Tibetan
པར་བྱ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་བྱ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་དང༌། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་དོན་གྱི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་དང༌། སྒྲའི་སྤྱི་སྟེ་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དང་སྦྱར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འཆོས་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་དང༌། སྲིད་པའི་འཇིག་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་བས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང༌། ངེས་པར་ལེགས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངན་འགྲོ་ལས་སྐྱོབ་པས་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འཆོས་པ་དང༌། སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང༌། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང༌། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་གོ་རིམས་འདི་ལྟར་མཛད། སྨྲས་པ། གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་གནས་ཡིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཆེས་རགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐོག་མར་སྨོས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ནི་རྒྱུ་བ་རགས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པས་ཆེས་རགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ང་གླད་པ་ནའོ། །ང་གླད་པ་ཕྱེད་ནའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པས་ཆེས་རགས་པ་སྟེ། འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་གསལ་ བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བས་ཆེས་རགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ཐ་མར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སྣོད་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམས་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་ཟས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚོར་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་ཕན་པ་དང༌། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟས་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་མྱང་པར་བྱ་བའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཚོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགྲ་དང་མཛའ་བཤེས་དང་ཐ་མལ་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བྱན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ན་སྐྱེས་པ་དང༌། བུད་མེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་མངོན་པར་དགའ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཐོག་མར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐོག་མར་སྨོས་སོ། །དེའི་སྒོ་ནས་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་ཏེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཚོར་བའི་རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་པ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྨོས་སོ། །ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བྱུང་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྱིས་བསྟན་ཏོ། །གོ་རིམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་མང་མི་ཉུང་བ་འདི་བརྗོད་དགོས་སོ། ། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་དང་བདག་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཕུང་པོ་བཞིས་བརྗོད་དེ། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོས་ནི་ལོ
Chinese
因此，宣说了具有六种体性的法为阿毗达磨。从词义上确定，趋向于寂灭涅槃之法，以及趋向于自相和共相之法，称为法阿毗达磨。此处所说的论著是什么呢？就是与不具备其意义的文字形式和声音总相的行相结合。从词义的角度来说，论著是为了调伏烦恼之敌，以及从恶趣和有寂之毁灭中救护。正因为如此，才会被称为显现增上和决定善妙。从恶趣中救护，就会显现增上。调伏烦恼之敌，以及从有寂中救护，就会显现决定善妙。正如圣天论师所说：调伏一切烦恼敌，救护恶趣与有寂，调伏救护之功德，故亦是为论著也，此二其他宗派所无。就像这样说的。其中的五蕴是色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。为什么这样安排五蕴的顺序呢？回答说：因为色蕴是具有障碍的，是五种识聚的处所，也是六种识聚的对境。色蕴是所有蕴中最粗大的，因此最先说它，而受等蕴则不是这样。受蕴是粗大的行蕴，因此在第三位最粗大，就像世间上说我感到疼痛，我感到一半疼痛一样。想蕴是执取相状的，因为容易了知，所以在第二位最粗大，就像进入非常容易理解一样。行蕴的体性是显现造作，因此为了清楚地了知贪欲等普遍生起，所以比识蕴更粗大。识蕴因为非常微细，所以在最后显示。或者通过容器等来显示蕴的顺序，色蕴就像容器一样，受蕴
English
Therefore, it is taught that the Dharma Abhidharma is the nature of six aspects. To define the term, the Dharma that tends towards Nirvana, and the Dharma that tends towards its own and common characteristics, are called Dharma Abhidharma. What is meant by treatise here? It is combined with the Saṃskāras that do not possess the form of letters and the general characteristics of sound. In terms of the meaning of the word, the treatise is for subduing the enemy of afflictions, and for protecting from evil destinies and the destruction of existence. Because of this, it will be called the manifestation of excellence and the determination of goodness. By protecting from evil destinies, excellence will be manifested. By subduing the enemy of afflictions and protecting from existence, determination of goodness will be manifested. As Āryadeva said: Subduing all the enemies of afflictions, Protecting from evil destinies and existence, The merit of subduing and protecting, Therefore it is also a treatise, These two are not found in other schools. It's like saying that. The five Skandhas are the Skandha of Form, the Skandha of Feeling, the Skandha of Perception, the Skandha of Formation, and the Skandha of Consciousness. Why is the order of the Skandhas arranged in this way? The answer is: Because the Skandha of Form is obstructive, it is the place of the five aggregates of consciousness, and it is also the object of the six aggregates of consciousness. The Skandha of Form is the coarsest of all the Skandhas, so it is mentioned first, while the Skandhas of Feeling and so on are not. The Skandha of Feeling is a coarse aggregate, so it is the coarsest in the third position, just as it is said in the world, "I feel pain," "I feel half pain." The Skandha of Perception is the grasping of characteristics, and because it is easy to understand, it is the coarsest in the second position, just like entering is very easy to understand. The nature of the Skandha of Formation is the manifestation of action, so in order to clearly understand the universal arising of desire and so on, it is coarser than the Skandha of Consciousness. The Skandha of Consciousness is shown last because it is very subtle. Or, the order of the Skandhas is shown by containers and so on, the Skandha of Form is like a container, the Skandha of Feeling
Chinese
色蕴犹如食物，感觉对于有情众生的身体有益处和损害，因此像食物一样，那是需要品尝的。想蕴犹如估量，对于敌人、朋友和普通人，将快乐等视为特征，因此相似。行蕴犹如厨师，凭借它，如意和不如意的果报得以显现成就。识蕴犹如食用，因为执着于它们为我。痛苦和快乐是识，因为是识的缘故，所以称为识。或者，依随遍一切烦恼，依次安立，就像这样，在无始轮回中，男人和女人互相欢喜，喜欢颜色和形状，这是所谓的术语。因此，从色蕴最初产生遍一切烦恼，所以最初说色蕴。通过它，贪着于感觉，贪着于它是为了品尝感觉的滋味，这是所谓的术语，因为欢喜。贪着于它是对快乐的感觉感到欢喜，因为对它感到欢喜，所以在它之后说了感觉蕴。通过感觉，产生了颠倒的想，如果问怎样颠倒，这是所谓的术语，因为将快乐等视为特征，因此在它之后是想蕴。将那个颠倒与烦恼结合，安住在行蕴中，所以在它之后显示了行蕴。烦恼的行境，对于其他的行境等，识会变成遍一切烦恼，所以在之后显示了。顺序已经说完了。为什么只有五蕴，不多不少，需要说明这个。 说道：就像这样，这五个蕴本身就表达了我所拥有的事物和我的事物，其中我所拥有的事物由四个蕴表达，即色、受、想、行。如果问怎样表达，色蕴表达了包括完全执持在内的身体的自性事物。感觉蕴表达了
English
The aggregate of form is like food, feeling is beneficial and harmful to the body of sentient beings, so it is like food, which needs to be tasted. The aggregate of perception is like estimation, regarding happiness, etc., as characteristics for enemies, friends, and ordinary people, so it is similar. The aggregate of formations is like a cook, by which the results of what is desired and undesired are manifestly accomplished. The aggregate of consciousness is like eating, because of clinging to them as self. Suffering and happiness are consciousness, because it is consciousness, it is called consciousness. Alternatively, relying on all-pervasive afflictions, they are established in order. Like this, in the beginningless cycle of existence, men and women rejoice in each other, delighting in colors and shapes, which is the so-called term. Therefore, from the aggregate of form, all-pervasive afflictions arise first, so the aggregate of form is mentioned first. Through it, there is attachment to feeling, and attachment to it is for tasting the flavor of feeling, which is the so-called term, because of delight. Attachment to it is delighting in the feeling of happiness, and because of delighting in it, the aggregate of feeling is mentioned after it. Through feeling, inverted perception arises. If asked how it is inverted, this is the so-called term, because of regarding happiness, etc., as characteristics, therefore after it is the aggregate of perception. Combining that inversion with afflictions, dwelling in the aggregate of formations, so after it, the aggregate of formations is shown. The realm of afflictions, for other realms, etc., consciousness becomes all-pervasively afflicted, so it is shown later. The order has been explained. Why are there only five aggregates, neither more nor less? This needs to be explained. It is said: Like this, these five aggregates themselves express what I possess and what is mine. Among them, what I possess is expressed by four aggregates, namely form, feeling, perception, and formations. If asked how they express it, the aggregate of form expresses the nature of the body, including complete holding. The aggregate of feeling expresses