Tibetan
་དང༌། བྲག་ཅ་ལ་སྒྲའི་རྣམ་པ་དང༌། ཆུ་ཟླ་ལ་ཟླ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་དེས་མེད་པར་རྟོག་པ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་རྣམས་རྣམ་པ་དེ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཞན་གྱི་དབང་ཡང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་གཞན་གྱི་དབང་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གཟུངས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས་པ་རྣམས་སུ་བཞེད་དེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་གང་ཇི་སྙེད་བཤད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པའོ། །དེར་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པས་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པའོ། །རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཅིག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཞེས་བྱའོ། །བཤད་པ་འདི་ལ་ནི་ཚུལ་གྱིས་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁུངས་སྨོས་པ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཟུངས་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དག་དེ་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན
Chinese
，以及在岩石回声中对声音的显现，在水中月亮中对月亮的显现，在幻化中对有情众生的显现的那些分别念，通达彼等显现为无有者们知晓。同样，清净出世间的智慧也了知心和心所，显现为能取和所取的一切，是远离彼等显现的。或者，如同幻术等由其他因缘所生那样，他起性也是由其他因缘所生。因此，应说与幻术等相同。如果这样，它将如何显示他起性呢？因此，宣说了“法即于此”等。从陀罗尼所生的诸法，被认为是包含在他起性之中的。如此，大乘中对幻术等所作的任何阐述，所有这些都是依赖于他起性的自性而阐述的。如是，他起性被显示为由清净出世间智慧所执持。什么是圆成实性呢？想到这里，宣说了“圆成实性是”等。任何圆成实性的自性，那便是如虚空般智慧一味性。在那里，以智慧一味性故，是智慧一味性。“一味性”是指一种相，例如，虚空不是多种多样的，因此是作为一种相的智慧的行境，圆成实性也是如此，这是总结语。在一些文字中，有“圆成实性和智慧如虚空般一味性”的说法。对此，这里的意义是：圆成实性的自性如虚空般一味性，即一种相。智慧在那里也是一味性，即一种相。对于这个解释，以理说明了先前所说之义。在此引用来源，宣说了“如是说”等，刚刚所说的所有这些法，由出世间无分别智慧，如同虚空一般照见，如是彼陀罗尼中说到。如何照见诸法如是呢？因此，宣说了“因为仅仅见到他起性之诸法的真如”，如此，世间
English
, and those discriminations of the appearance of sound in a rock echo, the appearance of the moon in water, and the appearance of sentient beings in an emanation, are known by those who realize that those appearances are non-existent. Similarly, pure transcendental wisdom also realizes that all that appears as the mind and mental factors, the apprehended and the apprehender, are separate from those appearances. Alternatively, just as illusions and the like arise from other causes, so too does the dependent nature arise from other causes. Therefore, it should be said to be similar to illusions and the like. If so, how does it show the dependent nature? Therefore, it is said, "The Dharma is here," and so on. The Dharmas that arise from the dharanis are considered to be included in the dependent nature. Thus, whatever is explained in the Great Vehicle about illusions and the like, all of that is explained based on the nature of the dependent nature. Thus, the dependent nature is shown to be held by pure transcendental wisdom. What is the perfectly established nature? Thinking this, it is said, "The perfectly established nature is," and so on. Whatever is the nature of the perfectly established, that is the single taste of wisdom like space. There, because of the single taste of wisdom, it is the single taste of wisdom. "Single taste" means a single aspect. For example, space is not diverse, therefore it is the object of wisdom of a single aspect, and the perfectly established is also the same, this is the concluding statement. In some texts, it says, "The perfectly established and wisdom are of a single taste like space." The meaning of this is: the nature of the perfectly established is of a single taste like space, that is, a single aspect. Wisdom is also of a single taste there, that is, a single aspect. For this explanation, the meaning of what was previously said is explained with reason. Here, quoting the source, it is said, "As it is said," and so on. All those Dharmas that were just spoken of are seen by transcendental non-conceptual wisdom to be like the center of space, as it is said in that Dharani itself. How are the Dharmas seen in that way? Therefore, it is said, "Because only the Suchness of the Dharmas of the dependent nature is seen." Thus, the world
Tibetan
་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་མེད་དོ། །ཡང་མདོ་དང་འགལ་བ་གཞན་གྱི་ལན་གདབ་པར་འདོད་ནས་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཞག་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དབང་རྫས་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྫས་སུ་འདོད་ན། མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་སྙམ་པ་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འགལ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མདོ་སྡེ་དང་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན་འདི་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་མདོར་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ལག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིགས་གྲང་ན། གཞན་གཉིས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གང་བསྟན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བས། ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་གྱི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྗོད་ནས་ད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་ཅི་འདྲ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དང་པོ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རང་མི་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་མདོར་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་
Chinese
超越世俗智慧的（圣）智，仅仅看到被称为“他者自在”的诸法的真如。仅仅是真如，其自性如虚空般唯一，因为在所有心及心所生起的事物中，对于能取和所取的实体都是相同的，所以在真如中没有多样性。此外，为了回答与经部相违背的观点，为了确立先前的立场，说了“如果他者自在是实有”等等。如果认为他者自在的自性是唯一的实体，那么经部中如何说一切法无自性？又如何说不生不灭呢？对此，有宗派论者说：没有矛盾。说了“没有矛盾”等，与经部没有任何矛盾。如何没有呢？如下：自性有三种。说了“自性有三种”等等。即，像他者自在等，考虑到三种自性的无自性，所以说一切法无自性，这是简要的意义。此外，为了显示支分之义，说了“仅仅是三种自性”等等，因为容易理解所以没有解释。因为是实有，如果他者自在的自性是异类，那么其他二者如何成为自己的自性呢？说了“因为各自的体性而存在，就像存在一样”等等。以所显示的任何体性，它们都像存在一样，因为存在，所以三者也称为自性。为了显示三种无自性的名称，说了“三种无自性是”等等，因为容易理解所以没有解释。如果问一切法是什么，说了“一切法是”等等，这样说了支分之后，现在为了显示三种自性是无自性，是怎样的，说了“第一者以相”等等。第一者仅仅是以相而无自性。第二者因为不自生而无自性。第三者是胜义无自性，那即是真如。这是简要的意义。释
English
Transcendent wisdom sees only the suchness of phenomena called "other-powered." That mere suchness is of a single nature like space, because in all minds and mental events, there is no entity of grasper and grasped, so there is no variety in suchness. Furthermore, in order to answer the view that contradicts the sutras, in order to establish the previous position, it is said, "If the other-powered is substantial," and so on. If it is thought that the nature of the other-powered is a single substance, then how does the sutra say that all phenomena are without self-nature? And how does it say unborn and unceasing? To this, the proponent of the established doctrine says: There is no contradiction. He said, "There is no contradiction," etc., there is no contradiction with the sutras. How is there none? Like this: Nature is of three kinds. He said, "Nature is of three kinds," etc. That is, like the other-powered, etc., considering the non-self-nature of the three natures, it is taught that all phenomena are without self-nature, which is the brief meaning. Furthermore, in order to show the meaning of the limbs, he said, "Only the three natures," etc., which was not explained because it is easy to understand. Because it is substantial, if the nature of the other-powered is a different kind, then how do the other two become their own nature? He said, "Because they exist by their own characteristics, like existing," etc. By whatever characteristic is shown, they are all like existing, and because they exist, the three are also called nature. In order to show the names of the three non-self-natures, he said, "The three non-self-natures are," etc., which was not explained because it is easy to understand. If asked what all phenomena are, he said, "All phenomena are," etc. Having thus stated the limbs, now, in order to show what the three natures are, which are non-self-nature, he said, "The first is by characteristics," etc. The first is non-self-nature only by characteristics. The second is non-self-nature because it does not arise by itself. The third is ultimate non-self-nature, which is suchness. This is the brief meaning. Commentary.