Tibetan
་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གོ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དེ་བསྡུ་བར་མི་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་འདྲའོ། །རིགས་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་ནི་དེའོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གང་གིས་འཛིན། མི་འཛིན་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་མ་མཐོང་བར་དེ་མི་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་མདོར་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་མ་མཐོང་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་མ་མཐོང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་སྙམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ། ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་མི་འཛིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་མ་རྟོགས་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་མཐོང་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མ་མཐོང་བའོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐུར་མས་མ་ཕིགས་པའོ། །མངོན་ སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་འཇིག་རྟེ
Chinese
说。如果无常本身与诸行不同，那么，诸行就不会变成无常本身。这是因为它们不会被它所包含的缘故。如果不是不同，那么，诸行坏灭后就会变成不存在的自性。这就像无常本身是坏灭的自性一样。这个道理也可以用在痛苦等上面。比如，如果痛苦本身与诸行不同，那么，诸行就不会变成痛苦的自性。如果不是不同，那么，诸行就会变成痛苦的自性，方向就是这样。为了与偈颂相联系，说了“如果在他性中没有能取和所取”等。如果在他性中没有能取和所取，那么，它怎么被谁所取呢？即使不取，又该如何知道它存在呢？为了说明必须说，因此说了“不见彼则不见此”等。简而言之，意思是说，只要没有见到圆成实性，就不会见到他性。为了显示支分之义，说了“不见彼所作是”等。这个“不见彼”应该与圆成实性联系起来。“不见此”应该与他性联系起来。如果有人问，为什么不见彼呢？说了“以出世间之无分别智”等。意思是说，只要没有以出世间之无分别智见到应该见到的圆成实性，那么，识就不会执取他性。因为他性的自性是那些获得出世间智慧之后的人，世间人是出世间智慧的行境。不见彼，就是不证悟，没有现量做到。所谓不见，就是没有被圣者智慧之眼所见。不证悟，就是没有被无漏智慧之锥所刺穿。现
English
said. If impermanence itself is different from the aggregates, then the aggregates will not become impermanence itself. This is because they are not included by it. If it is not different, then the aggregates will become non-existent after they are destroyed. It is like impermanence itself is the nature of destruction. This reasoning can also be applied to suffering and so on. For example, if suffering itself is different from the aggregates, then the aggregates will not become the nature of suffering. If it is not different, then the aggregates will become the nature of suffering, and the direction is like this. In order to connect with the verses, it is said, "If there is no grasper and grasped in other-nature," and so on. If there is no grasper and grasped in other-nature, then how can it be grasped by whom? Even if it is not grasped, how can it be known to exist? In order to explain that it must be said, therefore it is said, "Without seeing that, one does not see this," and so on. In short, it means that as long as the perfectly established nature is not seen, the other-nature will not be seen. In order to show the meaning of the limbs, it is said, "Not seeing that, what is done is," and so on. This "not seeing that" should be connected with the perfectly established nature. "Not seeing this" should be connected with the other-nature. If someone asks, why not see that? It is said, "With the non-discriminating wisdom of the world-transcending," and so on. It means that as long as the nature of the perfectly established, which should be seen, is not seen with the non-discriminating wisdom of the world-transcending, then consciousness will not grasp the other-nature. Because the nature of the other-nature is those who have obtained the wisdom of the world-transcending, and worldly people are the objects of the wisdom of the world-transcending. Not seeing that is not realizing, not doing it in the present. The so-called not seeing is not seeing with the eye of the wisdom of the noble ones. Not realizing is not piercing with the awl of the unpolluted wisdom. Present
Tibetan
ན་ལས་འདས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་མས་སྔ་མ་བཤད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་བྱའོ། །འདི་ནི་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དག་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་པའོ། །དེ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་སྡུད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་རྙེད་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གཞན་གྱི་དབང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འཆད་དེ། བརྒྱལ་ལ་ལ་ཞིག་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་མ་ལ་པ་ཕལ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐ་མལ་པ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བར་དེ་མི་མཐོང་གི །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁུངས་སྨོས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་ནི་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་རྣམ་པ
Chinese
不是以出世间的现量而现量证得的。或者后者解释前者。所谓的“随彼而得的，是世间智慧的行境”，是指随彼而得，从彼之后而得。所谓的“彼”，是指超世间的智慧。所谓的“随”，是指力量。这是清净的，也是世间的，所以是清净世间，因为是由超世间智慧的力量所获得的，所以是清净的。因为生起能取和所取的相状，所以是世间的。那是随彼而得的，也是清净世间的，这是总结词句。因此，超世间智慧的力量所获得的清净世间智慧能掌控他性，这是所要表达的。那些认为他性是超世间智慧的行境的人，并没有理解他性的定义。既然他性被阐释为分别的自性，那它怎么会变成超世间智慧的行境呢？如果有人这样解释说：某些人随彼而得的清净世间，完全以庸俗的世俗自性来使用，为了将它与庸俗的自性区分开来，所以用“超世间”这个词来表明它不是庸俗的自性，从而加以区分。如果是这样，就没有过失。因为这是总结性的陈述。因此，说了“未见圆成实”等等。因为这样，他性是由超世间智慧的力量所获得的清净世间智慧的行境，因此，未见圆成实，是不能见的。但并不是在所有方面都不能见。这里引用了出处。《入不思议解脱经》中说：“如是”等等。从中可知，随彼而得的智慧的一切法，都了知与幻化等同。那就是这样说的：就像在树木等上看到大象等的形象，在阳焰中看到水的形象一样。
English
It is not manifestly realized by the transcendental direct perception. Or the latter explains the former. The statement, "those obtained after that are the domain of worldly wisdom," means obtained after that, obtained from after that. "That" refers to transcendental wisdom. "After" refers to power. This is pure and also worldly, therefore it is pure worldly; because it is obtained by the power of transcendental wisdom, it is pure. Because the aspects of grasping and being grasped arise, it is worldly. That is obtained after that, and it is also pure worldly, this is a summary of the words. Therefore, it is shown that the pure worldly wisdom obtained by the power of transcendental wisdom controls the other-powered nature. Those who consider the other-powered nature to be the domain of transcendental wisdom do not understand the definition of the other-powered nature. Since the other-powered nature is explained as the nature of discrimination, how can it become the domain of transcendental wisdom? If someone explains it like this: some people use the pure worldly nature obtained after that entirely with the nature of vulgar conventionality, and in order to distinguish it from the vulgar nature, the term "transcendental" is used to indicate that it is not a vulgar nature, thereby making a distinction. If that is the case, there is no fault. Because this is a concluding statement. Therefore, it is said, "The perfectly established is not seen," and so on. Because in this way, the other-powered nature is the domain of pure worldly wisdom obtained by the power of transcendental wisdom, therefore, the perfectly established is not seen, it is not seen. But it is not that it is not seen in all aspects. Here, the source is cited. In the Sutra Entering Non-Conceptual Liberation, it says, "Thus," and so on. From that, it is known that all the dharmas of wisdom obtained after that are understood to be the same as illusion and so on. That is said like this: just as one sees the forms of elephants and so on in trees and so on, and the forms of water in mirages.