Tibetan
་བ་ནི་ཆད་པའི་མཐའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ། མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པའོ། །མ་རིག་པ་ལ་གཟུང་བའོ། །འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། དེའི་གཉེན་པོ་འདུས་མ་བྱས་དང༌། རྒ་ཤིའི་བར་ལ་གཟུང་བའོ། །འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཐའོ། །དེ་འགོག་པ་ལ་གཟུང་བའོ། །འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཐའ་སྟེ། ལམ་གང་གིས་དེ་འགག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་དང༌། ཡང་སྲིད་པ་ལ་སྨོན་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ།། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང༌། སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱུང་བ་དང༌། ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཏོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྐྱ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང༌། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དེ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ཅི་ རིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་མི་བྱེད་ཀྱི། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའམ། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་མཐའ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །གང་ཟག་ཡང་དེ་དེ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བདག་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་འདི་གཉིས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟོང་པ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །ཞི་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཡང་མཐའོ། །ཞི་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། སྤོང་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ནམ་མཁའོ། །སྐྲག་པར་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །སྐྲག་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་འཇིགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁོང་དང་ངས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་རི་མོ་མཁན་ནོ། །དཔེ་སྔ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་བརྩམས་པའོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བརྩམས་པའོ། །གཟུང་བར་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་སྒྱུ་མ་མཁན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་དོན་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱས་ནས། །དོན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་གོ །དོན་དངོས་པོ་མེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་འདིར་མཚུངས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའོ། །ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མཐའ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུའམ། ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ཤིང་གཉིས་ལས་མེ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཤིང་གཉིས་
Chinese
是断灭的边。为了完全舍弃它，所以是中道，是那两个边之间的中间。对于无明是执取。所谓“执取”是边。同样，对于识和行等，以及它们的对治法无为法，直到老死之间是执取。所谓“执取”也是边。对于它的止息是执取。所谓“执取”也是边，用什么道来止息它呢？同样，以黑色和白色方面的差别来执取和能执取的边是两种。为了完全舍弃它，所以是中道。识和无明这二者是无二的，这是广泛出现的，因为对于识和无明等没有所执取和能执取的实物。遍一切烦恼有三种，即烦恼的遍一切烦恼，业的遍一切烦恼，以及生的遍一切烦恼。其中，烦恼的遍一切烦恼也有三种，即见、贪、嗔、痴之因，以及希求有。它们的对治法是了知空性，了知无相，以及了知无愿。业的遍一切烦恼是现行善与不善之业。它的对治法是了知不现行。生的遍一切烦恼是再次生于有，以及所生的心和心所刹那刹那生起，以及有的相续。它的对治法是了知无生，了知无出，以及了知无自性。远离这三种遍一切烦恼是清净。其中，以了知空性等，对于所知空性等法，与那三种遍一切烦恼，各自不作空性等，而是自性空性等，因为法界自性不是遍一切烦恼的。如果认为法界会变成遍一切烦恼，或者会变成清净，这种分别念是边，因为对于自性不是遍一切烦恼的
English
is the extreme of cessation. In order to completely abandon it, it is the Middle Way, which is the middle between those two extremes. For ignorance, it is grasping. The so-called "grasping" is an extreme. Similarly, for consciousness and formations, and their antidote, the unconditioned, up to old age and death, it is grasping. The so-called "grasping" is also an extreme. For its cessation, it is grasping. The so-called "grasping" is also an extreme. By what path is it ceased? Similarly, the extremes of grasping and the grasper are two kinds, distinguished by the aspects of black and white. In order to completely abandon it, it is the Middle Way. Consciousness and ignorance are non-dual, which is widely stated, because there is no object to be grasped or grasper for consciousness and ignorance, etc. There are three kinds of all-pervasive defilements: the all-pervasive defilement of affliction, the all-pervasive defilement of karma, and the all-pervasive defilement of birth. Among them, the all-pervasive defilement of affliction is also of three kinds: the cause of views, desire, anger, and delusion, and the aspiration for existence. Their antidotes are the knowledge of emptiness, the knowledge of signlessness, and the knowledge of wishlessness. The all-pervasive defilement of karma is the manifestation of virtuous and non-virtuous actions. Its antidote is the knowledge of non-manifestation. The all-pervasive defilement of birth is rebirth in existence, and the arising of the mind and mental factors at each moment of birth, and the continuum of existence. Its antidotes are the knowledge of non-birth, the knowledge of non-arising, and the knowledge of no-self-nature. Separation from these three kinds of all-pervasive defilements is purification. Among them, by knowing emptiness, etc., for the knowable emptiness, etc., the dharmas, with those three kinds of all-pervasive defilements, respectively do not make emptiness, etc., but are emptiness by nature, etc., because the nature of the dharmadhatu is not all-pervasively defiled by nature. If one thinks that the dharmadhatu will become all-pervasively defiled, or will become purified, this conceptual thought is an extreme, because for what is not all-pervasively defiled by nature
Chinese
因为一切都受到烦恼的染污，并且没有完全的清净。为了完全舍弃这两种边，所以是中道，即并非空性使诸法变为空，而是诸法自身为空，等等。此外，分别的两种边有七种，即：像这样，分别事物存在也是边，分别事物不存在也是边。因为要摧毁那个补特伽罗，所以是空性。或者认为无我也并不存在，为了舍弃这两种分别的边，所以是中道，即：并非补特伽罗被摧毁所以是空性，而是空性使之为空，之前的边是空，之后的边也是空，等等，有广大的阐述。寂静也是边，使之寂静的分别也是边，因为应舍弃的和舍弃者被分别所扰，而对空性感到恐惧。为了完全舍弃这两种分别的边，所以譬如虚空。对应该恐惧的事物进行分别也是边，对应该恐惧的事物产生恐惧也是边，因为对由痛苦所生的我和我所执着的色等等感到恐惧。为了完全舍弃这两种分别的边，所以譬如画师。之前的譬喻是针对声闻乘的，这个是针对菩萨乘的。所取境的分别也是边，能取境的分别也是边。为了完全舍弃这两种分别的边，所以譬如魔术师。仅仅以识来了解，从而使外境事物不存在。了解外境事物不存在，也同样能遣除仅仅以识来了解的这种认知。因为如果外境事物不存在，识也不可能存在，因此，这二者是相同的。认为真实是分别也是边，认为虚妄是分别也是边，在如实分别时，要么认为是真实，要么认为是虚妄。为了完全舍弃这两种边，所以譬如两木相钻而生火，例如，两个不具火性的木头
English
Because everything is defiled by afflictions and is not completely purified. In order to completely abandon these two extremes, therefore, it is the Middle Way, that is, it is not emptiness that makes all phenomena empty, but the phenomena themselves are empty, and so on. Furthermore, there are seven kinds of conceptual extremes, namely: like this, conceptually thinking that things exist is also an extreme, and conceptually thinking that things do not exist is also an extreme. Because the person is to be destroyed, therefore it is emptiness. Or thinking that even non-self does not exist, in order to abandon these two conceptual extremes, therefore it is the Middle Way, that is: it is not that the person is destroyed so it is emptiness, but emptiness makes it empty, the previous extreme is empty, and the later extreme is also empty, and so on, there is a vast explanation. To be pacified is also an extreme, and the conceptualization that makes it pacified is also an extreme, because what should be abandoned and the one who abandons are disturbed by conceptualization, and are afraid of emptiness. In order to completely abandon these two conceptual extremes, therefore, the example is the sky. Conceptually thinking about what should be feared is also an extreme, and being afraid of what should be feared is also an extreme, because one is afraid of form and so on, which are conceived by suffering and the clinging to self and mine. In order to completely abandon these two conceptual extremes, therefore, the example is a painter. The previous example was based on the Shravakas, and this one is based on the Bodhisattvas. The conceptualization of what is to be grasped is also an extreme, and the conceptualization of the grasper is also an extreme. In order to completely abandon these two conceptual extremes, therefore, the example is a magician. By knowing only as consciousness, external objects are made non-existent. Knowing that external objects are non-existent, also eliminates the very knowledge of knowing only as consciousness. Because if external objects do not exist, consciousness cannot exist, therefore, these two are the same. Thinking that truth is conceptualization is also an extreme, and thinking that falsehood is conceptualization is also an extreme, when distinguishing truthfully, one either thinks it is true or thinks it is false. In order to completely abandon these two extremes, therefore, the example is fire arising from two pieces of wood rubbing together, for example, two pieces of wood that do not have the characteristic of fire.