Tibetan
་ནོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྒལ་བའི་ལན་དང་བཅས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་མཚན་ཉིད་གང་གིས་གནས་ཤིང་འབྱུང་བ་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདེན་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མ་རིག་པའོ། །མ་རིག་པས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ །དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཕྲད་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །སྲེད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་ལེན་པའོ། །ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྒ་བའོ། །རྒས་ནས་ཕུང་པོ་འཇིག་པ་ནི་འཆི་བའོ། །འཆི་ཞིང་འབྲལ་བའི་ཚེ་མྱོས་ཤིང་ཆགས་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །དབང་པོ་ལྔའི་ཉམས་སུ་བབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཉམས་སུ་བབ་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ནི་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་པ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱེད་ པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱ་བ་རྣམས་མངོན་པར་གྱུར་ཏོ། །གོང་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ན་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མ་རིག་པས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྟེན་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གང་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ན་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་འདི་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། ཉེས་དམིགས་བསྡུས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། ཉེས་པ་སྤང་བར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། ཡིད་མི་འབྱུང་བ་དང༌། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། ཟབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་བདག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་གཅིག་ལ་གནས་པ་དག་གོ །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་གང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཞི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའོ། །མ་རིག་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལ་མི་ངོམས་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །སྲེད་པས་གཡེན་སྤྱོ་ནས་སྡུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་ལེན་པའོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་འདི་དག་འབྱུང་བ་ནི་སྲིད་པའོ། །སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྒ་བའོ། །རྒ་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་འཆི་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པས། སེམས་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་རིག་པའོ། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྟོག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡང་སྟོན་པ་དང༌། རེག་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །རེག་པ་ ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་རེག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ཚོར་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཚོར་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༌། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང༌། གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང༌། སྲེད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །སྲེད་པ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ལེན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ལེན་པ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །སྲིད་པ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡང་གནས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་འབྱུང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། རྒ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །རྒ་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། འཆི་བ་དང་ཕྲད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང་ཡོ
Chinese
诺。（如果）如何安立自性呢？以包含辩驳之答复，成立缘起无我之后，安立以何种自性而住且生起。彼如此思：不了知诸真谛，是胜义谛之无明。无明所作之业的异熟是行。依于行之最初心识是识。与识同时生起之近取蕴四者是名色。名色增长是六处。根、境与识三者相遇且具漏是触。与触同时生起是受。贪著于受是爱。爱增长是取。从取生起之业且具漏是有。业之等流是生，即蕴生起。蕴完全成熟是老。老后蕴坏灭是死。死且离别之时，迷醉且贪著，心完全苦恼是忧愁。从忧愁生起之语词是悲叹。五根之体验是痛苦。意之见之体验是不悦。痛苦与不悦多生起是扰乱。如是，痛苦之树，无有作者，唯一之此将现前成办，如是思。彼如此思：作者现前执著，故诸事物现前显现。上方无有作者，则胜义中事物亦不可得，如是思。如是说者，无明所作之业的异熟是行，如是说者，是显示名与色。其后，于彼识所依，以及名色与识同时生起而完全显示，故识与名色显示为互相依存。何处无有作者，则胜义中事物亦不可得，如是思，如是说者，是完全显示此有支，自性无有作用。此乃有支之后后相关联，故缘
English
No. How to establish the nature? After establishing the selflessness of dependent arising with answers including refutations, it establishes by what nature it abides and arises. One thinks like this: Not knowing the truths is ignorance in the ultimate sense. The ripening of actions done by ignorance is actions. The first mind that relies on action is consciousness. The four aggregates that arise together with consciousness are name and form. The increase of name and form is the six sense sources. The meeting of the three, sense organs, objects, and consciousness, and having outflows is contact. What arises together with contact is feeling. Attachment to feeling is craving. The increase of craving is grasping. The action that arises from grasping and has outflows is existence. The cause similar to action is birth, that is, the arising of aggregates. The complete ripening of aggregates is aging. The destruction of aggregates after aging is death. At the time of death and separation, being intoxicated and attached, the mind is completely tormented, which is sorrow. The words that arise from sorrow are lamentation. The experience of the five senses is suffering. The experience of the mind's view is displeasure. The occurrence of much suffering and displeasure is disturbance. Thus, the tree of suffering, without a doer, this unique one will be manifestly accomplished, so it is thought. One thinks like this: Because of manifest attachment to the doer, things become manifest. If there is no doer above, then in the ultimate sense, things are also not found, so it is thought. To that which is said, 'The ripening of actions done by ignorance is actions,' this shows name and form. After that, it is fully shown that consciousness relies on that, and that name and form and consciousness arise simultaneously, so consciousness and name and form are shown to be mutually dependent. Where there is no doer, then in the ultimate sense, things are also not found, so it is thought, which fully shows that these limbs of existence have no action of their own. This is because the limbs of existence are related one after another, so dependent
Chinese
应当了知对缘起进行全面考察。第九品。如果问什么是胜义谛的安立？即是全面考察如何通过完全了知它而获得解脱。因为他如此思虑：所谓三界，唯是心而已。三界仅仅是心的变现。如果问什么是世俗谛的安立？即是如何通过完全领悟而进入胜义谛。对此也应当了知以六种方式进行全面考察：即通过了解烦恼而对烦恼的处所进行全面考察；作为因的自性进行全面考察；对过患进行概括性全面考察；对过失进行舍弃的全面考察；不生厌离；对生厌离之因进行全面考察；以及对甚深性进行全面考察。其中，对烦恼的处所进行全面考察，是因为有支诸法依赖于无我的唯心，因此依赖于一个心。因为如来所开示的十二有支，所有这些都安住于一个心。为什么呢？因为生起贪欲之心的所依是识。所依是诸行。对诸行普遍愚昧的是无明。与无明之心同时生起的是名色。名色增长是六处。与六处相合的是触。与触同时生起的是受。对受不知满足的是渴爱。以渴爱驱使、积聚且不放舍的是取。这些有支生起是存在。存在生起是生。生完全成熟是老。老完全变异是死。如是宣说。这是通过对二谛进行安立，在一个心中真实聚合，应当了知对缘起进行全面考察。作为因的自性进行全面考察有两种方式：通过行持自己的作用而成为其他支的因
English
It should be known to fully investigate dependent arising. Ninth Chapter. If asked, what is the establishment of the ultimate truth? It is the complete investigation of how liberation is attained through fully knowing it. Because he thinks thus: The so-called three realms are only mind. The three realms are merely the manifestation of mind. If asked, what is the establishment of conventional truth? It is how to enter the ultimate truth through complete understanding. It should also be known to fully investigate this in six ways: that is, by understanding afflictions, to fully investigate the place of afflictions; to fully investigate as the nature of the cause; to fully investigate the faults in a summarized way; to fully investigate the abandonment of faults; not generating aversion; to fully investigate the cause of generating aversion; and to fully investigate profundity. Among these, fully investigating the place of afflictions is because the limbs of existence depend on the selfless mind-only, therefore depending on one mind. Because the twelve limbs of existence that the Tathagata has revealed, all of these abide in one mind. Why is that? Because the basis on which the mind with desire arises is consciousness. The basis is the formations. That which is universally ignorant of the formations is ignorance. That which arises simultaneously with the mind of ignorance is name and form. The growth of name and form is the six sense sources. That which is in accordance with the six sense sources is contact. That which arises simultaneously with contact is feeling. That which is not satisfied with feeling is craving. That which is driven, accumulated, and not abandoned by craving is grasping. The arising of these limbs of existence is existence. The arising of existence is birth. The complete maturation of birth is aging. The complete transformation of aging is death. Thus it is said. This is through establishing the two truths, truly gathering in one mind, it should be known to fully investigate dependent arising. Fully investigating as the nature of the cause is of two types: by performing its own function, it becomes the cause of other limbs.
Chinese
为了完全考察的缘故，对其他的因完全考察是为了什么？对此，无明是处于两种作用附近的，即，也使有情对所缘愚昧，并且也产生诸行显现成就之因。诸行也是处于两种作用附近的，即，也使未来的异熟显现成就，并且也产生识显现成就之因。识也是处于两种作用附近的，即，也作有之连接，并且也产生名色显现成就之因。名色也是处于两种作用附近的，即，也互相分别，并且也产生六处显现成就之因。六处也是处于两种作用附近的，即，也显示各自的境，并且也产生触显现成就之因。触也是处于两种作用附近的，即，也触及所缘，并且也产生受显现成就之因。受也是处于两种作用附近的，即，感受悦意的、不悦意的、以及从二者解脱的，并且也产生爱显现成就之因。爱也是处于两种作用附近的，即，也对将要贪著之事物完全贪著，并且也产生取显现成就之因。取也是处于两种作用附近的，即，也与一切烦恼相关联，并且也产生有显现成就之因。有也是处于两种作用附近的，即，也使有的其他因安住，并且也产生生显现成就之因。生也是处于两种作用附近的，即，也使蕴产生，并且也产生老显现成就之因。老也是处于两种作用附近的，即，也使诸根完全变化，并且也产生死与相遇显现成就之因。死也是处于两种作用附近的，即，也使诸行坏灭并且