Tibetan
།ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ངེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ལོག་པར་འཛིན་པ་དྲུག་པོ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང༌། འབྱིན་པ་པོར་འཛིན་པ་དང༌། ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ལྷག་པར་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སུ་འཕོ་བར་འཛིན་པ་དང༌། ཆོས་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་བྱེད་པ་བདག་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ལྟ་བ་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། གཙོ་བོར་ལྟ་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་དག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་བདག་རང་དབང་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས་བདག་པོ་མེད་པར་འཇུག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཀའ་དངོས་པོ་དགུ་ཡང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དངོས་པོ་དགུ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལས་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་ཀྱང་གཅིག་གོ །བཞི་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་དངོས་པོ་བཞིའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཤད་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་གཅིག་གོ །ལམ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ལས་ནི་དངོས་པོ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འཁོར་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་འཁོར་བརྒྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁོར་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རིགས་པ་དང༌། ནོར་དང༌། དཀའ་ཐུབ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང༌། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རིགས་ནི་རེས་འགའ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་རིགས་བཙུན་པར་བྱེད། རེས་འགའ་ནི་བྲམ་ཟེ་བཙུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ནོར་ནི་ཁྱིམ་བདག་གོ །དཀའ་ཐུབ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ༌། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་སའི་སྟེང་དང༌། རྩེ་མོ་དང༌། གཞལ་མེད་ཁང་དག་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཚངས་པའོ། །འདུས་པ་དང་ནི་ཚོགས་རྣམས་དང༌། །དུས་དང་མཚན་ཉིད་རྐྱེན་རྣམས་དང༌། །དགེ་བ་ལ་སོགས་རབ་དབྱེ་དང༌། །མཁས་པ་དངོས་པོ་ཐ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་གྱི
Chinese
又，关于“通达蕴者亦应略知”之说，即以蕴所摄之诸法差别为对境之智慧，其自性即是通达蕴。这些通达者，也为了破除六种邪执而作分别，即执著为整体，执著为施予者，执著超过十二处之相，因此，世尊说“所有婆罗门”即指十二处。执著有情于二世间转移，执著法无有安住，执著享用境者为我，为了破除这些而作分别。又，另一方面，是为了完全了知六种见，即有身见，神我见，执著二者为享用之因，执著为完全转变者，执著我为自主，执著法无有主宰而行，为了完全了知这些。关于“佛语九事亦应略知”之说，佛语九事，从属于蕴之相续者，即一蕴。从六处中，亦是一处。从具四者中，则是四事。从声闻之说法及世尊所说中，亦是一事。从道之大品中，则是二事，这些也按顺序结合。关于“眷属之受用即八眷属”之说，这八眷属是为了五种主要原因而作分别，即种姓，财富，苦行，受用，以及于此离贪。其中，种姓有时在世间是刹帝利种姓尊贵，有时是婆罗门尊贵，因此有两种。财富是家主。苦行是沙门。受用是地上，顶端，以及无量宫殿中居住者之最胜，因此有三种。其中，离贪者是梵天。“聚集与会众，时与相，因缘诸，善等之差别，智者非最后”，此为总结之偈。
English
Furthermore, regarding the statement "Those skilled in aggregates should also know them in brief," it means that the wisdom that focuses on the distinctions of phenomena included in the aggregates is, by its very nature, skilled in aggregates. These skilled ones also make distinctions in order to dispel the six wrong views: holding them as a whole, holding them as givers, holding them as exceeding the aspects of the twelve sources. Therefore, the Blessed One said, "All Brahmins" refers to the twelve sources. Holding that beings transmigrate in the two worlds, holding that phenomena have no abiding place, holding that the one who enjoys objects is the self—these are distinguished in order to dispel them. Moreover, on the other hand, it is to fully understand the six views: the view of the aggregates as a self, the view of a chief, the view that these two are the cause of enjoyment, the view that they are the ones who completely transform, the view that the self is independent, and the view that phenomena proceed without a master—in order to fully understand these. Regarding the statement "The Buddha's words, the nine things, should also be known in brief," the Buddha's words, the nine things, belonging to the continuum of aggregates, are one aggregate. From the six sources, it is also one source. From those with four, it is four things. From the teachings of the Hearers and the words of the Blessed One, it is also one thing. From the great section of the path, it is two things, and these are also combined in order. Regarding the statement "The enjoyment of retinue is the eight retinues," these eight retinues are distinguished for five main reasons: lineage, wealth, asceticism, enjoyment, and being free from attachment to them. Among these, lineage is sometimes noble in the world as the Kshatriya lineage, and sometimes the Brahmin lineage is noble, therefore there are two kinds. Wealth is the householder. Asceticism is the renunciate. Enjoyment is the best of those who dwell on the earth, at the peak, and in immeasurable palaces, therefore there are three kinds. Among these, the one free from attachment is Brahma. "Gathering and assemblies, time and characteristics, causes and conditions, distinctions such as virtue, the wise are not the last," this is the summary verse.
Tibetan
་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ལས་དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་འདུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ལ་དུས་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་གནས་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་གང་བསྟན་པ་ལ་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཆོས་ལྔ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་གྲོགས་དང་ལས་འདི་དག་གིས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ནི་གང། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གང༌། རྟོག་པ་ཡང་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ས་ནི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཤེ་ན། ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཁམས་གཅིག་ན་ཡང་འདྲེན་མར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ནི་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། ན་ལེ་ཤམ་གྱི་བཏུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་འདྲའོ། །རྟག་ཏུ་མེད་པར་གཟུགས་མེད་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་ནི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་མཐུན་ བ་དག་ལས། །ཞིང་དངོས་དབྱིག་དང་བ་ལང་དང༌། །རྟ་དང་ནོར་བུ་གདུབ་ཀོར་དང༌། །བུད་མེད་བྲན་གྱི་མདངས་ངན་ལ། །སྟོབས་མེད་པའམ་སྟོབས་ལྡན་པའི། །མི་གང་མངོན་པར་ཆགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟག་པས་ནོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཟས་དང་སྐོམ་དང་དེ་བཞིན་རོ་དག་གི །འདོད་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཡིད་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡིན
Chinese
是偈颂体，经文中“于彼暂且色聚集”等，以及“于彼心与心所生之集合”等，以及“于彼三时如何安立”等，以及“生与老与住以及无常性如何安立”等，以及“缘乃四”等，以及“善与不善与无记所说为何，彼等之差别为何”等，以及“于彼六识之五法，自性与处与所缘与伴侣与业，以此等亦应知已摄略蕴之善巧”等所说之内容，依次对应连接。瑜伽行地论中以心作分别解释完毕。 何为有寻有伺地？何为无寻唯伺地？何为无寻亦无伺地？对于此问题，为何将三者合为一体？因为在安立界等时，即使只有一个界，也有引导的作用。如理作意之安立等，也是因为意义差别的基础相同，所以无法进行区分。界有三种，欲界、色界、无色界。其中，欲是指交合之贪欲。与之相应的界即为欲界，如那梨沙饮品一般。色界也与之相同。恒常不存在即为无色。与之相应，如前所述。或者，欲是指田地等，如所说“意义之部类相应
English
It is in verse form, such as "In that, for a while, the form aggregates," and "In that, the collection of mind and mental events," and "In that, how are the three times established?" and "How are birth, aging, dwelling, and impermanence established?" and "The conditions are four," and "What is said as virtuous, non-virtuous, and neutral, what are the distinctions of those?" and "In that, the five dharmas of the six consciousnesses, nature, place, object, companion, and action, by these one should also know that the skillful in aggregates is summarized," and so on, connect in order. The explanation by mind from the Yogacarabhumi is complete. What is the ground with investigation and analysis? What is the ground with no investigation but only analysis? What is the ground with neither investigation nor analysis? Regarding this question, why are the three made into one? Because in establishing realms and so on, even if there is only one realm, it has the function of leading. The establishment of proper attention and so on is also because the basis of the difference in meaning is the same, so it is not possible to distinguish. There are three realms: the desire realm, the form realm, and the formless realm. Among them, desire refers to the desire for intercourse. The realm corresponding to it is the desire realm, like the Narisha drink. The form realm is also the same. Constantly non-existent is the formless. Corresponding to it, as before. Or, desire refers to fields and so on, as it is said, "Corresponding to the category of meaning."