Tibetan
ད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལའང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཛིན་མི་འཛིན་ན་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་མཐོང་བར་དེ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་རྟོགས་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་གྱི་དང་མི་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཐོང་བར་གཞན་གྱི་དབང་མི་མཐོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་མིག་ཡོར་དང་བྲག་ཅ་དང༌། ཆུ་ཟླ་དང་ སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ནི་འདིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས་པ་རྣམས་སུ་བཞེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་རྫས་ཉིད་ནི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན་འགལ་བ་མེད་དེ་འདི་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྣམ་གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། །བཞིར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བྲགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ག
Chinese
也是这样。同样，对于痛苦等也应当这样说。如果他起作用时没有能取和所取，那么他如何执取？如果不执取，又如何知道他的存在呢？因此才说，不见此则不见彼。所谓“不见此”，是指圆成实的自性。所谓“不见彼”，是指他起的自性。以出世间的无分别智所见之圆成实自性，不见即是不了知，没有现量见到。在其后获得者，由于是世间和出世间智慧的行境，所以知者不以他取他。因此，不见圆成实，则不见他起。但出世间智慧之后得的智慧并非不见。如入无分别之陀罗尼经中所说：“在其后获得之智慧，见一切法如幻、如阳焰、如梦、如眼翳、如谷响，如水月，如化现。”此处所说的法，是指归属于他起者。圆成实如虚空，是智慧一味性。如云：“以无分别智见一切法如虚空之中心。”就像这样，因为以他起只能见到诸法的如是性。如果他起本身就是实有，为何经中说一切法无自性、不生、不灭呢？这没有矛盾，因为这样：自性有三种，无自性亦三种，考虑到这三种，所以说一切法无自性。自性唯有三种，为了显示没有第四种，所以才这样计数。由于各自的体性存在而转变，所以是自性。无自性有三种，即相无自性、生无自性、胜义无自性。一切法即是遍计所执、他起和圆成实的体性。现在讲自性。
English
It is also like this. Similarly, it should be said of suffering and so on. If there is no grasper and grasped when he is functioning, then how does he grasp? If he does not grasp, how does he know that he exists? Therefore, it is said that if you do not see this, you do not see that. The so-called "not seeing this" refers to the nature of the perfectly established. The so-called "not seeing that" refers to the nature of the other-powered. The nature of the perfectly established, which is seen by the transcendental non-discriminating wisdom, not seeing means not knowing, not seeing with direct perception. Those who obtain it later, because they are the objects of worldly and transcendental wisdom, the knower does not take the other with the other. Therefore, if you do not see the perfectly established, you do not see the other-powered. But the wisdom obtained after the transcendental wisdom is not not seeing. As it is said in the Dharani Sutra of Entering Non-Discrimination: "The wisdom obtained after that sees all dharmas as illusion, as mirage, as dream, as cataract, as echo, as moon in water, as transformation." The dharma mentioned here refers to those belonging to the other-powered. The perfectly established is like space, it is the one taste of wisdom. As it is said: "With non-discriminating wisdom, see all dharmas as the center of space." Just like this, because with the other-powered, only the suchness of all dharmas can be seen. If the other-powered itself is real, why does the sutra say that all dharmas are without self-nature, unproduced, and unceasing? There is no contradiction, because like this: There are three kinds of self-nature, and three kinds of no self-nature. Considering these three kinds, it is said that all dharmas are without self-nature. There are only three kinds of self-nature. In order to show that there is no fourth kind, it is counted like this. Because each of their own natures exists and changes, it is self-nature. There are three kinds of no self-nature, namely, characteristic no self-nature, birth no self-nature, and ultimate no self-nature. All dharmas are the nature of the completely imputed, the other-powered, and the perfectly established. Now I will talk about self-nature.
Tibetan
སུམ་གྱི་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གཞན་པ་ཡང༌། །དེ་ནི་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་དམ་པའང་དེ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དང་པོ་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའོ། །གཞན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་དམ་ བའང་དེ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་དམ་པའོ། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པ་དང༌། དྲི་མ་མེད་པ་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དོན་དམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བརྗོད་དམ། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ན་དེ་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་དུས་དག་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཅི་དེ་བཞིན་ཉིད་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཞན་ཞིག་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ
Chinese
为了阐释三者中哪一个是无自性，首先从体性上说：无自性，以及他性，因为自身不生，所以无自性是他性。法之胜义也是它，如此真如也是它。如是宣说。第一种是遍计所执的自性，它是以体性而无自性的，它的体性是分别的缘故。色的体性是存在为色，受的体性是感受等等，这些没有自己的体性，如同虚空中的花朵一样没有自己的体性。以及他性，是指依他起的自性。它如同幻术一般，因为由其他因缘所生，所以没有自己的实体。如此，如同显现的那样，它没有生，因此生是无自性的。法之胜义也是它，如此真如也是它。胜义是超离世间的智慧，因为是无上的缘故。它的意义是殊胜的。或者如同虚空一般，在一切处味道相同，无垢且不变的法完全成就，称为胜义。如此，圆成实的自性是依他起的自性，是所有法之胜义，因为是它的法性，因此圆成实的自性是胜义无自性，圆成实是因为没有实体的自性。难道仅仅以胜义来表达圆成实吗？回答说：不是的，真如也是它。这里的“也”字，不仅仅是表达真如，而是要表达所有属于法界范畴的事物。因为它在所有时间里都是如此存在，所以是真如，如此在异生、有学和无学的时间里，所有时间里都是如此，不是其他，所以称为真如。难道如同真如一样，仅仅是识也完全是圆成实吗？或者认为仅仅是识是其他的，因此说：它本身就是识。
English
In order to explain which of the three is without self-nature, first, in terms of characteristics: No self-nature, and otherness as well, because it does not arise by itself, therefore no self-nature is otherness. The ultimate meaning of Dharma is also it, thus Suchness is also it. Thus it is said. The first is the self-nature of the completely imputed, it is without self-nature by its characteristics, its characteristic is because of imputation. The characteristic of form is existence as form, the characteristic of feeling is experiencing, and so on, these do not have their own nature, like a flower in the sky, they do not have their own nature. And otherness as well, refers to the self-nature of dependent origination. It is like an illusion, because it is born from other conditions, therefore it does not have its own entity. Thus, just as it appears, it does not have birth, therefore birth is called no self-nature. The ultimate meaning of Dharma is also it, thus Suchness is also it. The ultimate is the wisdom that transcends the world, because it is supreme. Its meaning is sublime. Or like the sky, the taste is the same everywhere, the Dharma that is stainless and unchanging is completely accomplished, called the ultimate meaning. Thus, the self-nature of the perfectly accomplished is the self-nature of dependent origination, it is the ultimate meaning of all Dharmas, because it is its Dharma-nature, therefore the self-nature of the perfectly accomplished is the ultimate meaning of no self-nature, the perfectly accomplished is because of the self-nature of no entity. Is the perfectly accomplished expressed only by the ultimate meaning? Answer: No, Suchness is also it. The word "also" here, not only expresses Suchness, but is to express all things that belong to the category of Dharmadhatu. Because it exists as such in all times, it is Suchness, thus in the times of ordinary beings, learners, and non-learners, it is always so, not otherwise, therefore it is called Suchness. Is it that, like Suchness, only consciousness is also completely perfectly accomplished? Or is it thought that only consciousness is something else, therefore it is said: It itself is only consciousness.