Tibetan
ང་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་གཅིག་ལ་ལས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བྱ་བ་ཐ་དད་ པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སུན་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་རིག་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བརྗོད་པ། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་མི་འཐད་ཕྱིར། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པོའི་དངོས་པོར་མིན། །ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པས་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་སྒྲས་དེའི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཉེས་པས་འཇིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཡོངས་སུ་སྤོང་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པོར་འགྱུར་ལ། འདིས་ཀྱང་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང༌། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལའི་བདག་ཉིད་རང་རིག་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མར་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། གང་གིས་བེམས་པོའི་ལས་བཟློག་པ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་དོན་དམ་པར་གང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འདི་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ད་ནི་མར་མེ་རང་ཉིད་གསལ་བར་ཁས་བླངས་ནས་བློ་ལ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མར་མེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མར་མེ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་རང་རིག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་འདྲ་བའི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མར་མེ་གསལ་ བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཏེ། ཤེས་པས་གོ་བར་བྱས་ནས་བློས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། མར་མེ་ཤས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་གསལ་བ་ཉིད་ཅེས་པར་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེས་ནས་ཏེ་གོ་བར་བྱས་ནས། བརྗོད་ཅེས་གཞན་ལ་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་བློ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཤེས་པ་སྔ་མས་ནི་དེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་སོ། །དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕན་མི་འདོགས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །རང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་དེ་ཇི་ལྟར་དེས་རྟོགས་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བློས་མ་རྟོགས་པ་དེའི་རང་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས། གསལ་བའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསལ་བའམ་སྟེ། མར་མེ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དམ། མི་གསལ་བ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འམ་གྱི་སྒྲ་གཉིས་སོ། །བློ་ནི་གང་ཆེ་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་ལ་རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རང་དང་གཞན་གཉི་གས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་དེ་ཚེ་ཞེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་མོ་གཤམ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཡིན་ལ། དེའི་བུ་མོའི་རོལ་པ་ནི་སྒེག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ཀྱང་སྟེ་བསྟན་ཀྱང་ངོ༌། །དེ་དོན་མེད་པ་ནི་སྟེ་དོན་དང་བྲལ་བའོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རོལ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོ་ལྟ་བུ་ནི་བློ་ཡིན་ལ། མ་རྟོགས་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་རོལ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་རིག་པ་དེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་ཀྱང་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་མེད་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་རིགས་པས་སྟོང་ཞིང་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་རིགས་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱིས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔག་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ན། མེ་དང་དུ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པས་རང་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མས་རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་ན་དྲན་པ་དེའི་འབྲས་བུར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ནི་གཉི་ག་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ཡང་དྲན་པ་དེའི་འབྲས་བུར་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་མེད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་འབྲས་བུར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ །དྲན་པ་ནི་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ནི་དེ་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ནི་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མ་ གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་དྲན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེས་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བས་ན་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཐལ་བར་འགྱུར་པ་མཚུངས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ན་ཡང་དེ་ལ་ངེས་བྱེད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཁས་བླངས་པ་ན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་མ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། གཞན་མྱོང་བ་ན་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་མྱོང་བས་གཞན་དྲན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་དྲན་པ་ན་འབྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་བདེན་ཡང་འདི་མ་མྱོང་ན་གཞན་དྲན་པ་ནི་བསླད་པའི་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཕྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་དྲན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡུལ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་གཞག་པའི་དྲན་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་ཕྱིས་དྲན་ པ་སྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱི་བའི་དུག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། བྱི་བའི་དུག་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པར་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་བྱི་བའི་དུག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ལུས་ལ་འཕོས་ནས་ཡང་དུས་གཞན་དུ་འབྲུག་གི་སྒྲའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ལས་རང་རིག་པས་གཞག་པའི་དྲན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །སླར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་
Chinese
我举例来说，而且我们以业、作者和行为各异来认识的自性，并不是显明的存在，因为一个存在不可能具有业等三种自性。如果通过行为各异的角度来指责，我也丝毫不会被驳倒，因为我自身从因中产生的自性光明没有丧失。这样一来，指责自性知识是没有道理的。对此进行阐述：从心识质碍的自性中，彻底产生相反的性质，任何非质碍的自性，那即是自性知识。在一个无分的部分中，不可能存在三种自性，因此，此处的自性知识，不是行为和作者的实体。如果这样说，那么应该这样回答：通过行为和作者的差别概念所成立的语词意义来指责是有过失的，因为自证的语词表达了那个意义。如果又因为害怕过失而完全抛弃世间通用的语词意义，那么那时你就会受到世间人的损害，而且这也无法成立自证的究竟，同样，也说由因和缘产生的影像没有自性，这样一来，自证的知识就更加不存在了，因为其本身就不是本来的自性。没有自性，也不可能像虚空莲花一样成为自证。就中观宗而言，质碍的自性是不存在的，通过什么来使质碍的业反转成为非质碍的自证呢？究竟上什么也不存在。因此，应该就其他实体论者而言，来说明这个问题。因此，仅仅通过没有自性，永远无法成立自证。这一点也将在后面阐述忆念近住时详细说明。现在，为了说明承认灯自身是明亮的，但心识不是自证，所以说了灯等。灯虽然是极其明亮之自性，但对于成立心识是自证来说，并不是一个相似的例子。ེ་མ་ཡིན་ནོ་的意思是概括的意思。像燈一樣照亮，照亮是不依賴於其他，而是自己照亮，要知道這個道理。通過知曉來理解，用智慧來表達，並且完全領悟，因為燈是能被知曉的對象。智慧是知曉，而所謂的明亮本身，又是通過什麼知曉並理解的呢？說「表達」是向他人提問。這裡，智慧領悟的原因一點也沒有，所以「沒有」這個詞語是用來表示不可能的。暫且，之前的知曉並不能領悟它，因為在那個時候它還沒有產生，所以它不存在。之後產生的知曉也不能領悟它，因為在那個時候，以剎那為本質的所取已經過去了。與它同時產生的也不能領悟它，因為它對它沒有幫助。沒有幫助也不是對象的實體，因為不是原因就不是對象，這是這句話的意思。自己也不能領悟自己，因為對自身產生顛倒的認識，所以不知道它是如何被自己領悟的。在任何情況下，智慧都不能領悟，所以它的自證是非常不合理的。說「明亮或者」等等，說的是，明亮或者，像燈一樣具有明亮的本性，不明亮不是像瓶子一樣不明亮，為了相互包含，所以用了兩個「或者」字。智慧是無論多麼偉大，也沒有人能看到，沒有任何領悟者，也沒有任何領悟，無論是自己還是他人。當說「何時」這個詞語時，會引出「那時」這個詞語，那時，石女是不會生育的女性，她的女兒的嬉戲就是嬌媚本身，同樣地，說或者顯示也是如此。那沒有意義就是沒有意義。因為石女沒有女兒，所以無法領悟，因此她的嬉戲也是非常無法領悟的。或者說，由於是不生不滅的自性，所以像石女的女兒一樣的是智慧，由於是無法領悟的自性，所以像她的嬉戲一樣，因為自證無法領悟，所以也沒有它的領悟。那是自證，如果是那樣的話，
English
I give an example, and also the self-nature that we recognize as different in terms of action, agent, and deed is not a clear existence, because it is impossible for one existence to have three natures such as action. Even if criticized from the perspective of different actions, I am not refuted in the slightest, because the clarity of my own nature, born from its cause, has not been lost. In this way, there is no fault in criticizing self-knowledge. To explain this: From the nature of consciousness that is obstructive, the opposite nature arises completely, whatever is the non-obstructive nature, that is self-knowledge. In a single indivisible part, it is impossible for three natures to exist, therefore, the self-knowledge here is not the entity of action and agent. If you say so, then it should be answered in this way: It is a fault to criticize through the meaning of words established by the difference between action and agent, because the word of self-awareness expresses that meaning. If you are afraid of faults and completely abandon the meaning of words commonly used in the world, then at that time you will be harmed by the people of the world, and this will not establish the ultimate self-awareness. Similarly, it is said that the image produced by cause and condition has no self-nature, in this way, the knowledge of self-awareness is even more non-existent, because it is not the original self-nature itself. Without self-nature, it is also impossible to become self-aware like a lotus in the sky. As far as the Madhyamaka school is concerned, the obstructive nature does not exist, and through what can the obstructive action be reversed into the non-obstructive self-awareness? Ultimately, nothing exists. Therefore, it is appropriate to explain this in terms of other substantialists. Therefore, self-awareness can never be established merely through the absence of self-nature. This will also be explained in detail later when explaining mindfulness. Now, in order to explain that the lamp itself is admitted to be bright, but the mind is not self-aware, the lamp and so on are spoken. Although the lamp is of an extremely bright nature, it is not a similar example for establishing that the mind is self-aware.
English
The meaning of "ེ་མ་ཡིན་ནོ་" is summarized. To illuminate like a lamp, illumination does not depend on others, but is self-illuminating, one must understand this principle. Through knowing, one understands, uses wisdom to express, and completely comprehends, because the lamp is an object that can be known. Wisdom is knowing, and what is said to be brightness itself, through what is it known and understood? Saying "express" is asking others. Here, there is not even a little reason for wisdom to comprehend, so the word "no" is used to indicate impossibility. For the time being, the previous knowing cannot comprehend it, because at that time it had not yet arisen, so it does not exist. The knowing that arises later also cannot comprehend it, because at that time, what is to be grasped, which is of the nature of an instant, has passed. What arises simultaneously with it also cannot comprehend it, because it does not help it. Not helping is also not the entity of the object, because what is not a cause is not an object, this is the meaning of this sentence. One cannot comprehend oneself either, because one has a reversed understanding of oneself, so one does not know how it is comprehended by oneself. In any case, wisdom cannot comprehend, so its self-awareness is very unreasonable. Saying "bright or" etc., it is said that, bright or, like a lamp, has the nature of brightness, not bright is not like a vase not bright, in order to contain each other, so two "or" words are used. Wisdom is that no matter how great, no one can see, there is no comprehender, and there is no comprehension, whether it is oneself or others. When the word "when" is said, it leads to the word "then", at that time, a barren woman is a woman who will not give birth, her daughter's play is coquetry itself, similarly, saying or showing is also like this. That meaningless is meaningless. Because a barren woman has no daughter, so she cannot comprehend, therefore her play is also very incomprehensible. Or, because it is the nature of not being born and not ceasing, so what is like the daughter of a barren woman is wisdom, because it is the nature of not being able to comprehend, so it is like her play, because self-awareness cannot comprehend, so there is no comprehension of it either. That is self-awareness, if that is the case,