Tibetan
བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་ཅེའམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། སྐྱེ་བ་པོའམ། གསོ་བ་པོའམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་ཞེས་གང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པར་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གང་ཀུན་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དེ། གང་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བདག་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། སྐྱེ་བ་པོའམ། གསོ་བ་པོའམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་མེད་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། དངོས་པོ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང༌། གཟུགས་ཅན་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། བསྟན་ དུ་ཡོད་པ་དང༌། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཇི་སྙེད་པ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །སོ་སོའི་ལུས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ལུས་གཅིག་པ་ལས་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། བདག་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། །རིལ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། བརྟན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཡང་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཀུན་དུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། གང་ཕལ་ཆེར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཕལ་ཆེར་བཟུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོས་པ་དང༌། སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་མ་གཏོགས་པའོ། །དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། མི་སློབ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཀུན་དུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང༌། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །བསྡུས་པ་གང༌། དེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང༌། མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་དང༌། དོན་དམ་པས་བསྡུས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་དེ་དག་ཉིད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་བར་དུའོ། །ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་བ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གང༌། དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བས་བསྡུས་པ་ནི། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་ཕུང་པོའི་དོན་དང་ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཚད་མར་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ །རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་བོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་ན་ཡང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང༌། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་བྱས་ནས། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ཁམས་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་དེ
Chinese
以遍计之自性而善加分别，以分别之自性而善加分别，以法性之自性而善加分别。其中，以遍计之自性而善加分别是什么？于蕴、界、处等，凡是周遍计度为我，或者有情，或者命，或者生者，或者养育者，或者补特伽罗，或者势力生，或者势力子。或者依赖于蕴等，于无有中，凡是周遍思择为我等之自性。以分别之自性而善加分别是什么？即是蕴、界、处等。他起之自性即是蕴等，于其中，不真实之我等之分别念生起。以法性之自性而善加分别是什么？即是蕴、界、处等，于彼等无我，且无有情，或者命，或者生者，或者养育者，或者补特伽罗，或者势力生，或者势力子，无我即是存在。圆成实之自性是，事物与非事物，与不具之自性，以及于蕴等无我等，无我等即是存在之自性之故。又，善加分别有四种，即以自性而善加分别，以种类而善加分别，以身体而善加分别，以相续而善加分别。以自性而善加分别是什么？蕴、界、处等各自以自己之自性而善加分别。应依诸法之自性，如所谓色与受等。以种类而善加分别是什么？即以蕴、界、处等，实有与假有，世俗有与胜义有，有色与无色，可见与不可见等，如所宣说之彼等。以种类而善加分别即是依差别而作。以身体而善加分别是什么？凡诸有情之身体有多少，蕴、界、处等亦有多少。各自
English
Distinguishing thoroughly by the characteristic of imputation, distinguishing thoroughly by the characteristic of discrimination, and distinguishing thoroughly by the characteristic of suchness. Among these, what is the thorough distinction by the characteristic of imputation? Whatever is thoroughly imputed as self, or sentient being, or life, or producer, or nourisher, or person, or born of power, or son of power, in the aggregates, elements, and sense-bases. Or, relying on the aggregates and so forth, whatever is thoroughly conceived as the nature of self and so forth, even though it does not exist. What is the thorough distinction by the characteristic of discrimination? It is the aggregates, elements, and sense-bases themselves. The nature of other-powered is the aggregates and so forth themselves, in which the false discriminations of self and so forth arise. What is the thorough distinction by the characteristic of suchness? It is the aggregates, elements, and sense-bases themselves, in which there is no self, no sentient being, no life, no producer, no nourisher, no person, no born of power, no son of power, and the absence of self is existence itself. The nature of the thoroughly established is that things and non-things, the characteristic of non-association, and the absence of self and so forth in the aggregates and so forth, and the absence of self and so forth is due to the characteristic of existence itself. Furthermore, there are four kinds of thorough distinction: thorough distinction by characteristic, thorough distinction by type, thorough distinction by body, and thorough distinction by continuity. What is the thorough distinction by characteristic? The aggregates, elements, and sense-bases are thoroughly distinguished by their own characteristics. One should act according to the nature of the dharmas, such as form and feeling. What is the thorough distinction by type? It is by the aggregates, elements, and sense-bases themselves that there are substantially existent and nominally existent, conventionally existent and ultimately existent, with form and without form, visible and invisible, and so forth, as explained. Thorough distinction by type is done according to differences. What is the thorough distinction by body? As many bodies as there are of sentient beings, so many are the aggregates, elements, and sense-bases. Each
Chinese
即身体，也就是对蕴等差别对待。以相续来详细区分是什么？是蕴、界、处各自刹那生起。以相续来详细区分是：从一个身体中，又对蕴等各自刹那的差别对待。精通以体性来详细区分，能完全了解什么？能完全了解对自我的现观。精通以相来详细区分，能完全了解什么？能完全了解团体的认识。精通以身体来详细区分，能完全了解什么？能完全了解未做和合以及已做不浪费的认识。精通以相续来详细区分，能完全了解什么？能完全了解坚固的认识。还有，蕴、界、处这些本身的详细区分有六种，即：从向外观看而详细区分，从向内观看而详细区分，以长久的时间来详细区分，以时间完全断绝来详细区分，以那个时间来详细区分，以全部显示来详细区分。从向外观看来详细区分是什么？是大多在欲界中行持来详细区分。大多执持是因为，除了从因相同的法的因所生的听闻和思维所生之外，是为了遮止（其他）。从向内观看而详细区分是什么？是所有等持的处所。以长久的时间来详细区分是什么？是各自的异生。以时间完全断绝来详细区分是什么？除了有学和无学之人的最后的蕴、界、处之外。以那个时间来详细区分是什么？ 是无学之人的最后的蕴、界、处。以全部显示来详细区分是什么？是诸佛和获得波罗蜜多的菩萨们，全部显示蕴、界、处。什么是总集？那要从十一种方面来观察，即：以体性来总集，以界来总集，以种类来总集，以状态来总集，以友伴来总集，以方
English
That is the body, which is treated differently from the aggregates, etc. What is the detailed distinction by continuity? It is the arising of each moment of the aggregates, elements, and sense bases. The detailed distinction by continuity is: from one body, the different moments of the aggregates, etc., are treated differently. What does one who is skilled in distinguishing by nature fully understand? One fully understands the direct perception of self. What does one who is skilled in distinguishing by aspect fully understand? One fully understands the perception of a group. What does one who is skilled in distinguishing by body fully understand? One fully understands the perception of not wasting what has not been done, what has been combined, and what has been done. What does one who is skilled in distinguishing by continuity fully understand? One fully understands the perception of stability. Furthermore, the detailed distinctions of the aggregates, elements, and sense bases themselves are of six types: distinguishing by looking outward, distinguishing by looking inward, distinguishing by a long period of time, distinguishing by complete cessation of time, distinguishing by that time, and distinguishing by complete manifestation. What is distinguishing by looking outward? It is distinguishing by mostly practicing in the desire realm. Mostly holding is because, except for hearing and thinking arising from the cause of the cause of similar dharmas, it is to prevent (others). What is distinguishing by looking inward? It is all the places of meditative stabilization. What is distinguishing by a long period of time? It is the individual ordinary beings. What is distinguishing by complete cessation of time? It excludes the final aggregates, elements, and sense bases of those who are learning and those who are not learning. What is distinguishing by that time? It is the final aggregates, elements, and sense bases of those who are not learning. What is distinguishing by complete manifestation? It is the Buddhas and Bodhisattvas who have attained the Paramitas, who completely manifest the aggregates, elements, and sense bases. What is the collection? That should be observed from eleven aspects, namely: collecting by nature, collecting by element, collecting by type, collecting by state, collecting by companion, collecting by direction.