Tibetan
ངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་ཆོས་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་ནི་དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པའི་བདག་དེ་ཁས་ལེན་ན་གྲངས་ཅན་དག་རྟག་པ་དང༌། ཡན་ལག་མེད་པ་དང༌། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་གྱི་ཟབ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། བྱེ་བྲག་པ་དག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། གཅེར་བུ་པ་དག་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་དང་རྒྱས་པར་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་དེ། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དག་གི་ལྟར་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་དག་གིས་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཞིག་བྱ་གྲང་ན་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གཉི་ག་ཡང་བདག་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དོན་མེད་པར་འདིར་འཐད་དོ། །ཡང་སྨྲས་པ། མཁའ་ལ་འཆར་ཉིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་གཉིས་འབྲས་བུ་པག་ས་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་པགས་འདྲ་དེ་མི་རྟག །གལ་ཏེ་མཁའ་འདྲ་འབྲས་བུ་མེད། །ཡང་ན་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་ལྟ་བུ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དཀྱུས་མ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཐོག་མར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་འབའ་ ཞིག་ལ་བརྩམ་མོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན། ཅི་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་དུ་མར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཟས་བཞིན་སེམས་ཅན་འབྱུང་པོ་རྣམས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ
Chinese
我讲述行蕴的自性之事物。识蕴讲述名言的自性之事物。行蕴讲述法与非法的显现造作的自性之事物。识蕴讲述它们的处所的自性之事物。如此，世间上大多数执着于识为我，其余的执着为我的所有，因此五蕴本身是合理的。如果承认具有如此自性的我，那么数论者说常恒、无分、非作者的深奥等，胜论者说作者和食者等，裸形者说如瓶中灯般萎缩和膨胀，这怎么合理呢？如果按照那些如此说的人的观点，那么善与不善之业的果报将不存在。为什么呢？因为我是常恒的。如果说善与不善之业对我有利益和损害，那么利益和损害都不会发生在我身上，因为像虚空一样是常恒的。就像虚空是常恒不变的，没有利益和损害一样，善与不善之业的果报对我来说也是无意义的。又说：空中显现二者有何用？二者之果在皮肤上。若如皮肤般无常，若如虚空般无果。或者像检验乌鸦的牙齿一样，这有什么用呢？应该进入正题。因此，说五蕴是法相论的论著，首先展示色蕴，仅仅致力于展示其相。对此说：什么是色？无论什么是色，所有这些都是四大种和四大种所造的。这是色蕴的简要概括。所谓四大种是什么意思？有什么可怀疑的呢？因为“生”这个词有多种含义。例如，“生”这个词也有出生的意思，就像食物一样，为了使有情众生安住而生
English
I speak of the nature of the aggregate of formation. The aggregate of consciousness speaks of the nature of designation. The aggregate of formation speaks of the nature of the manifest formation of dharma and non-dharma. The aggregate of consciousness speaks of the nature of their abode. Thus, in the world, most people grasp consciousness as self, and the rest as belonging to self. Therefore, the five aggregates themselves are reasonable. If one accepts a self with such a nature, how can it be reasonable that the Samkhyas speak of permanence, indivisibility, non-agency, profundity, and so on; the Vaisheshikas speak of agency and consumption, and so on; and the naked ascetics speak of shrinking and expanding like a lamp in a pot? According to the view of those who speak in this way, the results of virtuous and non-virtuous actions would not exist. Why? Because the self is permanent. If it is said that virtuous and non-virtuous actions benefit or harm the self, then neither benefit nor harm will occur to the self, because it is permanent like space. Just as there is no benefit or harm to space, which is permanent and unchanging, so too the results of virtuous and non-virtuous actions are meaningless here for the self. Again, it is said: What is the use of the two appearances in the sky? The fruit of the two is on the skin. If it is impermanent like skin, if it is like space, there is no fruit. Or what is the use of examining the teeth of a crow? One should enter into the main subject. Therefore, it is said that the five aggregates are treatises on Abhidharma. First, by showing the aggregate of form, it is devoted solely to showing its characteristics. To this it is said: What is form? Whatever is form, all of that is the four great elements and what is made of the four great elements. This is a brief summary of the aggregate of form. What is the meaning of the term "four great elements"? What is there to doubt? Because the word "arising" has many meanings. For example, the word "arising" also has the meaning of birth, just as food is produced in order to sustain sentient beings.
Tibetan
་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །བདེན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི། ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་དབྱིག་པ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔོན་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། འདིར་ནི་འབྱུང་པོ་གང་དག་འོངས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོས་ཟིན་ཏོ། །འབྱུང་པོ་ཡི་ཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅུང་ཟད་མ་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཕ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་གོ །བཞི་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང༌། ཆུའི་ཁམས་དང༌། མེའི་ཁམས་དང༌། རླུང་གི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་དང་བདེན་དང་དེ་བཞིན་ཡོད། །སེམས་ཅན་འདས་དང་མི་མ་ཡིན། །ཅུང་ཟད་ལུས་དང་ས་ལ་སོགས། །འབྱུང་བའི་སྒྲར་ནི་མཁས་པས་རྟོགས། དེ་དག་ནི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་བས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་གོ །དེ་དག་གི་ཆེ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་གི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། སྡུད་པ་དང༌། སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཡོ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ས་ཆེན་པོར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་ཆེན་པོར་གནས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་ནི་འཇིག་པ་གསུམ་གྱི་ཚེ་ཆེན་པོར་གནས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ཏེ། འདི་ལྟར་མེས་འཇིག་པ་ན་བསམ་གཏན་དང་བོའི་བར་དུ་ཚིག་གོ །ཆུས་འཇིག་པ་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ བར་དུ་གཡེངས་སོ། །རླུང་གིས་འཇིག་པ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་དུ་འཇིག་གོ །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན། འབྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པ་ལ་དེ་དང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་གོ །ཡང་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་པ་སྟེ། འབྱུང་བའི་ཡོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྲ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལུས་ལ་སྲ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སའི་ཁམས་སོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གཤེར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལུས་ལ་གཤེར་བར་བྱེད་པའོ། །མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་
Chinese
被称为生。于真谛中也有，即所谓如实语。于有中也有，即如实陈述自身状况。于有情中也有，即所谓舍弃诸有情之垢。于已逝者中也有，即所谓往昔之事。于非人中也有，即所谓“此处若有诸鬼神来”，以及同样地“为鬼神所持”、“鬼神之衰损”。于稍有不足中也有，即所谓如父。此处所说的“生”是指什么呢？应观察地等，即四大种。何为四？即地界、水界、火界、风界。生、真谛、以及有，有情、已逝、以及非人，稍有不足、身体、以及地等，智者应如是理解“生”之语。彼等既是“生”，又是“大”，故为“四大种”。彼等之所以为大，是因为它们是其他由其所生的色之所依。或者，地、水、火、风之蕴，依赖于彼等之大部分，以及聚集、成熟、运动之时，作为业之大地而存在。或者，仅仅是显现为大地而存在。水、火、风在三大劫时，显现为存在于大处，如此火劫时，焚毁至初禅之间。水劫时，漂流至二禅之间。风劫时，毁灭至三禅之间。“生”的含义是什么？为了成就各种各样的生，彼等以各种方式显现，故为“生”。或者，因为是生，所以是生，因为使生存在，所以是清净的生，使生的存在广大。这是它的定义。界是什么意思？因为执持自身的特征和由其所生的色，所以是界。那么，什么是地界呢？所谓坚硬性，即身体中存在的坚硬之物，就是地界。什么是水界呢？所谓湿润性，即身体中使之湿润的。
English
It is manifested as birth. It also exists in truth, that is, the so-called speaking truthfully. It also exists in existence, that is, stating one's own condition as it is. It also exists in sentient beings, that is, the so-called abandoning the defilements of all beings. It also exists in the deceased, that is, the so-called past events. It also exists in non-humans, that is, the so-called "If there are any spirits who come here," and similarly, "possessed by spirits," "the decline of spirits." It also exists in slight incompleteness, that is, the so-called like a father. What does the word "birth" refer to here? One should look at earth and so on, that is, the four great elements. What are the four? They are the earth element, the water element, the fire element, and the wind element. Birth, truth, and existence, sentient beings, deceased, and non-humans, slightly incomplete, body, and earth and so on, the wise should understand the word "birth" in this way. They are both "birth" and "great," therefore they are the "four great elements." They are great because they are the basis of other forms that arise from them. Or, the aggregates of earth, water, fire, and wind depend on the majority of them, and when gathering, maturing, and moving, they exist as the great earth of karma. Or, they merely appear to exist as the great earth. Water, fire, and wind are clear that they exist in great places during the three great eons. Thus, during the fire eon, it burns up to the first dhyana. During the water eon, it drifts up to the second dhyana. During the wind eon, it destroys up to the third dhyana. What is the meaning of "birth"? In order to accomplish various kinds of birth, they appear in various ways, therefore they are "birth." Or, because it is birth, it is birth, because it makes birth exist, it is pure birth, it makes the existence of birth vast. This is its definition. What is the meaning of "element"? Because it holds its own characteristics and the form that arises from it, it is an element. So, what is the earth element? The so-called hardness, that is, the hard thing that exists in the body, is the earth element. What is the water element? The so-called wetness, that is, what makes the body wet.