saying." They say that each story of skandha, ayatana, dhatu, dependent origination, truth, food, meditation, immeasurable, formless, liberation, overcoming birth, pervasive birth, aspects in harmony with enlightenment, supernormal knowledge, correct knowledge, wishful knowledge, absence of affliction, etc., is a Dharma Skandha. As an antidote to all actions, the Dharma Skandha is said to be corresponding. It is said that sentient beings have eighty-four thousand different actions such as desire, hatred, ignorance, and pride. To counteract these, the Blessed One spoke of eighty-four thousand Dharma Skandhas. How are these eighty-four thousand Dharma Skandhas condensed into these five skandhas? Similarly, others should also be reasonable. Skandha, ayatana, and dhatu should be well analyzed for their respective characteristics, and they should be summarized as stated. The skandhas, ayatanas, and dhatus mentioned in other sutras should also be well analyzed for their respective characteristics as stated in this treatise, and then summarized into the skandhas, etc., as mentioned above. Among them, regarding the skandha of morality, the skandha of concentration, the skandha of wisdom, the skandha of liberation, and the skandha of the knowledge and vision of liberation, the skandha of morality is included in the skandha of form, and the rest are included in the skandha of formation. Eight of the ten pervasive births are included in the Dharma ayatana because they are of the nature of non-attachment. If accompanied by retinues, they are included in the mind ayatana and the Dharma ayatana because they are of the nature of the five skandhas. The overcoming births are also similar to this. The infinite space birth and the infinite consciousness birth, as well as the four, such as the infinite space birth, are the four skandhas.