Tibetan
འི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཞེན་པ་བརྟེན་པ་གང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །མངོན་བར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་གང༌། དེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གནས་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། གནས་སྡོམ་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྡོམ་པས་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །གཟུགས་མེད་པའི་གནས་སྡོམ་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ནི་དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། གང་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཡང་དག་པ་ཤེས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། ཆུང་ངུ་དང༌། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་གང༌། གང་གིས་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་དང༌། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་གང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང༌། འདུ་ཤེས་གང་མ་གཏོགས་པའོ། །ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་གང༌། གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་གང༌། གང་གིས་གཟུགས་ ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང༌། གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང༌། གང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་ནི་སྐད་མ་བསླབས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་འབྱུང་ན་གཟུགས་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་གསལ་བས་དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཆུང་ངུའི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་པས་ཏེ་ངན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པ་སྟེ། དེ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང༌། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་པ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང༌། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་སྟེ། གང་གི་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་པ་འདི་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་པ་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ལ་དང་པོ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་བཟུང་བ་ནི་དེ་གཞན་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་ དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། སེམས་པས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་བཏགས་པ་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རེག་པ་དང༌། འདུན་པ་དང༌། མོས་པ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། དད་པ་དང༌། ངོ་ཚ་དང༌། ཁྲེལ་དང༌། མ་ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང༌། གཏི་མུག་མེད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་དང༌། བག་ཡོད་པ་དང༌། བཏང་སྙོམས་དང༌། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དང༌། ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་མཆོག་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་དང༌། མི་བ
Chinese
不具贪欲。执着所依为何？与对五种欲妙的贪欲相应。显现所依为何？不与之相应。受蕴以处、自性、处摄、遍染、清净来安立。其中，以色之处摄，安立身之感受。以无色之处摄，安立心之感受。以遍染，是与毒等相应者。以清净，当知是与无毒等相应者。不具彼之贪欲，当知非与诸烦恼相应。想蕴的如是了知为何？想蕴的六种集合，即眼之聚集而生之想，以及耳、鼻、舌、身、意之聚集而生之想，即以何者如实了知具相与无相，以及微小、广大、无量、一无所有的生处。何为具相之想？即不善巧于名言者，以及安住于无相界而安住者，以及除了安住于有顶之想以外的，其他之想。何为无相之想？除了想以外的任何想。何为微小之想？即以何者了知欲界。何为广大之想？即以何者了知色界。何为无量之想？即以何者了知虚空无边生处与识无边生处。何为一无所有的想？即以何者了知一无所有的生处。不善巧于名言，即未学习语言者，若对色产生想，却不知是色，故称之为无相之想。安住于无相界，即远离色等一切相，对无相涅槃生起想，即是无相之想。安住于有顶之想，即是
English
Without craving. What is clinging dependence? It is associated with craving for the five desirable qualities. What is manifest dependence? It is not associated with that. The aggregate of feeling is established by place, own nature, place aggregation, complete defilement, and complete purification. Among them, by the place aggregation of form, the feeling of the body is established. By the place aggregation of formlessness, the feeling of the mind is established. By complete defilement, it is for those associated with poison and so on. By complete purification, it should be understood as the establishment of those without poison and so on. Not possessing its craving, it should be understood that it is not equally associated with all defilements. What is the complete knowledge of the aggregate of perception? The six collections of perception, namely, the perception born from the contact of the eye, and the perception born from the contact of the ear, nose, tongue, body, and mind, that is, by which one truly knows the characteristics and the absence of characteristics, as well as the small, the great, the immeasurable, and the realm of nothingness. What is perception with characteristics? It is the one who is not skilled in terminology, and the one who abides by dwelling in the realm of no characteristics, and any perception other than the one who abides in the peak of existence. What is perception without characteristics? Any perception other than perception. What is small perception? It is the one who knows the desire realm. What is great perception? It is the one who knows the form realm. What is immeasurable perception? It is the one who knows the sphere of infinite space and the sphere of infinite consciousness. What is the perception of nothingness? It is the one who knows the sphere of nothingness. Not being skilled in terminology means that one who has not learned language, if perception arises for form, does not know that it is form, therefore it is called perception without characteristics. Abiding in the realm of no characteristics means that being separated from all characteristics such as form, and generating perception towards the uncharacteristic nirvana, is perception without characteristics. The perception of abiding at the peak of existence is
Chinese
因为明亮而不以对境作为相，所以是无相的想。小的是指欲界，因为是恶劣的缘故。成为大的是指色界，因为比它更殊胜的缘故。无量是指虚空和识无边处，因为是无边的缘故。因此，对于这些对境的想，应当理解为小等想。行蕴的行相是什么呢？是六种心，即眼根聚集而生之作意，以及耳、鼻、舌、身、意根聚集而生之作意。无论是为了善而作意，还是为了遍染而作意，或者根据状态的差别而作意。这样，除了受和想之外的作意，以及其他从心所生的法，以及不与心相应的行，都称为行蕴。除了受和想之外，所有从心所生的，以及不与心相应的，都是行蕴的体性。在开示它时，首先仅仅抓住作意，是因为它先于其他。开示能了知的理路是，以“以何为善而作意”等为代表的那些。其中，善是指将要阐述的信等。遍染是指贪欲等烦恼以及近烦恼。状态的差别是指，在作意所产生的行之状态上假立的不与心相应的行。也就是作意和触，以及欲、胜解、念、等持、智慧、信、惭、愧、无贪、无嗔、无痴、精进、轻安、正念、舍、不害，以及贪欲、嗔恚、骄慢、无明、怀疑、有身见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见、不
English
Because it is clear and does not take the object as a sign, it is the perception of no sign. Small refers to the desire realm, because it is inferior. Becoming great refers to the form realm, because it is superior to it. Immeasurable refers to space and the sphere of infinite consciousness, because it is infinite. Therefore, the perception of these objects should be understood as small and other perceptions. What is the aspect of the aggregate of formations? It is the six minds, that is, the mental activity arising from the gathering of the eye faculty, and the mental activity arising from the gathering of the ear, nose, tongue, body, and mind faculties. Whether it is mental activity for the sake of virtue, or mental activity for the sake of complete defilement, or mental activity according to the difference of states. Thus, apart from feeling and perception, this mental activity, and other phenomena arising from the mind, and formations that are not associated with the mind, are called the aggregate of formations. Apart from feeling and perception, all that arises from the mind, and that which is not associated with the mind, is the nature of the aggregate of formations. In explaining it, the reason for first grasping only mental activity is that it precedes others. The reason for showing the reasoning that can be understood is that which is represented by "with what is mental activity for the sake of virtue" and so on. Among them, virtue refers to faith and so on that will be explained. Complete defilement refers to afflictions such as desire and near afflictions. The difference in states refers to the formations that do not correspond to the mind, which are nominally established on the state of formations produced by mental activity. That is, mental activity and contact, as well as desire, resolve, mindfulness, samadhi, wisdom, faith, shame, embarrassment, non-attachment, non-hatred, non-ignorance, diligence, pliancy, mindfulness, equanimity, non-harming, as well as desire, anger, pride, ignorance, doubt, view of the transitory collection, view of extremes, wrong view, holding views as supreme, holding ethics and discipline as supreme, not