Tibetan
་དང་བཅས་པའོ།། དགོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་ཏོ། །འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སེམས་འབའ་ཞིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་བཏུལ་ན་ལེགས་ཞེས་བྱུང་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་བཏུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཁས་ལེན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ལ། ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨོས་ཀྱི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཟུང་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མེད་ན་འོ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཞིག །གང་གིས་སྣང་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་དུ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་བྱུང་བ་དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པའི་དོན་ཞིག་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་སྣང་བ་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ༌། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་སྣང་བ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དེ་ལས་རིས་སུ་ཆད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་གཟུགས་བརྙན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་ངོ༌། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་དེར་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་དེ་ལས་རིས་སུ་ཆད་དེ་ཁྲོན་པའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །
Chinese
以及等等。所谓“意”，就是承认。是“想要”的同义词。那就是说，三界仅仅是心和心所生起，但并不是仅仅是心。经典中，心这个词也用于心所，比如“调伏心则善”，心所也并非不可调伏。如是说：“此世由心引导。”意思是说，感受和贪欲等心所引导也是如此。如果也承认心所，为何要说“仅仅”呢？对于这个疑问，说了“仅仅”等等。之所以说“仅仅”，是为了否定除了识之外的“义”，但并不是否定心所。所谓“为了否定义”，就是为了否定除了识之外的能取和所取的体性的“义”。那就是说，除了识之外，没有任何所取， 对于识，也没有能取的执着。如果能取和所取的体性的“义”不存在，那么所显现的蓝色等等是什么呢？对于“由什么显现”的疑问，说了“在此显现的即是识”等等。由于串习的习气完全成熟的力量，识自身显现为蓝色等等的“义”的形象。当出现这样的情况时，众生会产生一种傲慢的想法，认为自己看到了存在于另一个地方的“义”。比如，当显现蓝色等等的形象时，会与虚空界一同显现。当虚空界显现时，会让人觉得蓝色等等的识与虚空界是分离的。比如，当镜面上出现月亮的影像时，虚空界会与影像一同出现。当虚空界在那里变成影像时，会让人觉得月亮的圆轮与镜面分离，就像掉进井里一样。
English
and so on. The term 'intention' means acceptance. It is a synonym for 'desire.' That is to say, this triple world is merely mind and what arises from mind, but it is not merely mind alone. In the scriptures, the term 'mind' is also used for mental factors, such as 'it is good to tame the mind,' and mental factors are not untamable. As it is said, 'This world is led by the mind.' This means that it is also led by mental factors such as feelings and craving. If mental factors are also accepted, then why is the word 'merely' used? To this doubt, it is said 'merely' and so on. The reason for saying 'merely' is to negate the 'meaning' other than consciousness, but it is not to negate mental factors. The so-called 'for the sake of negating meaning' is to negate the 'meaning' of the nature of the apprehended and the apprehender other than consciousness. That is to say, other than consciousness, there is no apprehended whatsoever, and for consciousness, there is no apprehension of the apprehender. If the 'meaning' of the nature of the apprehended and the apprehender does not exist, then what is this appearance of blue and so on? To the question of 'by what does it appear,' it is said 'what appears here is consciousness itself' and so on. Due to the power of the complete maturation of the habit of proliferation, consciousness itself appears as the form of the 'meaning' of blue and so on. When such a situation occurs, beings develop an arrogant thought, thinking that they see a 'meaning' that exists in another place. For example, when the appearance of blue and so on appears, it appears together with the realm of space. When the realm of space appears, it makes it seem as if the consciousness of blue and so on is separate from the realm of space. For example, when the image of the moon appears on the surface of a mirror, the realm of space appears together with the image. When the realm of space becomes an image there, it makes it seem as if the circle of the moon is separate from the surface of the mirror, as if it has fallen into a well.
Tibetan
དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྣང་བ་ན་ཡང་རིས་སུ་ཆད་པ་ལྟ་བུར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རིས་སུ་ཆད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཞིག་མཐོང་བ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། །འདིར་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྲ་དང་ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་སྟེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་ངོ༌། །དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གུད་ན་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རབ་རིབ་དང་ལྡན་བ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཟུང་བ་བཀག་གོ །གཟུང་བ་བཀག་ན་འཛིན་པ་ཡང་བཀག་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་བཀག་པ་ཡང༌། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བས་གྲགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་སྐད་ཅེས་བརྒལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་མ་བྱུང་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ངེས་པ་མི་འགྲུབ། དུས་ངེས་པ་དང༌། སེམས་ངེས་པ་མེད་པ་དང༌། བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་མདོར་བྱས་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་ཕྱོགས་འདིར་རོ། །འདི་སྐད་བསྒྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་བློ་ལ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་འདི་ལྟར་རྟོག་པའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ངེས་མེད་ཅིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །ཡུལ་ལ་ལར་སྣང་ལ་ཐམས་ཅད་ན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ངེས་པའོ། །རེས་འགའ་སྣང་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ངེས་པའོ། །ཡུལ་དང་དུས་དེ་ན་འཁོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྣང་གི་གཅིག་འགའ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་མདོའི་དོན་ཅིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན
Chinese
同样，在显现虚空界时，识也显现出如分割般的蓝色等形象。众生依靠这如分割般的蓝色等形象，生起“我见到了外境”的傲慢。此处为了举例说明，说了“例如，有眼翳者”等。例如，有眼翳而视力受损者，会见到头发、肉蝇、蚊子等形象。即使没有头发等，也傲慢地认为自己看到了声音等。同样，在其他情况下，也只是识显现为蓝色等形象。总结来说，蓝色等外境实际上并不存在。具有眼翳者即为有眼翳者。如此，暂时遮止了所取。如果遮止了所取，那么能取也自然被遮止，因为： 如此，如果没有所取，那么能取也不存在。如此遮止所取，是为了显示那些声称存在外境者所面临的过失。此处说了“在此反驳说”等。如果识不是从外境产生，那么识的对境就不会确定，时间不会确定，心不会确定，行为也不会成立。这是对要点的简要概括。此处所说的“在此”指的是前面的观点。所说的“如此反驳”指的是心中明确了下面将要提到的对境等确定性，并进行如下思考。所谓“对境和时间不确定”，其中的“确定”指的是固定不变。所谓“在某些对境中显现，但并非在所有对境中都显现”，指的是对境的确定性。所谓“有时显现，但并非总是显现”，指的是时间的确定性。所谓“在那个对境和时间中，对所有存在者无差别地显现，而不是对某些存在者显现”，指的是心不确定。所谓“进行行为”，指的是行为的进行。造论者为了阐明经文的含义，所以说了“如何才能阐明所说之义”等。如果不是因为存在色等外境，而是产生显现为色等形象的识，那么色等外境
English
Similarly, when the realm of space appears to consciousness, it also appears as forms such as blue, as if divided. Based on these divided-like forms such as blue, beings develop the pride of thinking, "I see an external object." Here, to illustrate with an example, it is said, "For example, those with cataracts," and so on. For example, those with eyes impaired by cataracts experience the appearance of hair, flesh flies, mosquitoes, and so on. Even when hair and such are not present, they still have the pride of thinking they see sounds and so on. Similarly, in other instances as well, it is consciousness itself that appears as blue and so on. The statement that there are no external objects such as blue existing separately is the conclusion. One who has cataracts is one with cataracts. Thus, for the moment, the apprehended is refuted. If the apprehended is refuted, then the apprehender is also refuted by that very fact, because: Thus, if there is no apprehended, then there is no apprehender either. Thus, the refutation of the apprehended is in order to show the fault proclaimed by those who assert external objects. Here, it is said, "Here, one objects, saying," and so on. If consciousness does not arise from external objects, then the objects of consciousness will not be definite, time will not be definite, mind will not be definite, and action will not be established. This is a summary of the essential points. Here, "here" refers to the previous position. "One objects, saying" means that having clearly established in mind the definiteness of objects and so on, which will be discussed below, one thinks as follows. "Object and time are indefinite," where "definite" means fixed. "Appearing in some objects but not in all" refers to the definiteness of the object. "Appearing sometimes but not always" refers to the definiteness of time. "Appearing without distinction to all present in that object and time, but not to some" refers to the indefiniteness of mind. "Performing action" refers to the performance of action. The treatise writer, in order to clarify the meaning of the sutra, says, "How will the meaning of what has been said be explained?" and so on. If consciousness arises appearing as forms such as color, without the existence of external objects such as color, then external objects such as color