Tibetan
ར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པས་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་ལ་ངེས་པ་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་མིན། དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་སླུ་མིན་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བདེན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དག་དེ་ལྟར་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོར་ནི། །རྣམ་པར་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མི་འགྱུར། །དོན་དམ་པ་ནི་ ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན། །བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་གསུང་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རང་རིག་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་བདག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །རང་སྣང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་དེ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་མི་རུང་སྟེ། ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རམ། མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་མི་མཐུན་པའི་གཞན་རྣམས་ནི་རང་གི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བས་དེ་སྐད་བརྒལ་བ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པའམ། གཞན་ཡང་རུང་གང་གིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། རྒྱུའི་ནུས་པ་བཀག་ཕྱིར་རོ། །འོག་ནས་རྒྱུའི་ནུས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆུག་ན་ཡང་ཇི་ག་ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མཁྱེན་པ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གང་མ་གཟིགས། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཅི་འདྲ་ཞིག །ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་དཔྱོད། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེས་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང༌། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་བདག་གོ །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འོག་མས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འོག་ཏུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་
Chinese
以及有分别和无分别。如理之性即是胜义谛。 “是”这个语助词是增补的意思。 胜义谛就是胜义谛，这是随顺理性的真谛的同义词。因为，由于不欺骗，理性是胜义，因为理性的力量确定事物不会被欺骗。因此，由三种方式的相所产生的证悟，既是殊胜的，也是真实的，所以是胜义的。它所确立的意义也是胜义的，如同现量等一样宣说。非世俗谛。 胜义谛不是世俗谛，因为要从上下文中区分开来。为什么呢？因为那样是不欺骗的缘故。因为安住于如是知性的自性，如是理性是不允许的。如其所显即是真。 如其所显即是世俗谛，如是宣说。两个月亮等也仅仅是如其所显，但世间人并不那样承认，因此下面将阐述非真实的世俗谛。于如其所显之事物，不可能如实安住，于一切所知之事物，无论如何显现都不会改变。胜义谛不是如其所显那样安住的，因为甚至在一切智者的智慧中也不显现。因此，经部中说，无可见者，即是彼可见者。如果所考察的自性，无可见者，那么，如果以所考察的自性的角度来说，无可见者就是彼可见者，这样认为是合理的。如果不是这样，为什么要说“无可见者”呢？应该仅仅说“不见自性”才对，这样才是合理的，如果这样说也是不合理的，因为不是自证的理性的缘故。识是远离二取的自性而生起的，没有它就成了识，如果不是这样，那是不合理的。识不是自己认识自己，因为空于自显现的缘故。
English
And with conceptualization and without conceptualization. The nature of reality as it is is the ultimate truth. The word "is" is an auxiliary word meaning addition. The ultimate truth is the ultimate truth, which is a synonym for the truth that follows reason. Because, since it is not deceptive, reason is ultimate, because the power of reason determines that things will not be deceived. Therefore, the realization generated by the three modes of characteristics is both supreme and real, so it is ultimate. The meaning established by it is also ultimate, just as manifest reality and so on are declared. Not conventional truth. The ultimate truth is not the conventional truth, because it is to be distinguished from the context. Why? Because it is not deceptive in that way. Because abiding in the nature of such knowledge, such reason is not permissible. As it appears, that itself is true. As it appears, that itself is the conventional truth, so it is said. The two moons and so on are also merely as they appear, but worldly people do not acknowledge it that way, therefore the non-veridical conventional truth will be explained below. In things as they appear, it is not possible to abide in reality, in all knowable things, no matter how they appear, they will not change. The ultimate truth is not abiding as it appears, because it does not even appear in the wisdom of the omniscient. Therefore, it is said in the Sutra Pitaka, that which is invisible is the only visible. If the nature of what is examined, is invisible, then, if speaking from the perspective of the nature of what is examined, that which is invisible is the only visible, it is reasonable to think so. If it is not like this, why say "invisible"? It should only be said "not seeing the nature itself", that would be reasonable, if it is said like that it is also unreasonable, because it is not the reason of self-cognition. Consciousness arises from the nature of being separated from the two graspers, without it it becomes consciousness, if it is not like this, that is unreasonable. Consciousness is not oneself knowing oneself, because it is empty of self-appearance.
Chinese
如同其他的认识一样。如果不承认是自显现，那么就会变成不同的，如同蓝色和对它的认识一样。也不是因为是认识的自性，因为会太过分。如果说因为是自认识的自性，所以不会太过分，这也是不行的，因为没有近取因。如果不是这样，就会变得太过分。如果说认识的自性就是这样，从自己的因产生，因此会变成那样，这也是不行的，因为已经回答过了，或者因为没有不欺骗的量，心不相同的其他人不尊重仅仅是说自己的方式。说认识没有形象的人这样反驳，用定义和释名，或者其他任何方式来成立境的形象的量，应该怎么说呢？因为阻断了因的力量。从下面阻断因的力量，因此这也是不合理的。因此，即使允许说“不见一切自性就是见彼”，也不能确定，就像这样： 知有无事物者， 遍知者亦何不见？ 彼之事物为何似？ 以极细之见而观察。 因为具有周遍一切所知的智慧，所以是遍知者，心想：他怎么会有不观察到的呢？因此，经中也说，什么是他的世俗谛呢？ 凡是世间的名言安立，文字和语言以及表示的自我。什么是胜义谛呢？连心都不运行，何况文字呢？世间的名言安立是世间的行境，是能知和所知的相，不是能说的相，因为那是下面要说的。凡是叫做“多少”的词，就是“一切”的意思。因此，以无分别的现量识完全决定的自性事物，色等以及乐等被认识成立的，仅仅是世俗谛。这在下面也要引用。它的
English
is like other cognitions. If it is not admitted to be self-appearing, then it will become different, like blue and its cognition. It is also not because it is the nature of cognition, because it would be too extreme. If it is said that because it is the nature of self-cognition, it will not be too extreme, that is also not acceptable, because there is no immediate cause. If it is not like that, it will become too extreme. If it is said that the nature of cognition is like this, arising from its own cause, and therefore it will become like that, that is also not acceptable, because it has already been answered, or because there is no non-deceptive valid cognition, and others with different minds do not respect merely stating their own way. When those who say that cognition has no form refute in this way, how should one speak of establishing the valid cognition of the form of the object by definition and explanation, or by any other means? Because the power of the cause is blocked. From below, the power of the cause is blocked, so this is also not reasonable. Therefore, even if it is allowed to say "not seeing all natures is seeing that," it is not possible to determine, like this: Knower of existent and non-existent things, What does the all-knower not see? What is the nature of that thing like? Examine it with extremely subtle vision. Because he possesses the wisdom that pervades all knowable things, he is the all-knower. One thinks: How could he not observe anything? Therefore, the sutra also says, what is his conventional truth? Whatever worldly designations are established, letters and languages, and the indicated self. What is the ultimate truth? Even the mind does not move in it, what need is there to mention letters? The establishment of worldly designations is the sphere of the world, it is the characteristic of the knower and the known, not the characteristic of the speaker, because that is what will be said below. The word "how many" means "all." Therefore, the nature of things, such as form and pleasure, which are completely determined by non-conceptual direct perception, are only conventional truths. This will also be quoted below. Its