Tibetan
ཕྱིར་མོད་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ལ། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ནི། ཡི་གེ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུང་བར་འགྱུར་གྱི། སེམས་ཞེས་གསུང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་དེ་གཉིས་མི་འདོད་ན་ནི། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་བརྗོད་པས་གཉིས་སྨོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་གསུངས། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་བརྗོད་པར་ རུང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་འོག་མ་བརྗོད་པར་ཡང་གོང་མ་འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་ནང་གི་བརྗོད་པ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནི་ཐམས་ཅད་འཚམ་མོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པའི་ཤེས། །རྣམ་པར་དག་པའང་ཡང་དག་ཏུ། །རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མིན་ཞེས་སྨོས། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་དབེན་གྱུར་པ། །དངོས་ཙམ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེས་ཏེ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་བྱ། །བརྟགས་པའི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང༌། གཙོ་བོ་དང་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དབེན་པའོ།
Chinese
此外，还应理解文字、语言和其他表达方式。应该这样理解：因为在揭示胜义谛时，（佛）说心也没有运行。如果仅仅是表达的性质才是世俗谛，那么就应该说文字也没有运行，而不是说心。如果不同意如上所说的这两个顺序，那么为什么要用“心也没有运行，文字就更不用说了”这样的顺序来表达呢？如果完全理解为是分别的意识，那么就应该说分别也没有运行，因为没有怀疑。对此没有确定的量。没有意义和场合等，一般的词语也无法被具体地确定。或者，表达的总类是跟随分别的，如果表达它就只是重复，为什么还要说两次？如果是那样，那么心也没有运行，仅仅是为了表明文字也没有运行。因为“又”这个词并不优美。因为自己的特征不是表达意义，所以记住它，并不仅仅是能够表达。即使不表达后面的意义，也已经包含了前面的意义，因为表达的总类之后，内在的表达也会随之而来。因此，世尊认为，与事物本身相符的心也没有运行，这才是正确的。这样一切就都合适了。如果那样，因为是自性智慧，成为心之行境的识，清净也是真实的，是理还是非理，请说。这是中间的偈颂。世俗分为真实和非真实两种，其中远离了所考察的意义，仅仅依赖事物而产生的，应该理解为真实的世俗。所考察的意义是指真实的产生等等，以及识的显现，以及主和元素的完全变化等等，远离了这些。
English
Furthermore, letters, language, and other means of expression should also be understood. This should be understood in this way: because in revealing the ultimate truth, it is said that even the mind does not move. If only the nature of expression is the conventional truth, then it should be said that even letters do not move, rather than saying the mind. If you do not agree with these two sequences as stated above, then why use the sequence of expressing "the mind does not move, let alone letters"? If it is fully understood as the discriminating consciousness, then it should be said that even discrimination does not move, because there is no doubt. There is no definite measure for this. Without meaning and occasion, etc., general words cannot be specifically determined. Alternatively, the general category of expression follows discrimination, and if it is expressed, it is only repetition, why say it twice? If that is the case, then the mind does not move, it is only to show that the letters do not move. Because the word "also" is not beautiful. Because one's own characteristic is not expressing meaning, so remember it, and it is not only possible to express it. Even if the latter meaning is not expressed, it already includes the former meaning, because after the general category of expression, the inner expression will follow. Therefore, the Blessed One considers that the mind that conforms to the mere object also does not move, which is correct. In this way, everything is suitable. If that is the case, because it is self-awareness, the consciousness that becomes the object of the mind, purity is also true, whether it is reasonable or unreasonable, please say. This is an intermediate verse. Conventional truth is divided into two types: true and untrue, among which, that which is devoid of the meaning of what is examined, and arises only depending on things, should be understood as true conventional truth. The meaning of what is examined refers to the true arising, etc., as well as the appearance of consciousness, and the complete transformation of the chief and the elements, etc., which are devoid of these.
Tibetan
།དངོས་པོ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མཐུན་པར་དོན་ཇི་སྙེད་རྒྱུ་ལས་སྣང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་རུང་བའམ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་ནི་རྩོད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །རྩོད་པར་བྱེད་ན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་མིན་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏམ་གོ་རིམས་བཟློག་པའོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་ཅི་ག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྣང་ངོ༌། །མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་ ངོ་བོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང༌། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཕྱིར་འདོད། །དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་འཛིན་པས། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་གསལ། །དགག་བྱ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་བཀག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཕ་རོལ་པོས་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགག་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། བརྟགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡི། །བཀག་པ་བརྟགས་མིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དགག་བྱ་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། བཀག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ
Chinese
凡是事物本身，都因为它能够如其所显现的那样发挥作用。依靠因和缘而产生的，应当了知那是真实的世俗谛。就像这样，对于包括孩童在内的识，凡是与因相符而显现的事物，都可以认为是真实的世俗谛，因为事物与识的显现相符而存在。真实地生起等等是不会显现的，无论如何，都只不过是依靠宗派而产生的臆造而已。如果不是这样，那就会不可避免地陷入无争议的过失。在论敌和反驳者的识所显现的部分，没有任何争议。如果进行争论，就会被现量等所损害。不真实的是遍计所执。凡是真实地生起等等，都是分别念的造作，那是虚假的世俗谛。“尼”这个词是增补的意思，或者是颠倒语序。那么，对真实地生起等等的遮止，又怎么会变成非真实的世俗谛呢？因为它在事物显现时，不像真实地生起等等那样不显现。不是的，因为它与事物的 自性并非他体。如果完全认为是一个其他的法，那也会变成非真实的世俗谛。因为什么呢？遮止生等等，以遮止对真实地生起等等的分别念的事物为理由，我们认为它与真实相符。其他的人则认为它仅仅是真实。 “又”这个词是 جمع（集合）的意思。如果用理智来分析，那也仅仅是世俗谛，为什么呢？因为没有所破。如果真实存在，那么没有遮止就很明显。因为没有所破，所以不会产生遮止，因为没有对境的遮止是不合理的。如果对方认为，在色等等上，由生起等等分别念的因，而对事物真实存在的臆测，那就是所破。如果那样的话，臆测的自性，遮止怎么会不是臆测呢？如果所破已经是臆测，那么遮止也会是臆测
English
Whatever is merely a thing is able to function as it appears. That which arises in dependence on causes and conditions should be known as the true conventional truth. Thus, for the consciousness of even children, whatever appears from causes in accordance with the meaning is reasonably considered the true conventional, because things exist in accordance with their appearance to consciousness. Truly arising and so forth do not appear; in whatever way, they are merely fabrications based on tenets. If it were not so, it would inevitably lead to uncontested fallacies. There is no dispute about the aspect that appears to the consciousness of the proponent and opponent. If there is a dispute, it will be harmed by direct perception and so on. The unreal is the thoroughly conceptualized. Whatever is truly arising and so forth is a fabrication of thought, and that is the false conventional truth. The word "ni" means addition or reversing the order. So, how can the negation of truly arising and so forth become a false conventional truth? Because it does not appear like truly arising and so forth when things appear. It is not, because it is not different from the nature of things. If it is completely considered to be another dharma, then it will also become a false conventional truth. Why? The negation of arising and so forth, by the reason of negating the object of conceptualization of truly arising and so forth, we consider it to be in accordance with the truth. Others consider it to be only the truth. The word "again" means جمع (collection). If analyzed with reason, it is only conventional truth, why? Because there is no object to be negated. If it truly exists, then it is clear that there is no negation. Because there is no object to be negated, negation does not arise, because negation without an object is unreasonable. If the opponent thinks that on form and so on, the cause of conceptualizing arising and so on, and the speculation that things truly exist, that is the object to be negated. If that is the case, the nature of speculation, how can negation not be speculation? If the object to be negated is already speculation, then negation will also be speculation.