Tibetan
ངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ལ་ཉལ་བ་སྤོང་བར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ལ་ཉལ་ཚུན་ཆོད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཤེས་རབ་འཚོ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཚོང་དང་ཞིང་རྨོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྣག་ཅན་གྱི་སྲོག་མི་འཆད་པར་འཚོ་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་ནི་འཚོ་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བའི་དགེ་ བའི་རྩ་བའི་སྲོག་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དམ་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་དང་ལྡན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གཙོ་བོའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡོད་དང་དེ་གསུམ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་གཞིའི་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཞིའོ། །དེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ལ་ཕྱེ་ན་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཇུག་གོ །གསུམ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆུང་ངུ་སྟེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་ཤེས་ནས་ནི། མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྡུ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་ནས། ས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང༌།
Chinese
佛的智慧能舍弃烦恼的潜在障碍。超越世间，了知人与法无我的大乘智慧，能彻底舍弃烦恼和所知障的潜在障碍，这是果。 “智慧显示生活”，意思是，智慧使人生活，并为众生说法，这二者是事业。世间以经商和耕种等维持脓血之身的生命，但这些之中，以智慧为生是无上的生活，因为能使证得无上菩提的善根之命不中断。具足智慧者为众生说法，因为能无误地阐释诸法的自相和共相。“诸法之殊胜”，意思是，具足者具足诸法之殊胜，一切波罗蜜多的殊胜是智慧波罗蜜多。在《智慧波罗蜜多十万颂》等经中也说：“智慧波罗蜜多是波罗蜜多之殊胜，是主要，是特别。”“于彼有及彼三”，以此显示进入。以“于彼有”显示基础的进入。上面所说的智慧，也唯有具智慧者才有，其他人没有，因此具智慧者是智慧的基础。“彼三”显示分别的进入，智慧若分别，也有三种进入。三种是世间智慧，和超越世间的小乘，即声闻和独觉的智慧，以及超越世间的大乘，即菩萨的智慧。“如是知智慧，智者如实修”，意思是，菩萨们在知晓智慧的自性和因等如上所说之后，便如是修习，是这个意思。“摄义分别之偈”，意思是，在讲述六波罗蜜多的分别之后，地，波罗蜜多，菩提分，
English
The wisdom of the Buddha abandons the latent obscurations of afflictions. The wisdom of the Great Vehicle, which transcends the world and understands the selflessness of persons and phenomena, completely abandons the latent obscurations of afflictions and knowledge, and that is the result. "Wisdom shows life," which means that wisdom makes one live and teaches the Dharma to sentient beings, and these two are activities. In the world, one sustains the life of a festering body by trading and plowing, but among these, living by wisdom is the supreme life, because it does not interrupt the life of the roots of virtue that lead to the attainment of unsurpassed enlightenment. Those who possess wisdom teach the Dharma to sentient beings, because they explain the individual and common characteristics of all phenomena without error. "The most excellent of all dharmas," which means that the possessor possesses the most excellent of all dharmas, and the most excellent of all perfections is the perfection of wisdom. In the sutras such as the Hundred Thousand Verses on the Perfection of Wisdom, it is also said: "The perfection of wisdom is the most excellent of all perfections, it is the chief, it is the special." "In that there is and that three," this shows entry. "In that there is" shows the entry of the basis. The wisdom mentioned above is only possessed by those who have wisdom, and not by others, therefore those who have wisdom are the basis of wisdom. "That three" shows the entry of differentiation, and if wisdom is differentiated, there are also three entries. The three are worldly wisdom, and the lesser wisdom that transcends the world, namely the wisdom of hearers and solitary realizers, and the great wisdom that transcends the world, namely the wisdom of bodhisattvas. "Having known wisdom as it is, the wise truly practice," which means that bodhisattvas, having known the nature and causes of wisdom as described above, practice in that way, that is the meaning. "Verses of summary and differentiation," which means that after explaining the differentiation of the six perfections, the ground, the perfections, the aspects of enlightenment,
Tibetan
དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྡུས་པར་དབྱེ་ཞིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་མ་བཞག་དང༌། །མཉམ་པར་བཞག་དང་གཉི་གཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ་ དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱང་ཆ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ །གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རང་བཞིན་དང༌། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་དང༌། གཉི་ག་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་སུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དགེ་བ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ལས། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྲུང་བ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་མ་ཡིན་བས་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྡུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྡུ་སྟེ། བསམ་གཏན་ནི་དངོས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་ནང་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་བསྡུ་ལ། ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པར་བསྡུ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཉན་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ལས། མཉན་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་ལ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་ན། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མཉམ་པར་བཞག་པར་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་
Chinese
为了分类并展示将十种善行等所有法都包含在六度之中的道理，所以造一个偈颂，这就是它的意义。偈颂说：“白法皆未等持，等持与二应知。”意思是说，土地、波罗蜜多、菩提分等所有白法都包含在六度之中，白法也可以分为三类。哪三类呢？未等持的自性，等持的自性，以及二者兼具，既是等持的自性，也是未等持的自性。其次，关于波罗蜜多，布施和持戒波罗蜜多包含在未等持的善法之中。为什么呢？因为布施也是通过身体来完全施舍，所以是未等持的性质。而戒律有三种：如法受持的戒律，即别解脱戒、禅定戒和无漏戒。其中，别解脱戒也是不杀生等，通过身语来守护，而不是通过心来守护，所以是未等持的自性。“二二善巧摄持”，意思是说，禅定和智慧二者摄持等持的法。禅定是直接的等持自性，所以禅定戒和无漏戒也包含在其中。智慧如何包含在等持之中呢？智慧有三种：闻慧、思慧和修慧。其中，闻慧和思慧包含在未等持之中，而修慧是从心等持中如实修习而产生的智慧，所以包含在等持之中。禅定是止的自性，而智慧是观的自性，所以应知属于等持。忍辱和精进二者既是未等持的自性，也是等持的自性。如何理解呢？菩提萨埵
English
In order to classify and show the reason for including all dharmas such as the ten virtues in the six perfections, a verse is composed, which is its meaning. The verse says: "All white dharmas are not equally held, Equanimity and two should be known." It means that all white dharmas such as land, paramitas, bodhipaksa, etc. are included in the six perfections, and white dharmas can also be divided into three categories. What are the three categories? The nature of non-equanimity, the nature of equanimity, and the combination of the two, which is both the nature of equanimity and the nature of non-equanimity. Secondly, regarding the paramitas, generosity and discipline paramitas are included in the non-equanimity good dharmas. Why? Because generosity is also completely giving through the body, so it is the nature of non-equanimity. And there are three types of discipline: the discipline of properly upholding, that is, the pratimoksha vow, the samadhi vow, and the non-outflow vow. Among them, the pratimoksha vow is also not killing, etc., guarding through body and speech, but not guarding through mind, so it is the nature of non-equanimity. "Two and two skillfully hold", which means that samadhi and wisdom hold the dharma of equanimity. Samadhi is the direct nature of equanimity, so the samadhi vow and the non-outflow vow are also included in it. How is wisdom included in equanimity? There are three types of wisdom: hearing wisdom, thinking wisdom, and meditation wisdom. Among them, hearing wisdom and thinking wisdom are included in non-equanimity, while meditation wisdom is the wisdom that arises from practicing equanimity of mind as it is, so it is included in equanimity. Samadhi is the nature of shamatha, and wisdom is the nature of vipassana, so it should be known to belong to equanimity. Patience and diligence are both the nature of non-equanimity and the nature of equanimity. How to understand it? Bodhisattva