Tibetan
གས་པ་དང་ཞུགས་པ་དང༌། བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་དང༌། འཆིང་བ་མ་ཚང་བ་དང༌། འཆིང་བ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཞིས་ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པར་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་གོ །གང་ལ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ་སྟོན་པས་བསྡུས་སོ། །གང་གིས་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངག་གིས་སོ། །སུ་སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ན་དོན་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་དག་གིས་དོན་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དོན་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སའི་དོན་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་དང༌། དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དང༌། ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང༌། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དོན་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་དང༌། གཉེན་པོའི་དོན་དང༌། བསྡུས་པའི་དོན་དང༌། རྒྱས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ས་ལྔ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ས་དང༌། སྦྱོར་བའི་ས་དང༌། མཐོང་བའི་ས་དང༌། བསྒོམ་པའི་ས་དང༌། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་སའོ། །རྒྱས་པར་བྱས་ནས་བཅུ་བདུན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་མེད་པའི་སའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་གོ །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་པར་ལྔ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། བརྡའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང༌། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་ བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ཏེ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་བཅུ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང༌། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང༌། ལམ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང༌། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དགུ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་གོ །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་པའོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བདུན་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་མཛད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འདི་ ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དུ་དག་གིས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་ཤེས་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དུ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང༌། དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང༌། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་གཞིའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ
Chinese
གས་པ་和ཞུགས་པ་，被遮蔽和未被遮蔽，未完全成熟和完全成熟，具有一切束缚，不完全具备束缚，以及没有束缚。种姓的区分则是人和非人。如果将所有这些词语归纳起来，可以分为四种词语，即所指示的是这样的：从名称等开始，直到完全究竟为止。所指示的对象是这样的：归纳为指示二十七种补特伽罗。所指示的工具是这样的：通过语言。指示者是谁呢？是佛、声闻和菩萨，所有这些都由六种词语完全指示。如果缺少任何一个，意义就不会明显，因为它们使意义明显，因此词语被称为使之明显。什么是意义呢？简而言之，应该观察十种方面，即土地的意义、体性的意义、作意的意义、可控制的意义、利益的意义、过患的意义、不相顺的方面的意义、对治的意义、总摄的意义和广大的意义。其中，土地的意义简而言之是五种土地，即积聚的土地、加行的土地、见道的土地、修道的土地和达到究竟的土地。如果加以扩展，则是十七种，即从与五种识聚相关的有分别识开始，直到无蕴土地的究竟为止。其中，体性的意义应该观察五种方面，即自性、共相、表诠、因和果。这些的区分是这样的：如在思所生地的 教导中所说的那样。对于无体性，也应如先前一样，如在思所生地中所教导的那样进行观察。其中，作意的意义是作意有七种作用，即个别认识体性等，如在声闻地先前所教导的那样。十种智慧是：苦智、集智、灭智、道智、法智、类智和他
English
Broken and entered, obscured and unobscured, not fully matured and fully matured, having all bonds, not fully possessing bonds, and without bonds. The distinction of caste is human and non-human. If all these words are summarized, they are called words in four ways, that is, what is indicated is like this: from names and so on to the completely ultimate. What is indicated is like this: it is summarized by indicating twenty-seven individuals. What is indicated by is like this: by speech. Who is indicated? Buddhas, Hearers, and Bodhisattvas, all of which are fully indicated by six kinds of words. If any one is missing, the meaning will not be clear, because they make the meaning clear, therefore the word is called making it clear. What is the meaning? In short, ten aspects should be observed, namely the meaning of the ground, the meaning of the characteristic, the meaning of attention, the meaning of what is to be controlled, the meaning of benefit, the meaning of fault, the meaning of the unfavorable aspect, the meaning of the antidote, the meaning of the summary, and the meaning of the extensive. Among them, the meaning of the ground is briefly five grounds, namely the ground of accumulation, the ground of application, the ground of seeing, the ground of meditation, and the ground of going to the ultimate. If expanded, there are seventeen, from the differentiated consciousness associated with the five aggregates to the ultimate of the ground of no aggregates. Among them, the meaning of characteristic should be observed in five aspects, namely self-nature, generality, expression, cause, and effect. The distinction of these is like this: as taught in the ground arising from thought. For the non-characteristic, it should also be observed as before, as taught in the ground arising from thought. Among them, the meaning of attention is that attention has seven functions, namely individually recognizing characteristics, etc., as previously taught in the Hearer's ground. The ten knowledges are: knowledge of suffering, knowledge of origin, knowledge of cessation, knowledge of path, knowledge of dharma, knowledge of subsequent realization, and the other
Chinese
了知自性之心，了知世俗，了知灭尽，了知不生。它们的差别如下：如声闻地中所说。六识蕴是指从眼识到意识。如下所示：与五识蕴相应，如意识地中所说。完全了知有九种：断除因见欲界之苦及苦集所应断之法，是为一种完全了知。断除因见色界及无色界之苦及苦集所应断之法，是为第二种完全了知。断除因见欲界之灭所应断之法，是为第三种完全了知。断除因见色界及无色界之灭所应断之法，是为第四种完全了知。断除因见欲界之道所应断之法，是为第五种完全了知。断除因见色界及无色界之道所应断之法，是为第六种完全了知。断除与最后分相应的遍行，是为第七种完全了知。灭除色界之贪欲，是为第八种完全了知。灭尽无色界之贪欲，是为第九种完全了知。它们的差别如下：如禅定地中所说。三种解脱门是空性，无愿和无相。它们的差别也如下所示：应如禅定地中所说那样去理解。 因此，应以多少作意来作意，以多少知识来知，以多少识来识，以多少应知来应知，以多少解脱门来解脱，如此应开始全面考察法。简而言之，能自在之义有三种，即：对事物的自在，对时间的自在，对补特伽罗的自在。其中，对事物的自在也有三种，即对实物本身的自在。
English
Knowing the mind of self-nature, knowing the conventional, knowing cessation, knowing non-arising. Their distinctions are as follows: as explained in the Hearer's Ground. The six aggregates of consciousness are from eye consciousness to mind consciousness. As follows: corresponding to the five aggregates of consciousness, as explained in the Mind Ground. Complete knowledge is of nine types: abandoning what should be abandoned by seeing the suffering and arising of the desire realm is one complete knowledge. Abandoning what should be abandoned by seeing the suffering and arising of the form and formless realms is the second complete knowledge. Abandoning what should be abandoned by seeing the cessation of the desire realm is the third complete knowledge. Abandoning what should be abandoned by seeing the cessation of the form and formless realms is the fourth complete knowledge. Abandoning what should be abandoned by seeing the path of the desire realm is the fifth complete knowledge. Abandoning what should be abandoned by seeing the path of the form and formless realms is the sixth complete knowledge. Abandoning the pervasive actions corresponding to the final part is the seventh complete knowledge. Eliminating the desire for the form realm is the eighth complete knowledge. Exhausting the desire for the formless realm is the ninth complete knowledge. Their distinctions are as follows: as explained in the Ground of Samadhi. The three doors of liberation are emptiness, wishlessness, and signlessness. Their distinctions are also as follows: they should be understood as explained in the Ground of Samadhi. Therefore, one should contemplate with how many mental activities, know with how much knowledge, cognize with how many consciousnesses, completely know with how much complete knowledge, and liberate with how many doors of liberation. Thus, one should begin to thoroughly examine the Dharma. In short, the meaning of being in control is threefold, namely: being in control of things, being in control of time, and being in control of persons. Among them, being in control of things is also threefold, namely, being in control of the actual thing itself.