Tibetan
བསྒྲུབས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སླ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་པདྨ་སྟེ། སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསལ་བ་དང༌། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་ཁ་ཟས་ཏེ། སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ་འདི་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་སླུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་ པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སླུ་བ་ཞེས་བགྱི་པ་འདི་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉི་གང་ཡིན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་འདི་ཡི་གེ་དག་གིས་གདགས་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཆོས་འདི་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། རང་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པ་སྟེ། བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །བྱིས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་དང༌། རྟོག་གེ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་ཕྲིན་ཡིག་ཀྱང་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་སྟེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་གབ་བ་ཕྱེ་ན་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུད་གསལ་བར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ན་གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་ཞིག་སྣང་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང༌། ལོག་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་གསེར་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་བས་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་པདྨ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ནོར་བུ་དང༌། སྨན་དང༌། མཁྱུད་དཔྱད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་སེམས་ན་སེམས་བསླད་པའི་གནས་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པར་བྱ་བའི་གནས་སེམས་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་དཔེ་ཕྲིན་ཡིག་དང་ཁ་ཟས་ཏེ། སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་དག་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་དཔེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ སྟེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་གབ་ཕྱེ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དག་སྣང་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བསལ་བས་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐྱེ་ལ། རྒྱུད་ཀྱང་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལྔ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཙམ་ཞིག་སྟོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དང་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང༌། དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བསམ་པར་བྱ་བ་དག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་བོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་འདིས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ལོ། །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་བསྟན་ལ། འདི་དག་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་བཀྲོལ་བས་གསེར་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་མཁས་པ་རྣམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་པ་དོན་སྟོན་པར་ནི་ཆོས་དེ་བརྒྱན
Chinese
如果修习，就容易了知由他力所摄持的诸法差别，所以应当了知差别，如是说。与此法相应的譬如莲花，应当如先前一样领会。他起性的自性唯独应当思维，心和心所的自性，即是遣除贪欲等不善法，以及串习信心等善法，如理作意。与此法相应的譬如食物，应当如先前一样领会。圆成实的自性有两种，即是如是性的自性，以及不分别智与菩提分相应的自性。其中，如是性是不可思议的，如先前所说。圣《宝云经》中也说：菩萨遣除一切障碍而请问：世尊，这个被称为“彼性”（藏文：དེ་ཁོ་ན་ཉིད།）的是什么？世尊回答说：善男子，所谓“彼性”，是真实义的殊胜语。请问：世尊，所谓“真实”是什么？世尊回答说：善男子，凡是欺骗的就是真实。请问：世尊，所谓“不欺骗”是什么？世尊回答说：如是性，以及不颠倒的如是性，以及非异体的如是性。请问：世尊，所谓“如是性”是什么？世尊回答说：善男子，此法是各自自己所能证知的，此法不能用文字来诠释。为什么呢？因为此法是完全超越一切文字的。此法是完全超越一切言说的，是完全超越语言的行境，是完全超越自身的一切道路，是远离一切戏论的。是远离一切思择的，不是可以观察的，不是思择的行境，是完全超越思择的行境的。是完全超越凡夫的境界的，是
English
If practiced, it is easy to know the distinctions of the dharmas that are grasped by the power of others, so one should know the distinctions, as it is said. Corresponding to this dharma is the example of the lotus, which should be understood as before. The nature of other-dependence itself should be contemplated, that is, the nature of mind and mental factors, which is to eliminate non-virtuous dharmas such as attachment, and to properly contemplate by familiarizing oneself with virtuous dharmas such as faith. Corresponding to this dharma is the example of food, which should be understood as before. The nature of the perfectly established is of two kinds, namely the nature of suchness, and the nature of non-conceptual wisdom that is in accordance with the aspects of enlightenment. Among these, suchness is inconceivable, as has been said before. In the Noble Jewel Cloud Sutra, it is also said: The Bodhisattva, having completely eliminated all obscurations, asked: Bhagavan, what is this that is called 'Thatness' (Tathata)? The Bhagavan replied: Son of good family, that which is called 'Thatness' is the supreme word of true meaning. Asked: Bhagavan, what is called 'true'? The Bhagavan replied: Son of good family, that which is deceptive is true. Asked: Bhagavan, what is called 'non-deceptive'? The Bhagavan replied: Suchness, and the non-inverted Suchness, and the non-other Suchness. Asked: Bhagavan, what is called 'Suchness'? The Bhagavan replied: Son of good family, this dharma is to be known by each individual for themselves, and this dharma cannot be expressed by letters. Why is that? Because this dharma is completely beyond all letters. This dharma is completely beyond all expressions, it is completely beyond the realm of speech, it is completely beyond all its own paths, it is free from all elaboration. It is free from all thought, it is not to be examined, it is not the realm of thought, it is completely beyond the realm of thought. It is completely beyond the realm of children, it is
Chinese
已经超越了行境。完全超越了识的行境，被称为不可思议的法界。如是，所谓真如之法，因其完全超越了戏论、分别念和一切识的行境，故对孩童来说是不可思议的。与此法相符，譬如书信，也应如前一样理解。不分别智与菩提分相符的自性，各自以自证智所应了知的意义，与此法相符，譬如珍宝之匣。例如，打开珍宝之匣的盖子，会生起极大的喜悦，同样，菩萨了知那唯一的意义，与菩提分相符，通过不分别等使相续明朗之人，生起大喜悦而圆满成就，所了知的意义，各自以自证智所应了知的菩提分相符的自性中宣说。如是宣说了三种自性。之后，以补特伽罗的安立来宣说又是如何呢？此处显现三种补特伽罗，即：不了解者、怀疑者和邪解者。对于执着于邪执者和怀疑者，为了遣除邪执和怀疑，应宣说“唯有此才是大乘，其他的不是”，从而成办大乘之法。与此法相符，譬如黄金，应如前一样理解。对于不了解者，应令其分别了知，与此法相符，譬如莲花，应如前一样理解。如是进入的那些补特伽罗，应当舍弃不可思议之处，如经中所说：“成办佛陀事业的利他事业不可思议。外境一切事物，以各种方式显现成就的事业不可思议。具备珍宝、药物和隐秘之术的事业不可思议。”等等，像这样，如果心念及不可思议之处，则心
English
Has completely transcended the realm of activity. It has completely transcended the realm of consciousness, and is called the inconceivable realm of Dharma. Thus, this Dharma called Suchness, because it completely transcends all realms of activity of elaboration, conceptualization, and consciousness, is called inconceivable by children. In accordance with this Dharma, the example of a letter should also be understood in the same way as before. The self-nature that is in accordance with the non-conceptual wisdom and the aspects of enlightenment, the meaning of realization that is to be known individually by one's own self-awareness, in accordance with this Dharma, is like an example of a jewel box. For example, just as opening the lid of a jewel box creates supreme joy, so too, this is the same. When a Bodhisattva realizes the meaning of that very essence, in accordance with the aspects of enlightenment, those who have clarified their minds through non-conceptualization and so forth, generate great joy and are completely accomplished. The meaning of realization is explained in the self-nature that is in accordance with the aspects of enlightenment, which is to be known individually by one's own self-awareness. Such is the explanation of the three self-natures. Then, how is it explained by the establishment of individuals? Here, three types of individuals appear: those who do not know, those who doubt, and those who have wrong understanding. For those who are attached to wrong views and those who doubt, in order to dispel wrong views and doubts, it should be said, "Only this is the Great Vehicle, and others are not," and thus the Dharma of the Great Vehicle should be accomplished. In accordance with this Dharma, the example is like gold, which should be understood as before. For those who do not know, they should be made to know specifically, and in accordance with this Dharma, the example is like a lotus, which should be understood as before. Those individuals who have thus entered should abandon the inconceivable places, as it is said in the scriptures: "The activity of accomplishing the deeds of the Buddha is inconceivable. The activity of manifesting and accomplishing all external objects in various ways is inconceivable. The activity of possessing jewels, medicines, and secret arts is inconceivable." And so forth, like this, if the mind thinks of the inconceivable places, then the mind
Chinese
因此，（这些）转变为不可思议的处所，所以说是不可思议。因此，（这是）为了舍弃不可思议的处所。因为思维可思维的处所，所以生起大欢喜，比如书信、文字和食物等，应当像先前一样理解。如果如理地结合那些人，就能各自了知圆满成就的意义，证悟与菩提分相应的自性。与此法相应，比如珍宝之匣。 比如打开珍宝之匣的盖子，显现珍宝时会生起欢喜，同样，通过与菩提分相应的法，消除属于大乘法地和波罗蜜多等不顺品之法的烦恼和所知障等处所，也会生起大欢喜，并且相续也会变得清明。因此，第五个意义是各自了知圆满成就的菩提分自性，这是通过安立补特伽罗而宣说的。大乘法中，则是观待所化众生，仅仅显示所要成办等意义的差别，而成立无自性等意义。摄于依他起自性中的心和心所的自性，是应当分别了知的。正是因为完全舍弃那些不善法，并且修习善法是应当思维的，所以才显示为应当思维的。成办佛陀的事业，以及显现成办各种外境等，因为转变为不可思议的处所，所以说为不可思议。各自了知圆满成就的意义，是与菩提分相应的诸法，此由《经庄严论》加以辨析。这五法显示了圆满摄集一切法，并且通过如实辨析这些，如同黄金等与法相应，智者们会生起欢喜，这就是总摄的意义。通达意义是为了显示意义而庄严法。