Tibetan
ཀའ་བའོ། ། འདི་ནི་དེའི་ཕྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཤིན་ཏུ་རེག་པར་དཀའ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི། གསལ་བ་རིག་པ་མཁས་པས་རྟོགས་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་ཞི་བ་འགོག་མིན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གསལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མ་རིག་པ་མེད་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མི་གསལ་བའོ། །རིག་པ་མཁས་པས་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པས་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རིག་པ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཆོས་མངོན་པ་དང༌། འདུལ་བ་མངོན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་མཁས་པའོ། །ཡང་ན་གཞན་དག་དེ་ལས་ཐོབ་ནས་བརྡ་ལ་མཁས་པ་ནི་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་ཞི་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་མིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞི་བ་གཅིག་པུ་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཕྲ་བ་ཉིད་དང༌། གནས་ལས་བྱུང་བ་ཕྲ་བ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པར་དག་པ་ཕྲ་བ་ཉིད་དང༌། ཡོན་ཏན་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རེག་པར་དཀའ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིག་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་སྟོན་པར་ཁས་འཆེ་བ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འདིའི་ཕྲ་བ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་གོ །ཕྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་གོ །དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རེག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཕྲ་བ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་གོ །ལྷག་མ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཕྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་སྟོང་ཡོད་གཉིས་མིན་ཟང་མི་ཤེས། །འགྲོ་ ལས་རྣམ་གྲོལ་མཉམ་བརྙེས་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་དང་དབུང་མིན་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད། །དུས་གསུམ་རྣམ་ལས་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་མཉམ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཅི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་བའམ་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟོང་པ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའམ། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ཕྱིས་འགྱུར་ཏེ་ཟད་པ་འགགས་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའམ། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཟད་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། ཐ་དད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། འགྱུར་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །གང་དག་རབ་ཞི་གཉིས་མིན་ཟད་མི་ཤེས། །ཞེས་འདོན་པ་དེ་ཡང་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡོད་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཞི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་དེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གང་ལས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་གང་ལས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེ་ན། འགྲོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེས་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེ་ན། མཉམ་བརྙེས་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་ཉན་ཐོས་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུན་གྱི་ཐོག་མས་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱས་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་བར་དང་ཐ་མས་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱས་ཤེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ
Chinese
ཀའ་བའོ། 这是它的微细之处。为什么它非常难以触及呢？就像这样，它是：明晰智慧由智者所证悟，自性寂静非断灭非生起。这样说。其中，明晰是指对于所知没有无明，具有无明习气的知识是不明晰的。智慧由智者所证悟，是指他们各自用自己的智慧证悟，因为依赖于他们而生起。其中，智慧是指见到真理的人们。他们精通法藏和律藏，就是智者。或者其他人从那儿获得，精通术语就是智者，应当这样理解。自性寂静是指自性没有烦恼，不是指具有烦恼后来变得没有烦恼。非断灭是指不像仅仅趋向寂静，因为具有利益众生的见地。非生起是指从轮回中完全解脱。因此，应当理解，那种智慧是超越涅槃，不滞留于轮回的。因此，应当理解，由于从所缘生起的微细，从处所生起的微细，从清净生起的微细，以及从功德生起的微细，所以难以触及。其中，第一个微细应当理解为与世间的禅定者不共。第二个和第三个微细与声称能显示其他外道之处的人们不共。与声闻和独觉不共。因此，这首偈颂的微细是支分。两种微细是近支分。当通过非常难以触及而获得完全区分的时候，微细是支分。其余四种应当理解为近支分。那么，什么是智慧微细的特征呢？自性空有非二元，无相不可知，从行解脱同证涅槃，无边无中言语道断，从三时解脱等同虚空。这样说的。其中，应当理解，那种智慧的特征有两种，总的来说
English
Ka-ba-o. This is its subtlety. Why is it so difficult to touch? Like this, it is: Clear wisdom is realized by the wise, its nature is peaceful, not cessation, not arising. So it is said. Among them, clarity means that there is no ignorance towards the knowable, and knowledge with the habit of ignorance is unclear. Wisdom is realized by the wise, which means that they realize it with their own wisdom, because it arises depending on them. Among them, wisdom refers to those who see the truth. They are skilled in the Dharma and Vinaya, and they are the wise. Or others obtain it from there, and being skilled in terminology is the wise, it should be understood. Nature is peaceful means that nature has no afflictions, it does not mean that it had afflictions and later became without afflictions. Non-cessation means not only tending towards peace, because it has the view of benefiting sentient beings. Non-arising means completely liberated from samsara. Therefore, it should be understood that that wisdom transcends nirvana and does not remain in samsara. Therefore, it should be understood that it is difficult to touch due to the subtlety arising from the object, the subtlety arising from the place, the subtlety arising from purity, and the subtlety arising from merit. Among them, the first subtlety should be understood as not being common with worldly meditators. The second and third subtleties are not common with those who claim to be able to show the places of other heretics. It is not common with Shravakas and Pratyekabuddhas. Therefore, the subtlety of this verse is a limb. The two kinds of subtlety are near limbs. When complete distinction is obtained through being very difficult to touch, subtlety is a limb. The remaining four should be understood as near limbs. So, what is the characteristic of subtle wisdom? Nature is empty, existent, non-dual, without characteristics, unknowable, liberated from actions, attaining equal nirvana, without beginning or end, beyond words, liberated from the three times, equal to space. So it is said. Among them, it should be understood that there are two kinds of characteristics of that wisdom, in general
Chinese
是它的自性，以及非共同的自性。那么，那个智慧的自性，它的共同自性是怎样的呢？就是所说的“自性空”，即以智慧的自性为空。那它如何是共同自性呢？就是一切法都是如所说的自性空。所显示的“自性空”难道是要像说成兔子角一样的不存在那样去理解吗？不是这样说的。难道是要像说空性之外，还有其他的智慧，以及比它更空的空性那样去理解吗？不是这样说的。难道是要像说它的自性存在，之后会变化，最终耗尽消亡那样去理解吗？不是这样说的。那么是怎样的呢？空性的自性是不存在和二取，以及不会耗尽的。像这样，对于它，通过完全断除三种不如实的执着，从而完整地显示了空性，也就是断除了诽谤的不如实执着，断除了异体的不如实执着，以及断除了变化的不如实执着。“何者寂灭无二尽无余”这样念诵，也是说它极其寂静是存在的，因为不存在的不会变成寂静。不存在的又如何变成寂静呢？它能使烦恼完全寂静，这是它的共同自性。非共同自性是它的清净之自性，也就是完全解脱。那也要从两个方面去理解，即从何处如何解脱。从何处如何解脱呢？就是所说的“从行解脱”，它显示了从具有行的烦恼，以及业和生的所有烦恼中完全解脱。如何解脱呢？就是所说的“平等获得灭”，因为执着轮回和涅槃是平等性，所以不像声闻那样完全背离轮回。难道是那个智慧的相续的最初断尽了烦恼吗？或者中间和最后断尽了烦恼吗？要知道，它不是那样断尽烦恼的。那么是怎样的呢？
English
is its own nature, as well as the non-common nature. So, what is the common nature of that wisdom's own nature? It is what is said, "Self-nature is empty," that is, empty of the nature of wisdom. How is that a common nature? That is, all dharmas are empty of self-nature as stated. Is the "self-nature is empty" shown to be understood as saying that it does not exist like a rabbit's horn? It is not said like that. Is it to be understood as saying that apart from emptiness, there is other wisdom, and even more emptiness than that? It is not said like that. Is it to be understood as saying that its own nature exists, and then it will change, and eventually be exhausted and cease? It is not said like that. Then what is it like? The nature of emptiness is non-existent and non-dual, and inexhaustible. In this way, for it, by completely abandoning the three kinds of untrue clinging, emptiness is completely shown, that is, abandoning the untrue clinging of slander, abandoning the untrue clinging of otherness, and abandoning the untrue clinging of change. "Whoever is completely peaceful, non-dual, and inexhaustible" is also said to be extremely peaceful as existing, because what does not exist will not become peaceful. How can what does not exist become peaceful? It makes the afflictions completely peaceful, this is its common nature. The non-common nature is its pure nature, which is complete liberation. That should also be understood in two ways, that is, from where and how to be completely liberated. From where and how to be completely liberated? It is what is said, "Liberated from going," it shows complete liberation from the afflictions with going, and all the afflictions of karma and birth. How to be completely liberated? It is what is said, "Equally attained cessation," because clinging to samsara and nirvana as equality, so it is not like the Shravakas who completely turn their backs on samsara. Is it that the beginning of the continuum of that wisdom completely exhausts the defilements? Or do the middle and the end completely exhaust the defilements? Know that it is not like that that exhausts the defilements. Then what is it like?