Tibetan
། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་ཕྱི་རོལ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྔར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ན་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སམ་ལྟོས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་འདིར་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཞེས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་སམ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སེམས་ཉིད་རིག་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་དོན་དུ་གདམས་པ་སྟེ། གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དེ། གཞི་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་སུ་ལྟུང་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བའོ། །འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལམ་གྱི་ཐེག་པས་སྦྱང་བར་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་ལྷ་དང་ཚངས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བསྟན་པའོ། །རིགས་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཐར་པའི་རིགས་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་པ་ཡང༌། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་བར་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རང་ཉིད་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་ཀྱི་སྤུ་ལྡང་ཞིང༌། དེའི་བློ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་དོན་ལ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ །དེ་ལས་གཞན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དོན་དང༌། ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་གཅིག་ཅིང་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་ས་དྲུག་དང་ལྔ་དག་ཏུ་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ས་ལྔའམ་དྲུག་ནི་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་ས་དང༌། བརྒྱད་པ་དང༌། མཐོང་ བའི་ས་དང༌། བསྲབས་པའི་ས་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔ་འམ། གཞན་ཡང་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་དང་དྲུག་གི་བར་དག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམས་སྤངས་ཞེས་པའོ། །དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་དང༌། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་དེ་ལ་གནས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་ནས་དེའི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ནི། གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་ལོག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གཞན་གསུམ་ཡང༌། ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་འབྱེད་གསུམ་པ་བཟོད་པ་འབྲིང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་རིགས་ལས་བཟློག་ནས་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་སྲིད་པས་དེའི་རིགས་སུ་མ་ངེས་ཞེས་པའོ། །བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཟད་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ནི་འདི་ཉིད་ཙམ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལེན་པ་མེད་པས་ཟད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཚངས་པར་
Chinese
如果和无生之兔角等同等，就会和现量等量相违背，所以说了“大智慧”等。就像孩童将外境和真实事物执为实有一样，无生和兔角等是相同的。否则，完全断绝体性的遍计所执也会变成他性。之前以名相来说，遍计所执也会变成他性，这是因为是名相或观待的遍计所执，所以没有相违。因为是分别的缘故，这里“缘故”的意义是像那样分别的方式，一切事物都是无生的。不是理由或者为了某种目的。因此，生等以量成立，是圣者各自自己觉知的行境，心性觉知的他性如幻化般生起。不是孩童们以能取所取二者的事物如实了知的行境的方式生起，因为那在真实世俗中也是不合理的。以“大智慧”等教诫是为了舍弃颠倒。是处所的显现之自性体性，是所依相同。能取和所取的体性而进入，如之前所说。堕入二边，是指具有有为法的三种体性，在那之上，堕入执着能取所取二者为实有的方面。你应当对此努力。意思是说颠倒的见解是束缚的因，所以为了舍弃那样的见解，应当努力。大智慧，另外等，是指以道的乘来修习，显示获得涅槃的近取因，即种性的分类。对于没有种性者，如何说会现证的种性呢？那也是会现证天和梵天的乘的种性，所以那样宣说。没有种性是指没有解脱的种性。现证乘也是，道路和果的乘各自以自证的方式证悟，会获得。
English
If it is the same as the horns of a non-existent rabbit, etc., it will contradict the valid means such as direct perception. Therefore, it is said, "Great wisdom," etc. Just as children regard external objects and real things as real, non-birth is the same as the horns of a rabbit, etc. Otherwise, the completely severed characteristics of the completely imputed would also become other-powered. Previously, in terms of names, the completely imputed also becomes other-powered, because it is a name or a dependent completely imputed, so there is no contradiction. Because of the distinction, the meaning of "because" here is that in the way of such distinction, all things are unborn. It is not a reason or for a purpose. Therefore, birth, etc., are established by valid means, and are the objects of awareness of each noble one, the other-powered nature of the mind's awareness arises like an illusion. It is not born in the way that children truly understand the objects of the two, the grasped and the grasper, because that is also unreasonable in true conventional truth. "Great wisdom," etc., are taught to abandon perversion. It is the nature of the appearance of the place, the characteristic, and the basis is the same. Entering into the nature of the grasped and the grasper is as previously stated. Falling into duality means that it has the three characteristics of conditioned phenomena, and on top of that, it falls into the aspect of clinging to the two, the grasped and the grasper, as real. You should strive for this. It means that the inverted view is the cause of bondage, so in order to abandon such a view, one should strive. Great wisdom, also, etc., refers to cultivating with the vehicle of the path, showing the classification of the cause of the near attainment of obtaining nirvana, that is, the lineage. For those who have no lineage, how can one say that there is a lineage that will be realized? That is also the lineage that will realize the vehicle of gods and Brahma, so it is taught in that way. No lineage means no lineage of liberation. Realizing the vehicle also means that the vehicle of the path and the fruit are realized in a self-aware way, and will be obtained.
Chinese
是这样的。其中，声闻种姓是了知蕴等自相和共相，补特伽罗为无我，并且由此迅速地显示自己从有之痛苦中解脱出来。对此，以信解之心，身体汗毛竖立，其心识专注于蕴等之相，了知并习惯于补特伽罗无我的意义，进入这种智慧，这是修行的差别。除此之外，不信解和修行甚深缘起之义，以及一切皆一心，且彼亦为空性，为一味之相。其果的差别是，以如是通达之见的宗派，在第六地和第五地中，彻底断除了所有生起的烦恼等等。五地或六地是指，彼等种姓的地，以及第八地，见道地，薄地，离贪欲地，这五种；或者，还有在证得所作之地和第六地之间，随其所应，断除见道和修道所断的一切生起的烦恼等。这六者也依次确定为声闻种姓，即大忍位以上，以及入流果，安住于彼果，一来果和不来果，离欲界的贪欲，获得了知灭尽和不生之智的阿罗汉等，应与此相联系，如《般若波罗蜜多释》中所说。此处说从大忍位以上确定为彼种姓，是因为“二学种姓从彼转，成佛以及余三者。”之故，即说乃至决择分第三中忍位，也有可能因善知识等因缘，从自己的种姓中转变，成为独觉佛，因此不确定为彼种姓。所谓“我的生已尽”是指，了知了有漏皆尽，并且由此，有中出生的蕴的残余只有这些，不再有其他的受取，因此是尽了。所谓“安住于梵行”是指，远离过失，如所说，具备四种功德的梵行
English
It is like this. Among them, the Śrāvakayāna lineage is to understand that the aggregates and so on are empty of self in terms of their own and common characteristics, and thereby quickly show oneself to be liberated from the suffering of existence. To this, with faith and understanding, the body's hairs stand on end, and their mind focuses on the characteristics of the aggregates and so on, understanding and becoming accustomed to the meaning of the emptiness of the person, entering into this wisdom, which is a distinction of practice. Other than that, they do not have faith in or practice the meaning of profound dependent origination, and that all is one mind, and that it is also emptiness, being of one taste. The difference in their results is that, with such a view of realization, in the sixth and fifth grounds, they completely abandon all arising afflictions and so on. The five or six grounds refer to the grounds of those lineages, as well as the eighth ground, the ground of seeing, the ground of thinning, the ground of detachment from desire, these five; or, also, between the ground of realizing what has been done and the sixth ground, as appropriate, they abandon all arising afflictions and so on that are to be abandoned by the path of seeing and the path of meditation. These six are also determined in order as the Śrāvakayāna lineage, that is, up to the great forbearance, as well as entering the stream-enterer's fruit, abiding in that fruit, once-returner and non-returner, detachment from desire in the desire realm, obtaining the knowledge of knowing exhaustion and non-arising, the Arhats and so on, should be related to this, as explained in the commentary on the Prajñāpāramitā. Here, it is said that from the great forbearance onwards, it is determined as that lineage, because "Two learning lineages turn from that, becoming Buddhas and the other three." Therefore, it is said that even up to the third forbearance in the decisive division, it is possible that due to causes such as virtuous friends, they may turn from their own lineage and become solitary Buddhas, therefore it is not determined as that lineage. The so-called "My birth is exhausted" means, knowing that all contaminated things are exhausted, and thereby, the remainder of the aggregates born in existence is only this much, there is no other taking, therefore it is exhausted. The so-called "Abiding in pure conduct" means, being free from faults, as it is said, pure conduct possessing four qualities.