Tibetan
ན་ནོ། །དུ་ཞིག་དོན་དང༌། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་བསྡུས་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་རྟོག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་པས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་ལ་རྟོན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་གཟུགས་ཅན་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང༌། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང༌། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུ་ཞིག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། གཉིས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཟག་པ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་དོན་གྱིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། དུ་ཞིག་འདུས་བྱས་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་འདུས་མ་བྱས་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་གྱི། འདུས་བྱས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟང་ཟིང་མེད་པ་དག་དང༌། ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་དག་ཀྱང
Chinese
如是。何者是意义和，了义的经部和，依智慧而摄的呢？答：由因、名、作意三者所摄。名唯独是由法所摄。因如何，作意也如是。真如是智慧的行境，因此是由义所摄。真实智唯独是由智慧所摄。何者是有色，何者是无色的呢？答：因是二者。作意和真实智是无色的。名和真如二者都不是，因为是假立的有，并且是不可言说的缘故。有色和无色，如是也应观为可见和不可见，有碍和无碍。何者是有漏，何者是无漏的呢？答：因是二者。二者是有漏的。二者是无漏的，真如是以无漏的所缘之义是无漏的，但不是以漏尽的体性之义。真实智是为了使漏尽的缘故，以对治之义是无漏的。何者是有为，何者是无为的呢？答：因是二者。三者是有为的。真如是无为的，是以有为寂灭的所缘之义，但不是以有为寂灭的体性之义。何者是烦恼和合的，何者是无烦恼的呢？答：因是二者。二者是烦恼和合的。二者是无烦恼的，此处也应如观有漏和无漏的道理一样来观察。烦恼和合与无烦恼，如是，也应观为杂染和合与无杂染，依恋和显现。
English
Thus it is. Which are those that are included by meaning, sutras of definitive meaning, and reliance on wisdom? Answer: They are included by three: cause, name, and attention. Name is solely included by reliance on the Dharma. As is the cause, so is the attention. Suchness is the object of wisdom, therefore it is included by reliance on meaning. True knowledge is solely included by reliance on wisdom. Which are those that are with form, and which are those that are without form? Answer: Cause is both. Attention and true knowledge are without form. Name and suchness are neither, because they are existent by imputation, and because they are inexpressible. Those with form and those without form, likewise, should also be viewed as visible and invisible, obstructive and non-obstructive. Which are those that are with outflows, and which are those that are without outflows? Answer: Cause is both. Two are with outflows. Two are without outflows, suchness is without outflows by way of being the object of the non-outflow, but not by way of being the characteristic of the exhaustion of outflows. True knowledge is without outflows by way of being an antidote for the sake of exhausting outflows. Which are those that are conditioned, and which are those that are unconditioned? Answer: Cause is both. Three are conditioned. Suchness is unconditioned, by way of being the object of the pacification of the conditioned, but not by way of being the characteristic of the pacification of the conditioned. Which are those that are with afflictions, and which are those that are without afflictions? Answer: Cause is both. Two are with afflictions. Two are without afflictions, here also one should observe in the same way as the manner of observing those with outflows and those without outflows. Afflictions and those without afflictions, likewise, one should also view as those with defilements and those without defilements, attachment and manifestation.
Tibetan
་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པའི་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏོགས་པ་དང༌། མ་གཏོགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུ་ཞིག་ནང་གི་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་ཕྱིར་རོལ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྐྱེ་བར་གཏོགས་པ་ལས་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དུ་ཞིག་རགས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་ཕྲ་བ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་གར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་ཡིན་གྱི། མཚན་མ་ཉིད་དབྲི་ཞིང་བསྐྱུང་བའི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་ཆ་ཕྲ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་ཞིག་དམན་པ་ དག་ཡིན། དུ་ཞིག་གྱ་ནོམ་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་ཡིན་གྱི། ཉམས་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དུ་ཞིག་ཐག་རིང་བ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་ཐག་ཉེ་བ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་དང༌། དུས་ཐག་རིང་བས་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དུས་ཐག་རིང་བ་ཁོ་ནས་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་གས་གཉི་ག་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་ཞིག་ཟིན་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་མ་ཟིན་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་
Chinese
应当如是观察。哪些是世间的？哪些是出世间的？答：第三者是世间的。真如是出世间的。正智的一分是出世间的。一分是世间和出世间的。真如也以息灭一切名言戏论之所缘义而出世间，但不是以从一切名言戏论中真实超离之体性的意义而出世间。世间和出世间，如其所有地，属于和不属于，也应当如是观察。哪些是内部的？哪些是外部的？答：因和缘二者都是。名是外部的。分别从属于生起方面来说是二者。真如不是二者。如分别一样，正智也是如此。哪些是粗大的？哪些是微细的？答：三者在两种方面都是。真如是微细的，以难以辨识的意义来说是微细的，但不是以减少和缩减相的意义来说。正智也是微细的，因为能了知微细的意义部分。哪些是低劣的？哪些是殊胜的？答：三者是二者。真如是殊胜的，以清净所缘的意义来说是殊胜的，但不是以衰损和成为差别自性的意义来说。正智也是殊胜的，因为是真如行境的意义。哪些是遥远的？哪些是邻近的？答：一个是处所遥远和时间遥远二者都是。名和分别以及正智只是以时间遥远来说是二者。真如在二者上都不是二者，因为是无为法。哪些是执取的？哪些是不执取的？答：因缘二者都是。名和分别以及正
English
It should be viewed thus. Which are mundane? Which are supramundane? Answer: The third is mundane. Suchness is supramundane. One aspect of correct knowledge is supramundane. One aspect is both mundane and supramundane. Suchness is supramundane in the sense of the object of pacifying all names and elaborations, but not in the sense of the nature of truly transcending all names and elaborations. Mundane and supramundane, as they are, belonging and not belonging, should also be viewed thus. Which are internal? Which are external? Answer: Cause and condition are both. Name is external. Discrimination, in terms of belonging to arising, is both. Suchness is neither. Just as with discrimination, so too with correct knowledge. Which are coarse? Which are subtle? Answer: The three are both in two ways. Suchness is subtle, in the sense of being difficult to discern, but not in the sense of diminishing and reducing characteristics. Correct knowledge is also subtle, because it cognizes subtle aspects of meaning. Which are inferior? Which are superior? Answer: The three are both. Suchness is superior, in the sense of the object of purification, but not in the sense of deterioration and becoming a distinct nature. Correct knowledge is also superior, because it is the meaning of the domain of suchness. Which are distant? Which are near? Answer: One is both in terms of distance of place and distance of time. Name, discrimination, and correct knowledge are both only in terms of distance of time. Suchness is neither in either, because it is unconditioned. Which are grasped? Which are ungrasped? Answer: Cause and condition are both. Name, discrimination, and correct
Tibetan
ཤེས་པ་ནི་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་མཚུངས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན། དུ་ཞིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་དང༌། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན། དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །མིང་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་དང༌། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པ་དག་དང༌། གནས་དང་བཅས་པ་དང་གནས་མེད་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུ་ཞིག་བླ་ན་ཡོད་པ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དུ་ཞིག་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དག་ཡིན་
Chinese
识是未摄持。如是性非二者。几者是相应？几者与彼等相应耶？曰：因是二者。其余诸者非二者，以与彼等相应之相应，是于有色诸根作分别故。几者是因？几者非因耶？曰：四者是因。如是性非因。如因与非因，如是，果与非果，及具因与不具因，及具果与不具果等，亦应如是观之。几者是异熟？几者非异熟耶？曰：因是二者。名非异熟。分别亦是二者。如是性非二者。正智亦非异熟。几者是具异熟者？几者是无异熟者耶？曰： 因是二者。名是无异熟者。分别亦是二者。如是性非二者。正智唯是无异熟者。几者是具所缘者？几者是无所缘者耶？曰：因是二者。名是无所缘者。分别与正智是具所缘者。如是性非二者。如具所缘与无所缘，如是，相应与非相应，及具形相与无形相，及具处所与无处所等，亦应如是观之。几者是有上者？几者是无上者耶？曰：四者是有上者。如是性是无上者，以无为与极清净之所缘义故。几者是过去，未来，现在耶？几者非过去，亦非未来，亦非现在者耶？
English
Consciousness is unapprehended. Suchness is not both. How many are concordant? How many are concordant with those? It is said: The cause is both. The remaining ones are not both, because the concordance that is concordant with those is the distinction made to the sense faculties that have form. How many are causes? How many are not causes? It is said: Four are causes. Suchness is not a cause. Just as cause and non-cause are, so also effect and non-effect, and possessing a cause and not possessing a cause, and possessing an effect and not possessing an effect, should be viewed in the same way. How many are fully ripened? How many are not fully ripened? It is said: The cause is both. Name is not fully ripened. Discrimination is also both. Suchness is not both. Correct knowledge is also not fully ripened. How many are those that possess full ripening? How many are those that do not possess full ripening? It is said: The cause is both. Name is that which does not possess full ripening. Discrimination is also both. Suchness is not both. Correct knowledge alone is that which does not possess full ripening. How many are those that possess an object? How many are those that do not possess an object? It is said: The cause is both. Name is that which does not possess an object. Discrimination and correct knowledge are those that possess an object. Suchness is not both. Just as those that possess an object and those that do not possess an object are, so also concordance and non-concordance, and possessing form and not possessing form, and possessing a location and not possessing a location, should be viewed in the same way. How many are those that are superior? How many are those that are unsurpassed? It is said: Four are superior. Suchness is unsurpassed, because of the meaning of the unconditioned and the object of perfect purity. How many are past, future, and present? How many are neither past, nor future, nor present?